Ένα ακόμη σημαντικό θεσμικό βήμα για την ελληνική παρουσία στο Διάστημα και για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ολοκληρώθηκε με την επίσημη καταχώριση των τριών νανοδορυφόρων ERMIS 1, ERMIS 2 και ERMIS 3 στο Εθνικό Μητρώο Διαστημικών Αντικειμένων.
Με απόφαση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 4254/13.07.2026, οι 3 νανοδορυφόροι της διαστημικής αποστολής ERMIS Hellenic CubeSat Demonstration Mission καταχωρίζονται στο Εθνικό Μητρώο με μοναδικούς εθνικούς αριθμούς:
• 1010 για τον ERMIS 1
• 1011 για τον ERMIS 2
• 1012 για τον ERMIS 3
Το ΕΚΠΑ, όπως αναφέρεται στην απόφαση, είναι ο Κύριος Ανάδοχος και φορέας διαχείρισης της αποστολής, με την υποστήριξη της OQ Technology Hellas, του Πανεπιστημίου Πατρών, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Ως φορέας λειτουργίας των διαστημικών αντικειμένων δηλώνεται το ΕΚΠΑ και ειδικότερα το Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας.
Από τον σχεδιασμό και την κατασκευή στην επίσημη εθνική καταχώριση
Οι τρεις ελληνικοί νανοδορυφόροι εκτοξεύθηκαν στις 30 Μαρτίου 2026 από τη βάση Vandenberg στην Καλιφόρνια, με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, και τοποθετήθηκαν σε ηλιοσύγχρονη χαμηλή τροχιά, σε ύψος περίπου 500 χιλιομέτρων. Τα πρώτα σήματά τους ελήφθησαν λίγες ώρες αργότερα από τον επίγειο σταθμό του Τμήματος Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ στα Ψαχνά Ευβοίας.
Οι ERMIS 1 και ERMIS 2 φέρουν τεχνολογίες επικοινωνιών Internet of Things και Machine-to-Machine, ραδιοζεύξεις UHF και S-band, καθώς και δυνατότητα διαδορυφορικής επικοινωνίας. Ο ERMIS 3 διαθέτει, μεταξύ άλλων, οπτικό τερματικό επικοινωνιών, υπερφασματική κάμερα και πομπό X-band, υποστηρίζοντας εφαρμογές παρατήρησης της Γης και προηγμένων τηλεπικοινωνιών.
Η αποστολή κατέγραψε ακόμη ένα ιστορικό ορόσημο στις 25 Ιουνίου 2026, όταν ο ERMIS 3 μετέδωσε την πρώτη ελληνική δορυφορική εικόνα από ελληνικό οπτικό νανοδορυφόρο. Η επιτυχία αυτή επιβεβαίωσε στην πράξη ότι η χώρα διαθέτει πλέον τεχνογνωσία όχι μόνο για τον σχεδιασμό και την κατασκευή, αλλά και για τη θέση σε τροχιά, τη λειτουργία και την αξιοποίηση δορυφορικών συστημάτων.
Το Τμήμα Αεροδιαστημικής του ΕΚΠΑ στο επίκεντρο των νέων τεχνολογιών
Το πρόγραμμα ERMIS αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύνδεσης της πανεπιστημιακής έρευνας με τη διαστημική βιομηχανία και τις εθνικές αναπτυξιακές προτεραιότητες. Το Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, το οποίο λειτουργεί στο Συγκρότημα Ευρίπου του ΕΚΠΑ στα Ψαχνά, έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα εκπαίδευσης και έρευνας στους δορυφόρους, στην τηλεπισκόπηση, στις διαστημικές τηλεπικοινωνίες, στα μη επανδρωμένα συστήματα και στη ρομποτική.
Η επίσημη καταχώριση των ERMIS 1, 2 και 3 δεν αποτελεί απλώς μία διοικητική πράξη. Επισφραγίζει τη μετάβαση του ΕΚΠΑ από τη συμμετοχή σε ερευνητικές διαστημικές δράσεις στην ανάληψη θεσμικής και επιχειρησιακής ευθύνης για προηγμένα διαστημικά συστήματα εθνικής σημασίας.
Δήλωση του Πρύτανη του ΕΚΠΑ, Καθηγητή Γεράσιμου Σιάσου
Ο Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, αναφερόμενος στο θέμα τόνισε μεταξύ άλλων ότι:
«Η επίσημη καταχώριση των τριών νανοδορυφόρων ERMIS αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνολικά για τη χώρα. Αποδεικνύει ότι ένα Δημόσιο Πανεπιστήμιο μπορεί να μην ακολουθεί απλώς τις τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά να βρίσκεται στην πρωτοπορία τους και να αναλαμβάνει τον συντονισμό προηγμένων τεχνολογικών υποδομών με εθνική εμβέλεια.
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ως κύριος ανάδοχος της αποστολής, συντονίζει μία εξαιρετικά απαιτητική τεχνολογική προσπάθεια, μέσα από τη συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, δημόσιων φορέων και της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας. Με αυτόν τον τρόπο, η γνώση και η έρευνα που παράγονται στο δημόσιο πανεπιστήμιο μετατρέπονται σε πραγματικές δυνατότητες για την Ελλάδα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμβολή του νέου Τμήματος Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ στα Ψαχνά Ευβοίας. Σε λίγα μόλις χρόνια λειτουργίας, το Τμήμα απέδειξε ότι μπορεί να αποτελέσει κέντρο εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας διεθνούς επιπέδου, δημιουργώντας νέες προοπτικές για τους φοιτητές μας, για την Εύβοια και για την ανάπτυξη της ελληνικής αεροδιαστημικής. Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποδεικνύει έμπρακτα ότι μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον και να ενισχύει την τεχνολογική και στρατηγική αυτονομία της χώρας».
