Μνήμη Καθηγήτριας του Τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιωάννας Ανδρεάδου

Την Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2025 στις 10:30π.μ. στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου του Κοιμητηρίου Καισαριανής πραγματοποιήθηκε η εξόδιος ακολουθία της Καθηγήτριας Φαρμακολογίας του Τμήματος Φαρμακευτικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννας Ανδρεάδου.

Τιμώντας τη μνήμη της παραθέτουμε τους επικηδείους που εκφωνήθηκαν.

Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου

Με βαθιά οδύνη και ανείπωτη θλίψη αποχαιρετούμε σήμερα την αγαπημένη μας συνάδελφο, συνεργάτιδα και φίλη, Καθηγήτρια Φαρμακολογίας Ιωάννα Ανδρεάδου, που έφυγε από κοντά μας πρόωρα και απροσδόκητα, αφήνοντας δυσαναπλήρωτο κενό στην πανεπιστημιακή μας κοινότητα και στην επιστήμη αλλά κυρίως στις καρδιές μας.

Η Ιωάννα Ανδρεάδου αποφοίτησε από το Τμήμα Φαρμακευτικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και συνέχισε με ακαδημαϊκό ζήλο την πορεία της με διδακτορικές σπουδές στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Η ερευνητική της διαδρομή την οδήγησε στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, όπου εξειδικεύτηκε στη Μοριακή Τοξικολογία.

Το 2007 εντάχθηκε στο Τμήμα Φαρμακευτικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου υπηρέτησε με πάθος και αφοσίωση. Από τη θέση ως Λέκτορας μέχρι τη βαθμίδα της Καθηγήτριας, η Ιωάννα υπήρξε πολύτιμο μέλος της πανεπιστημιακής μας κοινότητας.

Με αξιοσημείωτη αφοσίωση στη διδασκαλία, προσέφερε τις γνώσεις της σε πληθώρα μαθημάτων, καλύπτοντας ευρύ φάσμα θεματικών τόσο στο προπτυχιακό όσο και στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Φαρμακευτικής, ενώ ήταν Διευθύντρια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Φαρμακευτικών Ενώσεων».

Η αδιάληπτη προσήλωσή της στη γνώση και την καινοτόμο έρευνα ανέδειξε το Εργαστήριο Φαρμακολογίας του Τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου μας σε σημείο αναφοράς.

Η συμβολή της στη Φαρμακολογία του Καρδιαγγειακού Συστήματος, την Καρδιο-Ογκολογία και τη Μοριακή Τοξικολογία υπήρξε πρωτοπόρα, ενώ τα ερευνητικά της ευρήματα έθεσαν νέα πρότυπα στον τομέα της προστασίας του μυοκαρδίου από την ισχαιμία και το οξειδωτικό στρες.

Πέρα από το επιστημονική της έργο, η Ιωάννα Ανδρεάδου διακρίθηκε και για την υπηρεσία της στην κοινωνία. Υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας, μέλος του ΕΟΦ και της επιτροπής Ναρκωτικών του Υπουργείου Υγείας. Η πολύτιμη προσφορά της αναγνωρίστηκε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου συμμετείχε ενεργά ως επικεφαλής σε ερευνητικά προγράμματα και επιτροπές.

Η απουσία της αφήνει το Πανεπιστήμιό μας, τους συναδέλφους και τους φοιτητές της φτωχότερους. Ωστόσο, το έργο της, η ακεραιότητά της, η ανθρωπιά της και η αφοσίωσή της θα συνεχίσουν να μας καθοδηγούν.

Εκ μέρους των Πρυτανικών Αρχών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, εκφράζω τη βαθιά μου οδύνη για την απώλεια της Ιωάννας Ανδρεάδου και απευθύνω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια, τους οικείους της, τους συναδέλφους, τους συνεργάτες  και τους εκατοντάδες μαθητές της.

Αιωνία η μνήμη της.

Ευσταθιος Ηλιοδρομίτης, Ομότιμος Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

Η τραγική και αναπάντεχη είδηση του θανάτου της Καθηγήτριας  Ιωάννας Ανδρεάδου, μας συγκλόνισε όλους: συγγενείς, φίλους, συναδέλφους, συνεργάτες, μαθητές και γνωστούς. Όλους όσους έτυχε να τη γνωρίσουμε για λίγο, για πιο πολύ ή για παρά πολλά χρόνια. Είχα την τύχη να συνεργάζομαι μαζί της για περισσότερα απο 30 χρόνια και όλα τα γεγονότα μου φαίνονται τόσο κοντά και τόσο ζωντανά. Ανακαλώ στη μνήμη μου την πρώτη ημέρα που την συνάντησα στις αρχές της δεκαετίας του 90 όταν εργαζόταν σε μεγάλη φαρμακευτική εταιρεία. Από την πρώτη στιγμή,  διέκρινα έναν άνθρωπο ευγενή, πρόσχαρο, δραστήριο, με πολλές επιστημονικές ανησυχίες και με μεγάλο ενδιαφέρον για έρευνα. Η Ιωάννα ήταν αυτοδημιούργητη, εργάστηκε σκληρά, μεθοδικά, με συνέπεια και με επιστημονικό ήθος. Ανέβηκε  στο υψηλότερο ακαδημαϊκό επίπεδο χάρη στη δική της προσωπική αξία και με το κύρος της κατέκτησε  τον ειλικρινή σεβασμό της ελληνικής και της  διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Ένα άτομο αυτόφωτο και φωτεινό που εξέπεμπε προς όλους την αισιοδοξία, το χαμόγελο και την αγάπη της για την αληθινή επιστήμη.  Άφησα για το τέλος τη μεγαλύτερη παρακαταθήκη της για το μέλλον. Υπήρξε πραγματικός μέντορας των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών της. Δίδαξε, καθοδήγησε και ενέπνευσε μια νέα γενιά  επιστημόνων, μαθητές της οποίας είναι σήμερα καταξιωμένοι ερευνητές που συνεχίζουν το έργο της και που θα τιμούν διαχρονικά τη μνήμη της με τις γνώσεις, τις αρχές και τις αξίες που τους εφοδίασε.

Ανδρέας Παπαπετρόπουλος, Καθηγητής Φαρμακολογίας – Μοριακής Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

‘Αχαρο θεσμικό καθήκον αλλά και ισχυρή προσωπική επιθυμία που πηγάζει από την προσωπική μας σχέση,  υπαγορεύουν το σημερινό δημόσιο αποχαιρετισμό μου στη συνάδελφο, συνεργάτιδα και φίλη Ιωάννα. Υπηρετήσαμε μαζί τη Φαρμακολογία και τη Φαρμακευτική για σχεδόν τρεις δεκαετίες.

H Ιωάννα προσέφερε στο Τμήμα Φαρμακευτικής και το ΕΚΠΑ από πολλές διαφορετικές θέσεις. Ακούραστη δίδαξε πολυάριθμα προπτυχιακά μαθήματα, οργάνωσε μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών, συνέβαλε καθοριστικά στην πιστοποίηση του Τμήματος κι έδωσε σάρκα και οστά στο Εργαστήριο Φαρμακολογίας της Φαρμακευτικής. Αλλά και εκτός Τμήματος, αφιέρωσε άπλετο χρόνο κι ενέργεια στον ΕΟΦ ως μέλος της επιτροπής εγκρίσεων, στο ΚΕΣΥ ως μέλος της επιτροπής ναρκωτικών, στην Ελληνική και την ΕυρωπαΙκή Καρδιολογική Εταιρεία στις ομάδες εργασίας, στην Ελληνική Εταιρεία Φαρμακολογίας ως Πρόεδρος, στην Ελληνική Εταιρεία Φαρμακοχημείας ως μέλος του ΔΣ, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εμπειρογνώμων/κριτής και μέλος επιτροπών του Ορίζοντα 2020 και του Ορίζοντα Ευρώπη.

Στην αναγγελία της πρόωρης και αιφνιδιαστικής σου απώλειας κατακλειστήκαμε από συλλυπητήρια μηνύματα από φοιτητές και συναδέλφους από όλη της Ελλάδα και το εξωτερικό. Το έργο σου είχε από καιρό ξεπεράσει τα σύνορα της πατρίδας. Η νέα γνώση που παρήγαγες μέσω της πρωτοπόρου έρευνάς σου είχε απήχηση σε επιστήμονες σε όλο τον κόσμο.

Αν κοιτάξεις γύρω σου και δεις το πλήθος που έχει συγκεντρωθεί για να σε κατευοδώσει θα καταλάβεις το πόσο αγαπητή είσαι. Γέμισες το Κοιμητήριο όπως γέμιζες μέχρι χτες τα αμφιθέατρα από φοιτητές για να ακούσουν τις διαλέξεις σου και όπως γέμιζες τις αίθουσες συνεδρίων για να μιλήσεις για το ερευνητικό σου έργο.

Η εκλιπούσα εκπαίδευσε δεκάδες μεταπτυχιακούς φοιτητές  και υποψηφίους διδάκτορες και λειτούργησε ως πρότυπο και μέντορας σε νέους συναδέλφους που κατέχουν σήμερα σημαντικές θέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μόνιμη έγνοια σου, τα «παιδιά σου» όπως τα αποκαλούσες στο εργαστήριο. Προσέφερες καθοδήγηση, έδωσες ευκαιρίες και άνοιξες δρόμους για αυτά τα παιδιά. Ξέρουμε ότι ανησυχείς και νοιάζεσαι για το μέλλον τους. Θέλουμε να σε διαβεβαιώσουμε, και δεσμευόμαστε για αυτό, ότι το Τμήμα Φαρμακευτικής θα φρονίσει τα παιδιά σου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ώστε να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.

Η Ιωάννα πέρα από το επαγγελματικό στοίβο που καταξιώθηκε, επέδειξε κοινωνικές ευαισθησίες και στήριξε με δράσεις την ισότητα των γυναικών και την προστασία τους από την κακοποίηση.

Διακρίθηκε για το έργο της όχι μόνο στο δημόσιο Πανεπιστήμιο αλλά και στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό μαρτυρά η προσέλευση πληθώρας στελεχών της βιομηχανίας εδώ σήμερα.

Η Ιωάννα αγάπησε πραγματικά το Τμήμα Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, τη Σχολή όπως την έλεγε. Δοκίμασα πολλά χρόνια πριν να την δελεάσω να έρθει στο Τμήμα Φαρμακευτικής της Πάτρας σε θέση υψηλότερη από αυτή που κατείχε εδώ στην Αθήνα και αρνήθηκε. Τελικά πέτυχε το ανάποδο. Με προσέλκυσε στην Αθήνα, βοηθώντας με μετακληθώ στο ΕΚΠΑ. Ένα από από τα πολλά που της χρωστάω.

Η Ιωάννα ήταν πάντα αφοσιωμένη και εστιασμένη στο ακαδημαϊκό της έργο, εργαστική, δυναμική, δίκαιη, προσβάσιμη, γενναιόδωρη με το χρόνο της και τις γνώσεις της και υπερήφανη, Δεν καταδέχτηκε φτηνές βοήθειες για να κατακτήσει τις κορυφές που κατέκτησε. Δούλεψε σκληρά και τίμια για να εξελιχθεί ως άνθρωπος και επιστήμονας.  Ενδεικτικό της προσήλωσης στις αρχές της και δηλωτικό των ικανοτήτων της είναι ότι μπήκε στη Φαρμακευτική του ΑΠΘ χωρίς να κάνειςούτε μια ώρα φροντιστήριο. Προσωπικά δεν γνωρίζω κάποιον άλλον που να έχει καταφέρει κάτι ανάλογο.

Στα κοινωνικά δίκτυα στις ομαδικές των φοιτητών, όπου σε όλους μας αποδείδεται κάποιο παρατσούκλι, οι φοιτητές σε αποκαλούσαν Αρχηγό ΓΕΕΘΑ. Αυτή τη λάμψη και δύναμη εξέπεμπες.

Ευτύχισες να δουλεύεις πάνω σε αυτό που αγαπούσες μέχρι την τελευταία στιγμή. Λίγες ώρες πριν κοπεί το νήμα της ζωής σου, αντάλλασες email για πειραματικά δεδομένα και συνέγραφες επιστημονικές εργασίες.

Έφυγες νωρίς και απροειδοποίητα. Άφησες όμως πίσω σου σημαντικό έργο και άρτια εκπαιδευμένους νέους συναδέλφους, Οι φοιτητές σου και η νέα γνώση που παρήγαγες είναι η παρακατηθήκη σου.

Χριστίνα Δάλλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Θα ήθελα και εγώ να εκφράσω τα θερμά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια της Ιωάννας, στις φίλες και στους φίλους της, στο Πανεπιστήμιό μας και στις φοιτήτριες και στους φοιτητές της.

Η Ιωάννα ήταν μια εξαιρετική συνάδελφος, αλλά για εμένα ήταν και συνεργάτης και φίλη. Όπως ειπώθηκε, είχε συνεισφέρει πάρα πολλά στις επιστήμες της Φαρμακευτικής, της Ιατρικής και ειδικά της Φαρμακολογίας σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, αλλά και στον ΕΟΦ, στο Υπουργείο Υγείας, στην Ελληνική Εταιρεία Βασικής και Κλινικής Φαρμακολογίας και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη συμμετοχή της σε επιτροπές και ως αξιολογήτρια. Τη δράση της αυτή είχα την τιμή να παρακολουθήσω από πολύ κοντά.

Τα επιστημονικά της επιτεύγματα είναι πραγματικά αξιοθαύμαστα και ήταν το αποτέλεσμα της εργατικότητάς της και της ευφυΐας της. Αφήνει μεγάλο επιστημονικό έργο, που είμαι σίγουρη ότι θα συνεχίσουν οι φοιτήτριες και οι φοιτητές της, τους οποίους είχε σαν παιδιά της. Έλεγε με αγάπη «τα παιδιά μου» για τις φοιτήτριες και τους φοιτητές στο εργαστήριό της. Και το εννοούσε πραγματικά… αυτά ήταν τα παιδιά της, της έδιναν κίνητρο και ενέργεια, και αυτό το θαυμάζαμε όλοι!

Τα τελευταία χρόνια συνεργαζόμασταν και ερευνητικά, διότι την ενδιέφερε εκτός από το καρδιαγγειακό σύστημα και η επίδραση του χρόνιου στρες στον εγκέφαλο και η κατανόηση και θεραπεία των ψυχικών διαταραχών σε άνδρες και γυναίκες.  Η Ιωάννα είχε και κοινωνικές ευαισθησίες, ενδιαφερόταν πολύ για τα θέματα της Επιτροπής Ισότητας Φύλων του Πανεπιστημίου, και παρόλο που δεν ήταν μέλος της Επιτροπής, πάντα μας υποστήριζε και συμμετείχε στις δράσεις μας. Πίστευε στην ισότητα και στη δικαιοσύνη…

Όπως είπα όμως, ήταν και αγαπημένη φίλη… και μου λείπει ήδη…

Σκέφτομαι ότι δεν θα χτυπάει πια το τηλέφωνο και δεν θα την ακούσω πια ξανά να με ρωτάει γελώντας…

«Έρχεσαι για μάθημα; Θα μου στείλεις θέματα εξετάσεων;» «Θα πάμε μαζί στον ΕΟΦ;» «Είδες τι φοβερά αποτελέσματα έχουμε από το πείραμα;» «Είσαι στο γραφείο; Στο Αρεταίειο; Θα βρεθούμε;», «Θα πάμε για μπάνιο στη Βουλιαγμένη;», «Θα έρθεις στα γενέθλιά μου…;»

Πήγα στα τελευταία της γενέθλιά, και χαίρομαι πολύ που ήμουν εκεί και που ήταν χαρούμενη, περιτριγυρισμένη από φίλες και φίλους και κυρίως από τις μαθήτριες και τους μαθητές της που τόσο αγαπούσε…

Θα μας λείψεις πολύ Ιωάννα… η επαγγελματική μας ζωή θα είναι λιγότερο φωτεινή, και πιο ανιαρή από εδώ και πέρα…