Συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση της εμβολιαστικής κάλυψης των εγκύων κατά της COVID-19

Οι έγκυες που νοσούν από την COVID-19 έχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και ανεπιθύμητων εκβάσεων, καθώς επίσης και αυξημένη θνησιμότητα. Πιο συγκεκριμένα οι νοσηλευόμενες έγκυες με συμπτωματολογία COVID-19 είναι πιθανότερο να γεννήσουν πρόωρα, να νοσηλευτούν σε μονάδα εντατικής θεραπείας και να διασωληνωθούν σε σχέση με τις έγκυες που δεν νοσούν από την COVID-19. Έτσι, ο εμβολιασμός των εγκύωνκατά της COVID-19 αποτελεί καθοριστικό παράμετρο για μια εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές και προβλήματα τόσο για τις γυναίκες όσο και για τα νεογνά.

Για τον λόγο αυτόν, το Τμήμα Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ πραγματοποίησε μια συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση για να εκτιμηθεί διεθνώς η εμβολιαστική κάλυψη των εγκύων κατά της COVID-19. Η μετα-ανάλυση πραγματοποιήθηκε από τον Επίκουρο Καθηγητή Πέτρο Γαλάνη, την Καθηγήτρια Δάφνη Καϊτελίδου, την Επίκουρη Καθηγήτρια Όλγα Σίσκου, τις Διδάκτορες Ειρήνη Βράκα και Ολυμπία Κωνσταντακοπούλου και την μεταπτυχιακή φοιτήτρια Αγλαΐα Κατσιρούμπα. Η μετα-ανάλυση δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Vaccines και το πλήρες κείμενο είναι ελεύθερα προσβάσιμο στον εξής σύνδεσμο: https://www.mdpi.com/2076-393X/10/5/766/htm.

Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας σε επτά βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων (Scopus, Web of Science, Medline, PubMed, ProQuest, CINAHL και medrxiv) μέχρι και τον Μάρτιο του 2022 ανέδειξε 11 συναφείς μελέτες παγκοσμίως που συμπεριλάμβαναν 703,004 έγκυες. Το ποσοστό των εγκύων που είχαν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 ήταν χαμηλό φθάνοντας το 27,5%. Το ποσοστό αυτό ήταν υψηλότερο σε μελέτες με έγκυες στο Ισραήλ (43,3%) σε σχέση με μελέτες στις ΗΠΑ (27,3%) και σε άλλες χώρες (12,8%).

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα οι έγκυες να εμβολιαστούν είναι οι εξής: έγκυες μεγαλύτερης ηλικίας, έγκυες που ανήκουν στη λευκή φυλή, έγκυες που εμπιστεύονται τα εμβόλια κατά της COVID-19 και έγκυες που φοβούνται τη νόσηση από την COVID-19 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αντιθέτως, ο φόβος για την ασφάλεια και τις παρενέργειες των εμβολίων, η προηγούμενη νόσηση από την COVID-19 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους κυβερνητικούς φορείς αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες στην απόφαση των εγκύων να εμβολιαστούν.

Παγκοσμίως, το ποσοστό των εγκύων που έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 είναι χαμηλό. Λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που μπορεί να προκαλέσει η COVID-19 στις έγκυες, τα έμβρυα και τα νεογνά, καθώς επίσης και το γεγονός ότι η βιβλιογραφία υποστηρίζει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων και στις έγκυες, ο εμβολιασμός των εγκύων μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας.

Για τον λόγο αυτόν, είναι απαραίτητη η έγκυρη και συνεχής ενημέρωση των εγκύων σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της COVID-19, έτσι ώστε να περιοριστούν τυχόν προκαταλήψεις και αρνητικές στάσεις. Η στοχευμένη ενημέρωση των εγκύων μπορεί να μειώσει τον φόβο και το άγχος των εγκύων σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της COVID-19, αυξάνοντας έτσι την πρόθεση τους να εμβολιαστούν.