ΕΚΠΑ και Πανεπιστήμιο Yale: Η νέα εποχή στις περιβαλλοντικές επιστήμες και την παγκόσμια δημόσια υγεία – Εκδήλωση παρουσίασης του κοινού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών

Με μεγάλη συμμετοχή μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας, φοιτητών, ερευνητών, εκπροσώπων φορέων και πολιτών, παρουσία της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κας Σοφίας Ζαχαράκη, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026, στο Πολιτιστικό Κέντρο «Κωστής Παλαμάς» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, η εκδήλωση με τίτλο «One Health: Η νέα εποχή στις περιβαλλοντικές επιστήμες και την παγκόσμια δημόσια υγεία».

Η εκδήλωση αποτέλεσε μια σημαντική πρωτοβουλία εξωστρέφειας και διεθνούς ακαδημαϊκής συνεργασίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και είχε ως κεντρικό θέμα την παρουσίαση του νέου ξενόγλωσσου διπλού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Environmental Sciences and Global Public Health», το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Yale και χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του έργου «Πανεπιστήμια Αριστείας» του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».

Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη και ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκος Παπαϊωάννου, οι οποίοι υπογράμμισαν τη σημασία της διεθνοποίησης της ανώτατης εκπαίδευσης, της ενίσχυσης των στρατηγικών συνεργασιών με κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού και της σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.

Κατά τον χαιρετισμό της η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε ότι «Η συνεργασία του ΕΚΠΑ με το Yale αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς ακαδημαϊκές συμπράξεις και εντάσσεται στη στρατηγική μας για ένα δημόσιο πανεπιστήμιο πιο εξωστρεφές, διεθνές και ανταγωνιστικό.

Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των περιβαλλοντικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει, μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας στους τομείς της περιβαλλοντικής επιστήμης και της δημόσιας υγείας. Σε αυτή την κατεύθυνση, η συνεργασία ΕΚΠΑ–Yale αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ξεχωριστή αξία έχει η δυνατότητα που δίνεται στους πέντε πρώτους αριστεύσαντες αποφοίτους του προγράμματος να συνεχίσουν τις σπουδές τους στο Yale με υποτροφία, ενισχύοντας τη διεθνή κινητικότητα και την ακαδημαϊκή αριστεία. Θέλω να συγχαρώ ιδιαίτερα τον καθηγητή Νίκο Θωμαΐδη και την ομάδα του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ για την υλοποίηση αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό 7,9 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, στο ΕΚΠΑ χρηματοδοτούμε κοινά και διπλά μεταπτυχιακά προγράμματα με περισσότερα από 13 εκατ. ευρώ, ενώ το Ίδρυμα ενισχύεται επιπλέον μέσω της δράσης «Πανεπιστήμια Αριστείας» με πάνω από 10 εκατ. ευρώ. Μέσα από τις Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας, συνολικού προϋπολογισμού 98,2 εκατ. ευρώ, και τα Βιομηχανικά Διδακτορικά, ενισχύουμε τη σύνδεση της έρευνας με την καινοτομία και την παραγωγή.

Ταυτόχρονα, επενδύουμε στη φοιτητική εμπειρία, με 60 εκατ. ευρώ για την πρακτική άσκηση μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027, πάνω από 33 εκατ. ευρώ για υποτροφίες και κινητικότητα νέων ερευνητών, καθώς και με την πλήρη ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Ζωγράφου, προϋπολογισμού σχεδόν 13 εκατ. ευρώ.

Στόχος μας είναι τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια να κατακτούν ολοένα ισχυρότερη θέση στον διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη, μέσα από τη διεθνοποίηση, την έρευνα, την αριστεία και τις στρατηγικές συνεργασίες με κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου».

Κατά την ομιλία του, ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος τόνισε ότι «η παρουσίαση του νέου ξενόγλωσσου διπλού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Environmental Sciences and Global Public Health» αποτελεί μια πρωτοβουλία υψηλής στρατηγικής σημασίας, η οποία αναδεικνύει τη δυναμική των διεθνών συνεργασιών του Πανεπιστημίου μας και τη διαρκή προσήλωσή του στην αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων της εποχής μας μέσω της εκπαίδευσης και της έρευνας.

Το πρόγραμμα αποτελεί καρπό της συνεργασίας του Τμήματος Χημείας της Σχολής Θετικών Επιστημών, του Τμήματος Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας και του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών με το Τμήμα Επιστημών Περιβαλλοντικής Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Yale.

Πρόκειται για μια εμβληματική σύμπραξη που ενώνει διαφορετικά επιστημονικά πεδία και δύο πανεπιστήμια με μακρά ακαδημαϊκή παράδοση και με κοινό όραμα, την παραγωγή γνώσης και την εκπαίδευση επιστημόνων ικανών να ανταποκριθούν στις σύνθετες περιβαλλοντικές και υγειονομικές προκλήσεις του 21ου αιώνα.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το πρώτο και μεγαλύτερο Πανεπιστήμιο της χώρας, έχει τον μεγαλύτερο αριθμό διεθνών συνεργασιών με τα κορυφαία Πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο. Συνολικά έχουν αναπτυχθεί διεθνείς συνεργασίες με 932 διαφορετικά Πανεπιστήμια σε 70 διαφορετικές χώρες. Οι 100 από αυτές τις συνεργασίες πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία δύο έτη. Επιπλέον, το Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι το πρώτο και μόνο Ελληνικό Πανεπιστήμιο που ίδρυσε και λειτουργεί αυτόνομα Παράρτημα εκτός Ελλάδος, στην Κύπρο.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 190 έτη μετά την ίδρυσή του συνεχίζει να επενδύει στη γνώση, στην έρευνα, στην καινοτομία και στη διεθνή συνεργασία, υπηρετώντας με συνέπεια την αποστολή του προς όφελος της κοινωνίας και των επόμενων γενεών».

Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ, καθηγητής του Τμήματος Χημείας και επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, Νίκος Θωμαΐδης παρουσίασε αναλυτικά τη φιλοσοφία και τη δομή του νέου μεταπτυχιακού προγράμματος, επισημαίνοντας ότι η προσέγγιση της Ενιαίας Υγείας («One Health») αναδεικνύει την αλληλεξάρτηση ανθρώπινης υγείας, περιβάλλοντος και οικοσυστημάτων και ταυτόχρονα τη δυνατότητα αντιμετώπισης των σύγχρονων προκλήσεων στην παγκόσμια δημόσια υγεία. Όπως ανέφερε, η κλιματική κρίση, η χημική ρύπανση, οι πανδημίες, η απώλεια βιοποικιλότητας και οι σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις καθιστούν αναγκαία την εκπαίδευση μιας νέας γενιάς επιστημόνων με διεπιστημονικές γνώσεις και ισχυρό διεθνή προσανατολισμό.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα μοναδικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, το οποίο προσφέρει δύο διακριτούς μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών από το ΕΚΠΑ και το Yale, ενώ προβλέπει τη χορήγηση υποτροφιών στους αριστεύσαντες αποφοίτους του ελληνικού προγράμματος για τη δωρεάν συνέχιση των σπουδών τους στο Yale.

Στο χαιρετισμό του ο υφυπουργός Παιδείας κ. Νίκος Παπαϊωάννου ανέφερε «Η συνεργασία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με το Πανεπιστήμιο Yale αποτελεί ένα ακόμη ισχυρό παράδειγμα της εξωστρέφειας και της διεθνούς αναβάθμισης της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης. Το νέο κοινό μεταπτυχιακό πρόγραμμα σε ένα τόσο κρίσιμο πεδίο όπως οι Περιβαλλοντικές Επιστήμες και η Παγκόσμια Δημόσια Υγεία συνδέει τη γνώση με τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας. Στόχος μας είναι να δημιουργούμε περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους επιστήμονες και να ενισχύουμε τη θέση των ελληνικών πανεπιστημίων στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη».

Στην εκδήλωση συμμετείχαν με ομιλίες ο καθηγητής της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Yale Βασίλειος Βασιλείου, ο Πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ καθηγητής Νικόλαος Αρκαδόπουλος, η Αναπληρώτρια Πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης καθηγήτρια Εμμανουέλα Δούση, ο καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ανδρέας Παπανδρέου.

Ο καθηγητής Β. Βασιλείου αναφέρθηκε στη σημασία της ελληνοαμερικανικής ακαδημαϊκής συνεργασίας και στις μεγάλες προοπτικές που δημιουργεί το νέο πρόγραμμα για φοιτητές και ερευνητές, τονίζοντας ότι οι παγκόσμιες προκλήσεις της δημόσιας υγείας απαιτούν διεθνείς συνεργασίες, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και κοινή επιστημονική δράση.

Ξεχωριστή ήταν και η παρέμβαση του Δρ. Κυριάκου Σαμπατακάκη, Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της Accenture και αποφοίτου των Πανεπιστημίων Yale, Dartmouth και ΕΜΠ. Ο κ. Σαμπατακάκης συνεχάρη το ΕΚΠΑ και το Yale για την πρωτοβουλία, τονίζοντας ότι ένα ελληνικό πανεπιστήμιο πρωτοστατεί σε ένα ζήτημα που απασχολεί ολόκληρη την ανθρωπότητα. Υπογράμμισε τη σημασία της πρόσβασης στη γνώση σε μια εποχή ραγδαίων εξελίξεων, ενώ εξέφρασε τη στήριξή του στο εγχείρημα, σημειώνοντας ότι από την πρώτη στιγμή αγκάλιασε την προσπάθεια που του παρουσίασαν οι καθηγητές Νικόλαος Θωμαΐδης και Βασίλειος Βασιλείου. Τέλος, αναφέρθηκε στη σημασία των διεθνών συνεργασιών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο μεγάλων προκλήσεων για τα πανεπιστήμια διεθνώς.

Το νέο πρόγραμμα «Environmental Sciences and Global Public Health» φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς διεθνώς στο πεδίο της σύνδεσης των περιβαλλοντικών επιστημών με τη δημόσια υγεία, συμβάλλοντας στην εκπαίδευση εξειδικευμένων επιστημόνων και στη διαμόρφωση πολιτικών που θα ανταποκρίνονται στις σύνθετες προκλήσεις του 21ου αιώνα.

Επίσης, στην εκδήλωση παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος ΕΘΑΑΕ Περικλής Μήτκας, τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ, Δημήτριος Καινούργιος, Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, η Αθανασία Σμυρνιώτου Καθηγήτρια της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, η Αντιπρύτανις Ακαδημαϊκών, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγήτρια Σοφία Παπαϊωάννου, ο Αντιπρύτανης Οικονομικών και Ανάπτυξης, Αριστείδης Σάμιτας, ο Αντιπρύτανης Διοικητικών Υποθέσεων, Φοιτητικής Μέριμνας και Διά Βίου Μάθησης, Χρήστος Καραγιάννης, ο Κοσμήτορας της Σχολής Θετικών Επιστημών Αριστείδης Παρμακέλης, ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής, Εμμανουήλ Καραγεωργούδης, και ο Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, Ηρειώτης Νικόλαος, ο πρώην Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Υγείας  Γιάννης Κωτσιόπουλος,  ο Πρόεδρος του Study in Greece Χρήστος Μιχαλακέλης, οι πρόεδροι των Τμημάτων της ΣΘΕ και πλήθος καθηγητών από τις Σχολές Επιστημών Υγείας, Θετικών Επιστημών και Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών.