Ελληνοτουρκικά και ευρωπαϊκή άμυνα – Quo vadis?

*Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Παΐδας, Αρθρογράφος- Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην HuffPost , 27  Μαΐου

Από εγχώρια ΜΜΕ τις τελευταίες τρεις ημέρες προβάλλονται ορισμένες «αναγνώσεις» και αναλύσεις των εξελίξεων που αφορούν στο εξαιρετικά κρίσιμο για την Ελλάδα ζήτημα της επικείμενης ένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα «ReArm Europe», οι οποίες γεννούν σοβαρά ερωτηματικά.

Ενώ τις προηγούμενες ημέρες επιχειρείτο να πειστεί η ελληνική κοινή γνώμη ότι η Ελλάδα δεν έχει καμία πρακτική δυνατότητα να παρεμποδίσει τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα της ευρωπαϊκής άμυνας και την πρόσβαση στο υπέρογκο πακέτο τον 150 δισεκ. ευρώ, διότι «το θέμα θα διευθετηθεί με σχετική και όχι με απόλυτη πλειοψηφία των κρατών-μελών της Ε.Ε.», αίφνης γνωστοποιήθηκε η σκέψη της Αθήνας να συναινέσει στη συμμετοχή της Τουρκίας στο «ReArm Europe», υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα προβεί σε άρση του casus belli εναντίον της χώρας μας (ψηφίστηκε από την τουρκική εθνοσυνέλευση στις 8 Ιουνίου 1995 και έκτοτε βρίσκεται εν ισχύι).

Με αυτά τα δεδομένα, εύλογα στη σκέψη ενός νηφάλιου και καλοπροαίρετου Έλληνα πολίτη, ο οποίος μακριά από κομματικές προκαταλήψεις και ιδεοληψίες παρακολουθεί με ενδιαφέρον την εξέλιξη των σοβαρών εθνικών μας θεμάτων, ανακύπτουν ορισμένα βασανιστικά ερωτήματα:

• Συνιστά, εντέλει, αναγκαία συνθήκη η συναίνεση της Ελλάδος (προφανώς και της Κυπριακής Δημοκρατίας) για τη συμμετοχή της Τουρκίας στον πρόγραμμα της Ε.Ε. «ReArm Europe» ή δεν συνιστά;
• Εάν η συγκατάνευση της Ελλάδος (και της Κυπριακής Δημοκρατίας) είναι απαραίτητη, συμφέρει την Ελλάδα να αποτελέσει η Τουρκία -έναντι οιουδήποτε λεκτικού ανταλλάγματος εκ μέρους της διαχρονικά αφερέγγυας αυτής χώρας- μέλος της ευρωπαϊκής άμυνας και διά της οδού αυτής αφενός να επιταχυνθεί η πλήρης ένταξή της στην Ε.Ε. (χωρίς φυσικά να πληροί στοιχειώδεις προϋποθέσεις που ίσχυαν και ισχύουν για όλα τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ε.Ε.) και αφετέρου να ενισχυθεί η αμυντική της βιομηχανία με πολλά δισεκ. ευρώ (με ό, τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το μελλοντικό ισοζύγιο δυνάμεων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας);
• Εάν η συγκατάθεση της Ελλάδος (και της Κυπριακής Δημοκρατίας) δεν αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα, για ποιον λόγο η Τουρκία να προβεί σε άρση του casus belli; Και, επιπλέον, εάν η συναίνεση της Ελλάδος δεν είναι απαραίτητη, για ποιον λόγο Αθήνα επιχειρεί να «θέσει στο τραπέζι» κάτι που η Άγκυρα δεν υποχρεούται βάσει των παρόντων δεδομένων να αποδεχθεί;
• Υπάρχει κάποιος μη αφελής εν Αθήναις, ο οποίος να πιστεύει ότι η Άγκυρα θα προβεί σε άρση του casus belli εναντίον της Ελλάδος χωρίς να είναι ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΒΕΒΑΙΗ ότι τα οφέλη που θα προκύψουν για την Τουρκία θα είναι απείρως πολλαπλάσια και η ζημία μηδαμινή;
• Με βάση τη διαχρονική στάση της Τουρκίας σε όλα τα «τραπέζια διαπραγμάτευσης» υπάρχει προηγούμενο να μετείχε η Άγκυρα ποτέ σε κάποια τέτοια διαδικασία χωρίς να διατυπώσει και να διεκδικήσει σθεναρότατα δικές της υπερβολικά μαξιμαλιστικές απαιτήσεις;
• Εάν η Τουρκία δεχθεί να άρει το casus belli κατά της Ελλάδος υπό την προϋπόθεση ότι η Αθήνα θα αποδεχθεί παράλληλα (αν όχι προηγουμένως) πως δεν θα προβεί ποτέ στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της απορρεόντων από το Διεθνές Δίκαιο και από το Δίκαιο της Θάλασσας, έως ότου επέλθει «συμφωνία» με την Άγκυρα για τα θέματα αυτά, ποια θα είναι η απόφαση της Αθήνας; Και, ακολούθως, εάν η απόφαση της Αθήνας επ’ αυτού θα είναι θετική, κάτι τέτοιο θα ωφελήσει ή θα βλάψει ανεπανόρθωτα το εθνικό μας συμφέρον; Κατ’ αναλογία, εάν η απόφαση της Αθήνας θα είναι αρνητική, τι επιπτώσεις θα έχει αυτό για τη διεθνή εικόνα της Ελλάδος; Μήπως, επομένως, με τη συζήτηση αυτή η Ελλάδα γίνεται «ή του λύκου ή του μαχαιριού»;

Οι εξελίξεις, δυστυχώς, δημιουργούν την εντύπωση (ή εδραιώνουν την πεποίθηση) ότι η Άγκυρα βρίσκεται διαρκώς «πολλά βήματα μπροστά» από την Αθήνα. Ίσως η μόνη λύση για την Αθήνα είναι η αξιοποίηση εφεξής όλων εκείνων των ειδικών -ανεξαρτήτως της όποιας πολιτικής τοποθέτησής τους- οι οποίοι δύνανται (λόγω της αδιαμφισβήτητης επιστημονικής τους κατάρτισης ή / και της αποδεδειγμένης εμπειρίας τους στα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και των διεθνών σχέσεων) να προβλέπουν κάθε πιθανή εξέλιξη και να υποδεικνύουν κάθε δυνατή επιλογή και κάθε πρόσφορη λύση για την προάσπιση του εθνικού μας συμφέροντος.

https://www.huffingtonpost.gr/entry/ellenotoerkika-kai-eeropaike-amena-quo-vadis_gr_6831df15e4b0b20a268aaddc