Ψηφιοποίηση των Ελληνικών Συλλογών Φυσικής Ιστορίας

Στην ψηφιοποίηση, μεγάλου μέρους, των Ελληνικών Συλλογών Φυσικής Ιστορίας που διαθέτουν πανεπιστήμια και άλλοι επιστημονικοί φορείς της χώρας και στη διαμόρφωση μίας βάσης δεδομένων με διεθνή πρότυπα προχωρά η χώρα μας μέσα από μια συνεργασία οκτώ διαφορετικών φορέων από όλη την Ελλάδα που έχουν στην κατοχή τους Συλλογές Φυσικής Ιστορίας: το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Πανεπιστημίου Κρήτης, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, με συντονιστή το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού ≈5,7 εκατομμυρίων ευρώ που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέσω του Ελλάδα 2.0 του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (NextGeneration EU), αποτελεί ένα έργο με ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ελληνικές Συλλογές Φυσικής Ιστορίας, εκτός από μέρος της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, αποτελούν ανεκτίμητη εθνική υποδομή για τη μελέτη και εκτίμηση της βιοποικιλότητας και τη συσχέτισή της με τις περιβαλλοντικές αλλαγές στην πάροδο των ετών, ενώ παράλληλα συνιστούν και το βασικό εφόδιο για να ανταποκριθεί η χώρα στις υποχρεώσεις της, που απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες, όπως η Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (Convention for Biological Diversity, CBD), η Σύμβαση για τον Έλεγχο του Εμπορίου Άγριας Ζωής (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna & Flora, CITES) και το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια (The Nagoya Protocol on Access and Benefit-sharing).

Το έργο αποτελεί βασική επιδίωξη του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), που λειτουργεί με γνώμονα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ αναγνωρίζοντας την έλλειψη ομοιογένειας και την ανάγκη διασύνδεσης των ελληνικών συλλογών φυσικής ιστορίας στα πρότυπα της ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής Distributed System of Scientific Collections (DiSSCo), συνέβαλε καθοριστικά στην ενσωμάτωση του έργου στη Δράση «Η προστασία της βιοποικιλότητας ως κινητήριος μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης» του Πυλώνα «Πράσινη Μετάβαση» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αναδεικνύοντας από την πρώτη στιγμή τη σημασία του έργου για το μέλλον του τόπου μας.

Με την ολοκλήρωσή του, οι ψηφιοποιημένες συλλογές φυσικής ιστορίας των παραπάνω φορέων θα καταστούν διαθέσιμες σε διάφορες κατηγορίες χρηστών και θα αποτελέσουν τη βάση για την παροχή των γνώσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση κρίσιμων θεμάτων που αντιμετωπίζει το περιβάλλον και η κοινωνία μας, όπως α) η τεκμηρίωση της βιολογικής και γεωλογικής ποικιλότητας σε μια άνευ προηγουμένου εποχή περιβαλλοντικής κρίσης, β) η κατανόηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και άλλων περιβαλλοντικών απειλών, γ) ο προσδιορισμός της επίδρασης των εισβλητικών ειδών στα οικοσυστήματα, δ) η παρακολούθηση των αλλαγών στους περιβαλλοντικούς πόρους, συμβάλλοντας στη προσαρμογή της χώρας στην νέα εποχή και τις νέες τεχνολογικές προκλήσεις.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών συμμετέχει στο έργο αξιοποιώντας και αναδεικνύοντας τις σημαντικές Συλλογές Φυσικής Ιστορίας που διαθέτει στο Μουσείο Ζωολογίας, το Μουσείο Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας, το Μουσείο Ορυκτολογίας και Πετρολογίας και το Βοτανικό Μουσείο.