Το ΕΚΠΑ στην Πόλη: Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση – Αναζητώντας την απαρχή της διαχρονικής βιοποικιλότητας του ελλαδικού χώρου

«Το ΕΚΠΑ στην Πόλη», σε συνεργασία με το Μουσείο Ζωολογίας και το Βοτανικό Μουσείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, οργανώνουν την παρουσίαση του βιβλίου των Ιωάννη Μπότσαρη & Σταύρου Μαγγιώρη, Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση. Μύθοι και πραγματικότητα (Μεσολόγγι 2025), με την ευκαιρία του εορτασμού της παγκόσμιας ημέρας Περιβάλλοντος.

Ομιλητές, οι συγγραφείς Ιωάννης Μπότσαρης & Σταύρος Μαγγιώρης και οι καθηγητές Παναγιώτης Παφίλης, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Ευστράτιος Βαλάκος. Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο Ακαδημαϊκός Δρ. Δημήτριος Θάνος.

Το φυσικό περιβάλλον, αποτελεί αναμφισβήτητα τη βασική πτυχή της «φυσικής» κληρονομιάς μιας κοινότητας ανθρώπων σε οποιοδήποτε επίπεδο οργάνωσης. Τα φυτά και τα ζώα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του φυσικού περιβάλλοντος ενός τόπου. Ο ελλαδικός χώρος χαρακτηρίζεται από διαχρονική ποικιλομορφία της φύσης. Σ’ αυτόν τον χώρο, όπου αναπτύχθηκε ο ελληνικός πολιτισμός, οι αρχαίοι Έλληνες δεν έβλεπαν τη φύση ως διακριτή διάσταση αλλά ως λειτουργικό στοιχείο της καθημερινής ζωής.

Σε μια εποχή όπου, εξαιτίας των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, είναι πλέον ορατή η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη και φυσικά της χώρας μας, η διαχρονική μελέτη της πανίδας και της χλωρίδας μιας περιοχής αποτελεί πρωταρχικό καθήκον των πολιτών και ιδίως των επιστημόνων. Για να προχωρήσουμε στην αξιολόγηση της σημερινής κατάστασης και στη εφαρμογή στρατηγικών προστασίας και διατήρησης, πρέπει να γνωρίζουμε τη διαχρονική εξέλιξη της βιοποικιλότητας. Το περιβάλλον, και κατά συνέπεια η βιοποικιλότητα, είναι δυναμικές οντότητες, οι οποίες αλλάζουν με την επίδραση διάφορων παραγόντων, με τον άνθρωπο να είναι ένας κύριος παράγοντας αυτής της αλλαγής.

Τους μελετητές της βιοποικιλότητας απασχολούν ερωτήματα, όπως: ποια ήταν η σχέση του ανθρώπου με τα ζώα και τα φυτά στο μακρινό παρελθόν; ποια ήταν η θεώρηση της φύσης από τον άνθρωπο; ποια ζώα και φυτά υπήρχαν και σήμερα δεν υπάρχουν; Σ’ αυτήν την αναζήτηση, πολλές πτυχές του ανθρώπινου πολιτισμού, από την ποίηση, τα αρχαία κείμενα, τα αγάλματα, τα αγγεία, μέχρι και τα χρηστικά αντικείμενα (νομίσματα, λυχνάρια κ.λπ.), αποτελούν σημαντικές πηγές πληροφορίας.

Η παρούσα εκδήλωση έχει ως στόχο να παρουσιάσει τις πηγές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αποκτήσουμε πληροφορίες για τη βιοποικιλότητα στους αρχαίους χρόνους. Αφορμή, αποτέλεσε η έκδοση του βιβλίου των Ιωάννη Μπότσαρη & Σταύρου Μαγγιώρη, Τα φυτά και τα ζώα στην ομηρική ποίηση. Μύθοι και πραγματικότητα (Μεσολόγγι 2025).

Ο σχεδιασμός της προσέγγισης και διείσδυσης στις γνώσεις και πράξεις των Ελλήνων, από την εποχή του Ομήρου και εντεύθεν, επιχειρείται από δύο διδάκτορες των βιολογικών επιστημών, σχετικούς με το υπό έρευνα αντικείμενο, γεγονός που αποτελεί σημαντικό στοιχείο εγκυρότητας αυτού του πονήματος. Το βιβλίο, γραμμένο σε απλή και κατανοητή γλώσσα, μπορεί να αποτελέσει, εκτός από βιβλίο αναφοράς, με την πλούσια βιβλιογραφία που διαθέτει, ένα ελκυστικό ανάγνωσμα, αλλά και ένα χρήσιμο βοήθημα, τόσο για τους ερευνητές της ελληνικής πανίδας και χλωρίδας, όσο και για τους δασκάλους και καθηγητές φιλολογικών μαθημάτων και βιολογίας της μέσης εκπαίδευσης, καθώς και για τους μαθητές τους.

Η αναζήτηση πληροφοριών για τα φυτά και τα ζώα στην αρχαία ελληνική γραμματεία και τέχνη, αποτελεί ένα ταξίδι γεμάτο εκπλήξεις και αποκαλύψεις που συναρπάζουν τον μελετητή, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ως κινητήρια δύναμη, όχι μόνον για την εξέλιξη της βιοποικιλότητας αλλά επίσης για την εξέλιξη του πολιτισμού που αναπτύσσεται μέσα σ’ αυτό.

ΤΟ ΕΚΠΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

ΤΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΖΩΑ ΣΤΗΝ ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
Αναζητώντας την απαρχή της διαχρονικής βιοποικιλότητας του ελλαδικού χώρου

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026, @ 19:00-21:00
Αμφιθέατρο Ιωάννης Δρακόπουλος