Έκθεση των μεταπτυχιακών φοιτητών του Διιδρυματικού μεταπτυχιακού «Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική» με θέμα «Όψεις της πόλης της Αθήνας, 1841-1941»

To ΔΠΜΣ «Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική» του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ, σε σύμπραξη με το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών και το Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, διοργανώνει έκθεση με θέμα «Όψεις της πόλης της Αθήνας, 1841-1941», που υλοποιείται σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας και το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

Η περιοδική έκθεση είναι έργο ομάδων φοιτητών/-τριών διαφόρων ειδικοτήτων και αποτελεί το επιστέγασμα εκπαιδευτικού εργαστηρίου με συντονιστή τον διδάσκοντα του ΠΜΣ, Δρα Διονύσιο Μουρελάτο, στο πλαίσιο συνεργασίας με το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας (ΙΑ/ΕΤΕ) κατά τα ακαδημαϊκά έτη 2024-2025 και 2025-2026. Το εργαστήριο είχε ως στόχο να εξοικειώσει τους/τις φοιτητές/-τριες με την αρχειακή έρευνα αλλά και να τους μυήσει στον τρόπο διαχείρισης και προβολής των ιστορικών τεκμηρίων.

Οι φοιτητές/-τριες, συμμετέχοντας ενεργά στην προετοιμασία και προβολή της έκθεσης, αποκτούν εμπειρία στην πρωτογενή έρευνα, στην επιλογή εκθεμάτων, στον μουσειολογικό (νοηματικό) και μουσειογραφικό (χωρικό) σχεδιασμό, στα εργαλεία ανάπτυξης της εκθεσιακής αφήγησης, στη συγγραφή εκθεσιακών κειμένων και στα διαθέσιμα μέσα προβολής του πολιτισμικού αποθέματος.

Τα τεκμήρια, που αξιοποιήθηκαν, προέρχονται από το ΙΑ/ΕΤΕ, το ΜΙΕΤ, καθώς και από ιστορικά αρχεία άλλων φορέων, όπως του Δήμου Αθηναίων, της ΕΡΤ ΑΕ, του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου και της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, στα οποία επίσης πραγματοποιήθηκε έρευνα από τους φοιτητές/-τριες.

Οι διαδραστικές ψηφιακές εφαρμογές, που αναπτύχθηκαν με τη συνεργασία του Εργαστηρίου Εικόνας, Ήχου και Πολιτιστικής Αναπαράστασης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, παρουσιάζουν πτυχές της ιστορίας της πόλης αξιοποιώντας φωτογραφίες, καρτ-ποστάλ και αρχεία κινούμενης εικόνας (κινηματογράφου και επικαίρων) προσφέροντας ένα βιωματικό ταξίδι στο χρόνο.

Η έκθεση επιχειρεί να αφηγηθεί τη μεταμόρφωση της Αθήνας σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη. Παρουσιάζει την αστική της συγκρότηση μέσα από τις διαφορετικές λειτουργίες, κοινότητες και υποδομές που διαμόρφωσαν την πόλη σε αυτή την περίοδο αναδεικνύοντας το ρόλο της Εθνικής Τράπεζας, που ιδρύθηκε το 1841, σε αυτό το μετασχηματισμό. Η κατοικία, η βιομηχανία, το εμπόριο, η εκπαίδευση, η προσφυγική εγκατάσταση, οι μετακινήσεις, καθώς και τα μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά κτήρια συνθέτουν μια πολυφωνική αφήγηση. Μέσα από αυτή τη διαδρομή αναδεικνύονται όχι μόνο οι μεταβολές του χώρου, αλλά και οι άνθρωποι, οι θεσμοί και οι κοινωνικές ανάγκες που έδωσαν στην Αθήνα τη νεότερη φυσιογνωμία της.

Εν κατακλείδι, η έκθεση αναδεικνύει όψεις της πόλης και φωτίζει το πώς διαμορφώθηκαν οι γειτονιές, οι κοινωνικές ομάδες, οι υποδομές και η καθημερινότητα μιας πόλης που μέσα σε έναν αιώνα άλλαξε ριζικά κλίμακα και χαρακτήρα.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης προγραμματίζονται οι ακόλουθες παράλληλες δράσεις:

1. Αρχιτεκτονικές διαδρομές στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου (Μέγαρο Εϋνάρδου, Εθνικό θέατρο, Άγιος Κωνσταντίνος) και στην πλατεία Ομονοίας. Με αφετηρία το χώρο πραγματοποίησης της έκθεσης ανιχνεύονται, σε ειδικά σχεδιασμένες περιηγήσεις, όψεις της πόλης της Αθήνας στην ευρύτερη περιοχή της Ομόνοιας.

2. Ημερίδα με την παρουσίαση βίντεο με γενικό τίτλο “Όψεις της πόλης σήμερα” σε συνεργασία με το τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Όλες οι ταινίες παρήχθησαν στο μάθημα Σκηνοθεσία Ντοκιμαντέρ που διδάσκει ο Αν. Καθηγητής Ιωάννης Σκοπετέας.

3. Ομιλίες και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Η έκθεση υλοποιείται με τη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων.

Μέγας χορηγός: Ίδρυμα Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια

Ωράριο λειτουργίας: Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή 9:30-15:30.

Έως 23 Οκτωβρίου 2026.

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, στις 18:00, στο Μέγαρο Εϋνάρδου, στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου 20, στο κέντρο της Αθήνας.

Instagram: @athensframes
Email: dpmsdiax@arch.uoa.gr