Χωρίς Κατηγορία

Μακροζωία και Ευζωία

Μακροζωία και Ευζωία

*Γράφει ο Χριστόδουλος Στεφανάδης, Επίτιμος καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εφημερίδα «Πανεπιστήμιο Αθηνών», Φύλλο 2, κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» 26 Ιανουαρίου 2025

Η Φύση έχει «προικίσει» βιολογικά τους ανθρώπους, από την αρχή της δημιουργίας τους, με το ισχυρό ένστικτο της επιβίωσης. Με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, ο άνθρωπος επινόησε τρόπους για να υπερβεί τις εγγενείς αδυναμίες του, όπως η σωματική δύναμη και το μέγεθός του σε σχέση με άλλα ζώα, αλλά και να εφεύρει τρόπους αντιμετώπισης των ασθενειών και τραυματισμών του, αυξάνοντας το προσδόκιμο ζωής.

Παράλληλα, αθάνατοι θεοί επινοήθηκαν, δίνοντας προσδοκία για αθανασία, ενώ ιδιαίτερα τελετουργικά υπάρχουν ακόμα και σήμερα, υποσχόμενα αιώνια ζωή.

Κατά την ιστορική διαδρομή, έγιναν πολλές προσπάθειες ανακάλυψης του «ελιξιρίου της νεότητας», από τους αλχημιστές της αρχαίας Αιγύπτου μέχρι και την εμφύτευση όρχεων από πιθήκους… Σήμερα, η εξέλιξη των Βιοϊατρικών επιστημών και της Τεχνολογίας, έχουν οδηγήσει σε άλματα στους τομείς της πρόληψης και αντιμετώπισης των ασθενειών γήρατος και της επέκτασης του ορίου της ζωής, μέσα από νέες ανακαλύψεις. Παράλληλα, η Επιδημιολογία προσέφερε και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες μελετώντας κατοίκους από περιοχές όπου έχει καταγραφεί μακροζωία των κατοίκων σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Μια από τις περιοχές αυτές είναι το νησί της Ικαρίας, που περιλαμβάνεται στις περιοχές του πλανήτη που χαρακτηρίζονται από τη μακροζωία των κατοίκων τους. Με αυτά τα δεδομένα, τα τελευταία χρόνια οργανώσαμε, διεξήγαμε και συνεχίζουμε να διεξάγουμε μεγάλη επιδημιολογική μελέτη, τη μελέτη ΙΚΡΙΑ, τα αποτελέσματα της οποίας και δημοσιεύθηκαν σε διεθνείς ιατρικές επιθεωρήσεις ή συνέδρια.

Έτσι, συσχετίστηκε με τη μακροζωία η ελαστικότητα των αρτηριών, η χοληστερόλη του αίματος, η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα σακχάρου του αίματος, η παχυσαρκία, η κατανάλωση ψαριών, η κατανάλωση ελληνικού καφέ, η συντροφικότητα, η καθημερινή πεζοπορία, ο μεσημεριανός ύπνος, η έγγαμη ζωή και τα επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα.

Επίσης για πρώτη φορά διαπιστώθηκε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον εύρημα, που αφορά σύνδεση της μακροβιότητας με τις πολύ χαμηλές δόσεις γ-ακτινοβολίας του περιβάλλοντος. Σε εξέλιξη επίσης ευρίσκονται γενετικές μελέτες του πληθυσμού αυτού. Γιατί προφανώς είναι δεδομένο ότι ο γενετικός καθορισμός του προσδόκιμου ζωής είναι εξ ίσου σημαντικός με τους άλλους παράγοντες. Σε αυτή την παράμετρο στρέφεται η επιστήμη και διεθνώς.

Μελέτες π.χ. έχουν δείξει ότι το μήκος των τελομερών των χρωμοσωμάτων των κυττάρων σχετίζεται με την καρδιαγγειακή υγεία και βιολογική ηλικία. Τελευταία, προωθείται self test, που να μπορεί από το σάλιο να προσδιορίζει αυτή την παράμετρο και επομένως να δίνει πληροφορίες για τη βιολογική ηλικία του ατόμου.

Είναι γνωστό ότι οι επιδημιολογικές παρατηρήσεις προηγούνται της κλινικής αξιοποίησης των ευρημάτων. Το ερώτημα σήμερα είναι εάν αυτά τα επιδημιολογικά ευρήματα, που συνδέονται με τη μακροζωία, μπορούν να συμβάλλουν στην ιατρική πρακτική, ούτως ώστε η γήρανση να αποτελέσει μια θεραπεύσιμη νόσο.

Μακροζωία και Ευζωία

Νέα διεθνής μελέτη με τη συμμετοχή επιστημόνων και της Ιατρικής Σχολής αποκαλύπτει έναν άγνωστο ρόλο της πρωτεΐνης Tau, η οποία συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, στον εγκέφαλο

Νέα διεθνής μελέτη με τη συμμετοχή επιστημόνων και της Ιατρικής Σχολής αποκαλύπτει έναν άγνωστο ρόλο της πρωτεΐνης Tau, η οποία συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, στον εγκέφαλο

Πρόσφατη έρευνα Επιστημόνων της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και του Ινστιτούτου Βιοεπιστημών και Εφαρμογών (ΙΒΕ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» σε συνεργασία με ερευνητές του Ερευνητικού Κέντρου Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ», της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Minho και του Πανεπιστήμιου Coimbra, τα αποτελέσματα της οποία δημοσιεύονται στο έγκριτο […]

Η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ στην έκθεση BEYOND 2026

Η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ στην έκθεση BEYOND 2026

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετείχε στη διεθνή έκθεση τεχνολογίας και καινοτομίας BEYOND 2026, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως και τις 19 Ιουνίου 2026 στο Metropolitan Expo στην Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ παρουσίασε το έργο και τις δράσεις της για […]

Η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ στην έκθεση BEYOND 2026

Η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ στην έκθεση BEYOND 2026

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετείχε στη διεθνή έκθεση τεχνολογίας και καινοτομίας BEYOND 2026, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως και τις 19 Ιουνίου 2026 στο Metropolitan Expo στην Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, η Μονάδα ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ παρουσίασε το έργο και τις δράσεις της για […]

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορική μνήμη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Κάθε χρόνο, η επέτειός της υπενθυμίζει τη διαχρονική δέσμευση των Πανεπιστημίων να υπερασπίζονται τη δημοκρατία στη λειτουργία τους, στην κοινωνία και στους θεσμούς της. Η δέσμευση αυτή εκφράζεται καθημερινά μέσα από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προάσπιση της ελευθερίας του […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο