Προϋπολογισμός και αναπτυξιακές προοπτικές | Άρθρο του Ομ. Καθηγητή Π. Πετράκη στο περιοδικό του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος

Το περιοδικό του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος τον Δεκέμβριο 2022 δημοσίευσε άρθρο του Ομότιμου Καθηγητή Οικονομικών του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ, κ. Παναγιώτη Ε. Πετράκη, με τίτλο “Προϋπολογισμός και αναπτυξιακές προοπτικές”.

Το άρθρο αναφέρει τα εξής:
“Ο Προϋπολογισμός του 2023 συγκεντρώνει δύο στοιχεία που του δίνουν μία ιστορικότητα: Είναι ο πρώτος τα τελευταία δώδεκα χρόνια που καταρτίζεται εκτός του πλαισίου μνημονιακής επιτήρησης ή ενισχυμένης εποπτείας. Επίσης έρχεται μετά από δύο μεγάλες κρίσεις, τον Covid-19 και το Ουκρανικό (ενεργειακό), οδηγώντας την Ελληνική οικονομία σ’ ένα περιβάλλον που θα έχει τα χαρακτηριστικά της αργής μεσοπρόθεσμης ανάκαμψης από τις κρίσεις μέσα από το επόμενο χρόνο, 2023. Το 2023 χαρακτηρίζεται ως έτος χαμηλής δραστηριότητας με πολύ χαμηλά έως μηδενικά επίπεδα μεγέθυνσης και αξιόλογο πληθωρισμό γύρω 5% με 6%. Το έτος αυτό θα έχει δηλαδή στασιμοπληθωριστικά χαρακτηριστικά. Τα χαρακτηριστικά αυτά όμως φαίνεται ότι αποδυναμώνονται το 2024, 2025 όταν και ο πληθωρισμός θα μειωθεί σε μηδενικά ή ελαφρά θετικά επίπεδα και η ανάπτυξη θα επανέλθει σε θετικά επίπεδα.

Όμως το 2023 θα είναι το έτος που οι κανόνες δημοσιονομικής διοίκησης της ευρωζώνης θα αναδιοργανωθούν με χρονικό ορίζοντα δεκαετίας βάζοντας ως στόχο τη διαμόρφωση συνθηκών στην Ευρωζώνη απομείωσης του βάρους των εθνικών χρεών μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης αναδιοργάνωσης της ευρωπαϊκής οικονομίας με ψηφιακή και πράσινη κατεύθυνση.

Το υπερεθνικό αυτό πλαίσιο για την Ελληνική οικονομία δημιουργεί προκλήσεις και ευκαιρίες. Προκλήσεις διότι τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδος έχουν μεταμνημονιακά επανισορροπήσει και η συνετή διαχείρισή τους στις δύο κρίσεις δε δημιούργησε κρίσιμες οικονομικές και δημοσιονομικές ανισορροπίες. Από την άλλη μεριά τα βάρη του παρελθόντος και οι ανάγκες του καινούργιου πλαισίου ευρωπαϊκής δημοσιονομικής διαχείρισης που θα αποφασιστεί σε συνδυασμό με το μακροπρόθεσμο (επταετές) πρόγραμμα κοινωνικής στήριξης (ΕΣΠΑ) και το RRF (Resilience and Recovery Facility) θα δημιουργήσουν από τη μία μεριά περιοριστικές δημοσιονομικές συνθήκες αλλά από την άλλη θα δημιουργήσουν συνθήκες μεσοπρόθεσμης επενδυτικής ανάπτυξης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν την οικονομία σε μετασχηματισμό παραγωγικού προτύπου. Έτσι από το 2023 και στη συνέχεια θα διαμορφωθούν και πάλι συνθήκες πρωταθλητισμού για την Ελληνική οικονομία σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή οικονομία που θα εμφανίσει χαμηλότερο ρυθμό μεγέθυνσης και υψηλότερο πληθωρισμό.

Οι συνθήκες ανισοκατανομής του εισοδήματος μάλλον έχουν επιδεινωθεί λόγω των δύο κρίσεων και κυρίως λόγω της φύσης της ανάκαμψης η οποία από την μία μεριά έχει πολύ μεγάλη ανάγκη εξειδικευμένου εργασιακού προσωπικού για να ανακάμψει αλλά το προσωπικό αυτό σπανίζει, και από την άλλη, παρόλη τη μείωση των ποσοστών ανεργίας, συντηρεί υψηλό (σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή οικονομία) επίπεδο ανεργίας που αποτελείται από λιγότερο εκπαιδευμένο και επιμορφωμένο προσωπικό.

Ταυτοχρόνως οι δαπάνες άμυνας διαμορφώνονται υψηλά για λόγους διατήρησης της εθνικής ανεξαρτησίας. Αυτή όμως η κατάσταση απορροφά ένα σημαντικό μέρος του δημιουργούμενου πλεονάσματος γεγονός που κάνει δυσκολότερη την οικονομική διαχείριση.

Το γεγονός ότι οι Ελληνικές πολιτικές εκλογές θα γίνουν περίπου στις αρχές του επόμενου χρόνου βοηθά για τη διαμόρφωση ενός σταθερού πολιτικά πλαισίου που θα επιτρέψει να οριστεί το έτος 2023 ως έτος στρατηγικού μακροπρόθεσμου επανασχεδιασμού της Ελληνικής οικονομίας, δημιουργώντας νέες προοπτικές για την Ελληνική οικονομία και κοινωνία. Αυτά όλα ισχύουν βεβαίως εάν οι γενικότερες συνθήκες (γεωστρατηγικοί κίνδυνοι, Cοvid-19) παραμείνουν στο επίπεδο επικινδυνότητας τουλάχιστον όπως σήμερα και δε χειροτερεύσουν.”

Πρώτη δημοσίευση: Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Κρατικός Προϋπολογισμός 2023, Δεκέμβριος 2022, σελ. 86-87.
Δείτε την αναδημοσίευση στο InDeep Analysis: http://indeepanalysis.gr/oikonomia/proypologismos-kai-anaptixiakes-prooptikes