Για 2η φορά την τελευταία διετία το ΕΚΠΑ σπάει το φράγμα των top 200 Πανεπιστημίων σε μία από τις πλέον σημαντικές παγκόσμιες κατατάξεις, η οποία βασίζεται και αξιολογεί την ποιότητα, ποσότητα και επιδραστικότητα του ερευνητικού έργου των Ιδρυμάτων παγκοσμίως. Πιο συγκεκριμένα, την 186η θέση στον κόσμο καταλαμβάνει για το 2022 το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ανάμεσα στα 1000 καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, σύμφωνα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο πίνακα κατάταξης «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities». (http://nturanking.csti.tw/ranking/OverallRanking/).
Επισυνάπτεται σχετική ενημέρωση.
Θάνος Δημόπουλος
Πρύτανης ΕΚΠΑ
http://nturanking.csti.tw/ranking/OverallRanking/
Για 2η φορά την τελευταία διετία το ΕΚΠΑ σπάει το φράγμα των top 200 Πανεπιστημίων σε μία από τις πλέον σημαντικές παγκόσμιες κατατάξεις, η οποία βασίζεται και αξιολογεί την ποιότητα, ποσότητα και επιδραστικότητα του ερευνητικού έργου των Ιδρυμάτων παγκοσμίως. Πιο συγκεκριμένα, την 186η θέση στον κόσμο καταλαμβάνει για το 2022 το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ανάμεσα στα 1000 καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, σύμφωνα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο πίνακα κατάταξης «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities». Η προηγούμενη ανάλογη επιτυχία ήταν τον Ιανουάριο του 2021 όταν το Ίδρυμα βρέθηκε στην 182η θέση στην κατάταξη της Webometrics.
Παράλληλα το ΕΚΠΑ καταλαμβάνει την 1η Θέση μεταξύ των επτά (7) Ελληνικών Πανεπιστημίων που συμπεριλαμβάνονται στον συγκεκριμένο πίνακα κατάταξης. Πιο συγκεκριμένα στην 2η θέση στην Ελλάδα και την 350η θέση παγκοσμίως βρίσκεται το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και ακολουθούν το Πανεπιστήμιο Κρήτης στην 493η θέση, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στις θέσεις 601-650, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στις θέσεις 651-700, το Πανεπιστήμιο Πατρών στις θέσεις 801-850, και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στις θέσεις 901-950 (Βλ. Πίνακα 1).
Η συγκεκριμένη θέση που έλαβε το ΕΚΠΑ είναι η υψηλότερη στην δεκαπενταετία (2007-2022), στην οποία η εν λόγω κατάταξη δημοσιεύει αποτελέσματα (βλέπε Πίνακα 2). Η αμέσως προηγούμενη υψηλότερη επίδοση ήταν η 199η θέση το 2013.
Επιπρόσθετα της συνολικής κατάταξης, ο συγκεκριμένος φορέας περιλαμβάνει κατατάξεις σε 6 ευρύτερα επιστημονικά πεδία (fields), καθώς και σε 27 συγκεκριμένα επιστημονικά αντικείμενα (subjects). Και εδώ το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει επιτύχει σημαντικές διακρίσεις έχοντας συμπεριληφθεί στα κορυφαία Πανεπιστήμια στα πέντε από τα έξι επιστημονικά πεδία (βλ. Πίνακα 3). Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στο επιστημονικό πεδίο της Ιατρικής το οποίο τοποθετείται στην 110η θέση στον κόσμο, έχοντας ανέβει τριάντα θέσεις σε σχέση με την κατάταξη του 2018 και στις επιστήμες της ζωής στην 179η θέση παγκοσμίως, έχοντας ανέβει 110 θέσεις σε σχέση με την κατάταξη του 2018.
Στην κατάταξη των επιμέρους επιστημονικών αντικειμένων το ΕΚΠΑ έχει συμπεριληφθεί και αξιολογηθεί θετικά, δηλαδή σε θέσεις κάτω από την θέση 500, σε 14 από τα 27 αντικείμενα της Κατάταξης (βλ. Πίνακα 4). Μεταξύ των επιστημονικών αντικειμένων που διακρίθηκαν ιδιαίτερα στην κατάταξη, αναφέρουμε την Ανοσολογία η οποία βρίσκεται στην 66η θέση παγκοσμίως, τη Φαρμακευτική – Τοξικολογία στην 81η θέση, και την Κλινική Ιατρική στην 104η θέση. Στα top 200 βρίσκονται τα επιστημονικά αντικείμενα της Φυσικής, της Πολιτικής Μηχανικής, της Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής, και των Επιστημών του Διαστήματος
Πηγή: Ιστοσελίδα Κατάταξης Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities
Πίνακας 1: Η θέση του ΕΚΠΑ και των υπόλοιπων ελληνικών Πανεπιστημίων στον Πίνακα Κατάταξης «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities»
| Παγκόσμια Θέση 2022 | Θέση στη Χώρα 2022 | Πανεπιστήμιο | Συνολικός Βαθμός | Άρθρα 11 Ετών | Τρέχοντα Άρθρα | Αναφορές 11 ετών | Τρέχουσες Αναφορές | Μέσος Όρος αναφορών | Η-Index | HICI Άρθρα | Hi Impact Άρθρα περιοδικών |
| 186 | 1 | Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών | 35.3 | 29.1 | 38.4 | 26.5 | 35.3 | 53.7 | 59.0 | 25.4 | 27.2 |
| 350 | 2 | Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης | 31.8 | 30.8 | 35.8 | 24.3 | 30.4 | 48.1 | 49.1 | 22.5 | 24.1 |
| 493 | 3 | Πανεπιστήμιο Κρήτης | 30.3 | 26.3 | 29.7 | 22.5 | 27.6 | 58.9 | 45.8 | 20.9 | 23.1 |
| 601-650 | 4 | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων | – | – | – | – | – | – | – | – | – |
| 651-700 | 5 | Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο | – | – | – | – | – | – | – | – | – |
| 801-850 | 6 | Πανεπιστήμιο Πατρών | – | – | – | – | – | – | – | – | – |
| 901-950 | 7 | Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας |
Πηγή: Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities
Πίνακας 2: Η θέση του ΕΚΠΑ στην παγκόσμια κατάταξη NTU Ranking (2007-2022)
| Έτος | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 |
| Θέση | 301 | 288 | 271 | 250 | 248 | 213 | 199 | 203 | 217 | 216 | 215 | 228 | 213 | 206 | 220 | 186 |
Πηγή: Ιστοσελίδα Κατάταξης Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities
Πίνακας 3: Η κατάταξη του ΕΚΠΑ στα επιμέρους Επιστημονικά Πεδία
| α/α | Επιστημονικό Πεδίο | 2022 | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 |
| 1. | Γεωργία-Γεωπονική | 451-500 | 451-500 | 401-450 | 401-450 | 401-450 |
| 2. | Επιστήμες της Ζωής | 179 | 208 | 236 | 216 | 289 |
| 3. | Ιατρική | 110 | 122 | 123 | 120 | 140 |
| 4. | Φυσικές Επιστήμες | 299 | 301-350 | 243 | 261 | 282 |
| 5. | Κοινωνικές Επιστήμες | 301-350 | 351-400 | 351-400 | 351-400 | 298 |
Πηγή: Ιστοσελίδα Κατάταξης Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities
Πίνακας 4: Η κατάταξη του ΕΚΠΑ σε συγκεκριμένα επιστημονικά αντικείμενα
| α/α | Επιστημονικό Αντικείμενο | 2022 | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 |
| 1. | Γεωργικές Επιστήμες | 301-350 | 301-350 | 301-350 | 301-350 | 401-450 |
| 2. | Πολιτική Μηχανική | 187 | 205 | 234 | 265 | 186 |
| 3. | Κλινική Ιατρική | 104 | 112 | 107 | 109 | – |
| 4. | Επιστήμες των Υπολογιστών | 351-400 | 351-400 | 401-450 | 351-400 | 351-400 |
| 5. | Ηλεκτρική Μηχανική | 301-350 | 351-400 | 351-400 | 301-350 | 351-400 |
| 6. | Ανοσολογία | 66 | 77 | 82 | 89 | – |
| 7. | Μαθηματικά | 301-350 | 351-400 | 351-400 | 351-400 | 351-400 |
| 8. | Μικροβιολογία | 237 | 242 | 260 | 241 | – |
| 9. | Μοριακή Βιολογία και Γενετική | 198 | 240 | 256 | 269 | – |
| 10. | Χημεία | 451-500 | – | 401-450 | 401-450 | 451-500 |
| 11. | Φαρμακολογία και Τοξικολογία | 81 | 78 | 81 | 95 | 94 |
| 12. | Φυσική | 194 | 178 | 147 | 159 | 206 |
| 13. | Κοινωνικές Επιστήμες Γενικά | 288 | 289 | 292 | 287 | – |
| 14. | Επιστήμες του Διαστήματος | 199 | 234 | 177 | 210 | – |
Πηγή: Ιστοσελίδα Κατάταξης Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities
Τα κριτήρια αξιολόγησης για το 2022 περιλαμβάνουν οκτώ (8) δείκτες. Αυτοί οι δείκτες αντιπροσωπεύουν και ενσωματώνουν τρία διαφορετικά κριτήρια απόδοσης των επιστημονικών δημοσιεύσεων: την παραγωγικότητα της έρευνας, τον αντίκτυπο της έρευνας και την αριστεία της έρευνας. Ο Πίνακας 5 παρουσιάζει τους δείκτες αξιολόγησης και τις αντίστοιχες σταθμίσεις για κάθε δείκτη. Η επιλογή των 100 πανεπιστημίων έγινε ύστερα από προαξιολόγηση τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ανώτατων ιδρυμάτων, των οποίων τα στοιχεία εξετάσθηκαν αρχικώς. Η τελική ένταξη στον εν λόγω πίνακα κατάταξης βασίστηκε στις πληροφορίες που προέρχονται από τους βασικούς δείκτες επιστήμης (Essential Science Indicators ESI) και την βιβλιομετρική βάση Web of Science της Clarivate.
Πίνακας 5: Κριτήρια Κατάταξης του Πίνακα «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities» για το 2022
| Κριτήρια | Overall Performance Indicators | Βαρύτητα | |
| Παραγωγή Έρευνας | Ο αριθμός των άρθρων τα τελευταία 11 χρόνια (2011-2021) | 10% | 25% |
| Ο αριθμός των άρθρων του τρέχοντος έτους (2021) | 15% | ||
| Επίδραση Έρευνας | Ο αριθμός των ετεροαναφορών τα τελευταία 11 χρόνια (2011-2021) | 15% | 35% |
| Ο αριθμός των ετεροαναφορών τα τελευταία 2 χρόνια (2020-2021) | 10% | ||
| Ο μέσος όρος ετεροαναφορών τα τελευταία 11 χρόνια (2011-2021) | 10% | ||
| Ερευνητική Αριστεία | Τα άρθρα h–index των τελευταίων δύο ετών (2020-2021) | 10% | 40% |
| Αριθμός Άρθρων με υψηλό αριθμό ετεροαναφορών (2011-2021) | 15% | ||
| Αριθμός Άρθρων την τρέχουσα χρονιά σε περιοδικά υψηλής απήχησης (2020-2021) | 15% |
Πηγή:Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities-Indicators
Στην 1η θέση της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται το Πανεπιστήμιο Harvard και ακολουθούν στη 2η θέση το Πανεπιστήμιο Stanford και στην 3η θέση το University College του Λονδίνου. Στην 4η θέση βρίσκεται το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στην 5η θέση το John Hopkins και στην 6η θέση το Πανεπιστήμιο Toronto του Καναδά.
Η αξιολόγηση «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities» στηρίζεται αποκλειστικά στο ερευνητικό έργο που παράγεται και δημοσιεύεται σε κάθε Ίδρυμα, στην απήχηση που επιτυγχάνουν οι δημοσιευμένες εργασίες των μελών ΔΕΠ και ερευνητών του, καθώς και στην τελική ιδιαίτερη διάκρισή και αναγνώριση που λαμβάνουν ως δημοσιεύσεις με υψηλή απήχηση. Επιπροσθέτως στην εν λόγω αξιολόγηση αποτυπώνεται τόσο η βραχυπρόθεσμη όσο και η μακροπρόθεσμη επίδοση και απόδοση των Πανεπιστημίων στην έρευνα, έτσι ώστε να μην επηρεάζεται η θέση ενός Ιδρύματος από μια συγκυριακά καλή επίδοση μιας μεμονωμένης χρονιάς. Κατατάξεις όπως η συγκεκριμένη είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι δεν επηρεάζεται από τους πόρους που διατίθενται σε ερευνητικούς σκοπούς, από τις υποδομές εκπαίδευσης και τα μεμονωμένα επιτεύγματα μελών ΔΕΠ αλλά από τη διαχρονική και υψηλού επιπέδου και συνέπειας επιστημονική έρευνα που λαμβάνει χώρα σε Πανεπιστήμια όπως το ΕΚΠΑ.
Οι εν λόγω σημαντικές διακρίσεις αποδεικνύουν την σημαντική ερευνητική παραγωγή του Ιδρύματος, η οποία συνεχίστηκε απρόσκοπτα παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παράλληλα επιβεβαιώνεται η συνεισφορά, η επίδραση και η υψηλή ποιότητα του ερευνητικού έργου του ΕΚΠΑ στην διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα. Το Πανεπιστήμιο μας έχει θέσει ως βασικούς άξονες της στρατηγικής του την υψηλής ποιότητας Έρευνα, τη διεθνοποίηση και την εξωστρέφεια. Απόρροια των συντονισμένων ενεργειών και δράσεων της ακαδημαϊκής μας κοινότητας είναι το ΕΚΠΑ να έχει καταστεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο “Research Oriented” Πανεπιστήμιο, στο οποίο αναπτύσσονται σημαντικές ερευνητικές συνεργασίες υψηλής επίδοσης και αναγνώρισης από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Θάνος Δημόπουλος
Πρύτανης ΕΚΠΑ
