Η ουσιαστική χρησιμότητα των αποτελεσμάτων των διεθνών κατατάξεων για τα ελληνικά πανεπιστήμια

Άρθρο του Πρύτανη του ΕΚΠΑ, Καθηγητή Μελέτιου-Αθανάσιου Δημόπουλου στο tomanifesto.gr

Οι διεθνείς κατατάξεις πανεπιστημίων τα γνωστά rankings έχουν μπει για τα καλά στην «ακαδημαϊκή» καθημερινότητα των πανεπιστημίων μας έχοντας κερδίσει το ενδιαφέρον και την προσοχή της κοινής γνώμης η οποία βλέπει σε αυτές μια επιβεβαίωση της ποιότητας και της αξίας των σπουδών στην Ελλάδα.
Ανεξαρτήτως των διθυραμβικών άρθρων και δημοσιεύσεων για τις πολύ σημαντικές επιτυχίες των ελληνικών πανεπιστημίων στις κατατάξεις υφίσταται το ερώτημα για το ποια μπορεί να είναι η χρησιμότητά τους και πώς πρέπει τελικά να αξιοποιούνται από τις διοικήσεις των πανεπιστημίων μας.
Στην πραγματικότητα της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τουλάχιστον σε προπτυχιακό επίπεδο η χρησιμότητα των κατατάξεων πανεπιστημίων είναι διττή αφενός αναδεικνύεται η πολύ σημαντική ερευνητική επίδραση πρωτοπορία και καινοτομία των ιδρυμάτων μας αφετέρου τα αποτελέσματά τους αποτελούν αντίβαρο και απάντηση στον ιδιότυπο λαϊκισμό που συνειδητά υποβαθμίζει το ελληνικό καλό δημόσιο πανεπιστήμιο.
Οι βαμμένοι τοίχοι οι καταλήψεις οι επιθέσεις σε πρυτάνεις και οι μειοψηφίες που δημιουργούν προβλήματα δημιουργούν μια ρητορική και επιχειρηματολογία υποβάθμισης που όμως δεν είναι η πραγματικότητα.
Το γεγονός ότι ένα ελληνικό πανεπιστήμιο βρίσκεται στα top 300 μιας παγκόσμιας κατάταξης σημαίνει πρακτικά και με απλή αναγωγή ότι βρίσκεται στο 1 των καλύτερων πανεπιστημίων παγκοσμίως.

“Το ΕΚΠΑ βρέθηκε στο top 100 των πανεπιστημίων παγκοσμίως 12 φορές σε επτά διαφορετικές κατατάξεις μέσα στο 2022“

Με βάση την εμπειρία και τα συμπεράσματα που έχουμε αποκομίσει με την ειδική ομάδα του ΕΚΠΑ η οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια μελετά τα rankings η χρήση των αποτελεσμάτων των παγκόσμιων κατατάξεων δεν πρέπει να οδηγεί ούτε σε θριαμβολογία ούτε σε μεμψιμοιρία.
Οι διεθνείς κατατάξεις είναι μια ευκαιρία να προβάλλουμε το πολυδιάστατο ακαδημαϊκό και ερευνητικό έργο που συντελείται στα πανεπιστήμιά μας. Αποτελούν σημαντική επιβεβαίωση του γεγονότος ότι μια μικρή χώρα μπορεί παρά τις εσωτερικές και εξωτερικές δυσκολίες να παράγει υψηλής ποιότητας δημόσια παιδεία στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Θα πρέπει να αναφέρουμε εδώ ότι αρκετές κατατάξεις ζητούν από όλα τα ιδρύματα που συμμετέχουν να αποστείλουν στοιχεία συμπληρώνοντας και υποβάλλοντας αναφορές σε ειδικές πλατφόρμες λογισμικά που διαθέτουν.
Επιπροσθέτως ζητείται στην πλειονότητα των περιπτώσεων να επισυναφθούν κείμενα εκθέσεις και υλικό τεκμηρίωσης στην αγγλική γλώσσα το οποίο να αποδεικνύει ή να αιτιολογεί μέρος των υποβληθέντων στοιχείων.
Αντιλαμβάνεται λοιπόν ο αναγνώστης ότι σε αρκετά rankings συμμετέχουμε σε μια σύνθετη αξιολογική διαδικασία η οποία απαιτεί σημαντικούς πόρους και χρόνο για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις που τίθενται και να διεκδικήσουμε τη θέση που μας αναλογεί.
Ενδεικτικά αποτελέσματα της στρατηγικής μας στο ΕΚΠΑ της συλλογικής προσπάθειας και του σημαντικού ερευνητικού έργου της ακαδημαϊκής μας κοινότητας ήταν να επιτύχουμε και το 2022 σημαντικές διακρίσεις και επιτεύγματα στην πλειονότητα των διεθνών κατατάξεων Ενδεικτικά αναφέρουμε τα εξής:

1. Το ΕΚΠΑ βρέθηκε στο top 100 των πανεπιστημίων παγκοσμίως 12 φορές σε επτά διαφορετικές κατατάξεις μέσα στο 2022.
2. Το ΕΚΠΑ βρίσκεται στην 75η θέση παγκοσμίως για την πολιτική του σε θέματα ισότητας των φύλων και στην 81η θέση για τις δράσεις του που αφορούν τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων σύμφωνα με την κατάταξη ΤΗΕ Impact Ranking.
3. Η Ιατρική Σχολή του Ιδρύματος συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό διακρίσεων σε top 100 θέσεις στις παγκόσμιες κατατάξεις. Για το 2022 βρέθηκε πέντε φορές στα 100 καλύτερα πανεπιστήμια παγκοσμίως σε μία κατάταξη με πιο σημαντική διάκριση την 46η θέση παγκοσμίως στο επιστημονικό πεδίο ερευνητικό αντικείμενο «Infectious Diseases» στην κατάταξη US News-Best Global University Rankings.
4. Η Οδοντιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ στην κατάταξη της QS (Quacquarelli Symonds) βρίσκεται στις θέσεις 51-70 μεταξύ των 70 καλύτερων οδοντιατρικών σχολών του κόσμου και των 30 ευρωπαϊκών.
5. Στην ίδια κατάταξη της QS και για τις Κλασικές Σπουδές και τις σπουδές στην Αρχαία Ιστορία ο τομέας Κλασικών Σπουδών και Αρχαίας Ιστορίας του Ιδρύματος κατατάσσεται στις θέσεις 51-80 παγκοσμίως.

Κλείνοντας θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι η διαχρονική άνοδος του Ιδρύματος στις παγκόσμιες κατατάξεις πανεπιστημίων δεν βασίζεται μόνο στην καλύτερη και πιο συστηματική «τεχνική» διαχείριση του θέματος των κατατάξεων Η βάση της βελτίωσης της εικόνας και της θέσης μας στηρίζεται στο πολυεπίπεδο και επιδραστικό ερευνητικό έργο που παράγεται από τα μέλη της ακαδημαϊκής μας κοινότητας.

Τα αποτελέσματα των rankings αποτελούν επιβράβευση της δουλειάς των ανθρώπων που εργάζονται στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εχουν συμβάλει τα μέγιστα ώστε το ίδρυμά μας να καταστεί ένα διεθνώς καταξιωμένο «Research Oriented» πανεπιστήμιο, με την ανάδειξη στις κατατάξεις να φαντάζει ως φυσικό επακόλουθο.