Ο Ιούνιος έχει καθιερωθεί ως ο Παγκόσμιος Μήνας Ευαισθητοποίησης για την Αφασία. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις επιπτώσεις της αφασίας στην επικοινωνία και την καθημερινή ζωή των ατόμων που ζουν με αυτήν. Παράλληλα, αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι φροντιστές τους, διεκδικώντας την ισότιμη και ενεργή συμμετοχή των ατόμων με αφασία στην κοινωνία.
Το Εργαστήριο Ψυχογλωσσολογίας και Νευρογλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ μελετά τις γλωσσικές δεξιότητες ατόμων με αφασία και τη σχέση τους με τις εκτελεστικές λειτουργίες.
Στη μελέτη των Peristeri, Nerantzini, Drakoulaki, Boznou και Varlokosta (2024) εξετάστηκαν δείκτες μικροδομής (λεξιλογική ποικιλία, συντακτική πολυπλοκότητα, μήκος πρότασης) και μακροδομής (γραμματική της ιστορίας, συνθετότητα επεισοδίων) στον αφηγηματικό λόγο 14 ελληνόφωνων ατόμων με αγραμματική αφασία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο και 14 νευροτυπικών ενηλίκων. Παράλληλα, διερευνήθηκε ο ρόλος της εργαζόμενης μνήμης και της γνωστικής ευελιξίας στις αφηγηματικές τους δεξιότητες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι δύο ομάδες δεν διέφεραν στη λεξιλογική ποικιλία, ωστόσο τα άτομα με αγραμματική αφασία παρουσίασαν χαμηλότερες επιδόσεις στη συντακτική πολυπλοκότητα, στο μήκος πρότασης, στους δείκτες μακροδομής της αφήγησης και στις εκτελεστικές λειτουργίες. Αναλύσεις γραμμικής παλινδρόμησης έδειξαν ότι στην ομάδα ελέγχου η μακροδομή της αφήγησης επηρεάζεται τόσο από τις μικροδομικές γλωσσικές δεξιότητες όσο και από τις εκτελεστικές λειτουργίες. Αντίθετα, στα άτομα με αγραμματική αφασία η αφηγηματική ικανότητα συνδέεται κυρίως με τις λεξιλογικές και συντακτικές τους δεξιότητες και όχι με τις εκτελεστικές λειτουργίες.
Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν τις δυσκολίες των ατόμων με αγραμματική αφασία στις συντακτικές και πραγματολογικές πτυχές του συνεχούς λόγου και αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο των μικροδομικών δεξιοτήτων στη διαμόρφωση της αφηγηματικής μακροδομής. Παράλληλα, υπογραμμίζουν τη σημασία της ενσωμάτωσης δραστηριοτήτων συνεχούς λόγου και εξάσκησης των εκτελεστικών λειτουργιών στις λογοθεραπευτικές παρεμβάσεις για την αφασία.
