Το Πανεπιστήμιο Αθηνών αναδεικνύει το νέο πλαίσιο λειτουργίας της Μονάδας Προσβασιμότητας – Μια πρωτοποριακή δομή με διαχρονικό έργο και εθνική αναφορά

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 5 Μαΐου 2026, στη Μεγάλη Αίθουσα του κεντρικού κτηρίου του, η εκδήλωση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με τίτλο «Το νέο πλαίσιο λειτουργίας της Μονάδας Προσβασιμότητας του ΕΚΠΑ», επιβεβαιώνοντας τον πρωτοποριακό ρόλο του Ιδρύματος στην προώθηση της ισότιμης πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Επιτροπή Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες και τη Μονάδα Προσβασιμότητας της Διεύθυνσης Φοιτητικής Μέριμνας, συγκεντρώνοντας την παρουσία της πολιτικής ηγεσίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των θεσμικών φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προσβασιμότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μοναδικότητα της Μονάδας Προσβασιμότητας του Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία αποτελεί την πρώτη αντίστοιχη δομή που ιδρύθηκε και λειτούργησε στη χώρα ήδη από το 2006, πριν ακόμη θεσμοθετηθεί η υποχρεωτική λειτουργία τέτοιων μονάδων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Κατά την έναρξη της εκδήλωσης, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:

«Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών η δέσμευσή μας για ανάπτυξη προσβάσιμων εκπαιδευτικών κοινοτήτων χωρίς αποκλεισμούς αποτελεί κεντρικό άξονα του οράματός μας. Η ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι βασικός στόχος της Στρατηγικής Προτεραιότητας για αναβάθμιση της ποιότητας του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, που εντάσσεται στον Στρατηγικό Σχεδιασμό 2023-2027 του Ιδρύματός μας.

Σήμερα, η Μονάδα εφαρμόζει ένα καινοτόμο ολοκληρωμένο σύστημα παροχής υπηρεσιών υποστήριξης για τους Φοιτητές και φοιτήτριες με Αναπηρία, με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες αλλά και με χρόνιες – σοβαρές παθήσεις και ψυχικές διαταραχές.

Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών εργαζόμαστε με συνέπεια για να διαμορφώσουμε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον φιλόξενο,  ανοιχτό και  υποστηρικτικό για τους φοιτητές, για το προσωπικό και τους επισκέπτες μας, όπου κάθε μέλος νιώθει ότι έχει θέση, λόγο και προοπτική. Είμαστε περήφανοι για τα βήματα που έχουν γίνει. Η βελτίωση είναι συνεχής και η δέσμευσή μας παραμένει ακλόνητη. Το έργο της Μονάδας Προσβασιμότητας έχει ήδη μεταφερθεί ως πρότυπο σε δεκάδες πανεπιστήμια διεθνώς, γεγονός που δείχνει ότι το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο μπορεί να παράγει καινοτομία και κοινωνικό αντίκτυπο σε παγκόσμιο επίπεδο».

Ακολούθησαν η βράβευση του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεωργίου Κουρουπέτρογλου, εμπνευστή και ιδρυτή της Μονάδας Προσβασιμότητας του Πανεπιστημίου Αθηνών, και χαιρετισμοί από τον Υφυπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Νικόλαο Παπαϊωάννου, τον Πρόεδρο της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας κ. Κωνσταντίνο Στεφανίδη και την εκπρόσωπο και μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας της Ε.Σ.Α.μεΑ. κ. Σταυρούλα Κουστένη, οι οποίοι ανέδειξαν Η σημασία της προσβασιμότητας και τον καθοριστικό ρόλο του ΕΚΠΑ ως πρότυπο καλών πρακτικών σε εθνικό επίπεδο.

Στις εισηγήσεις που ακολούθησαν, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότιμης Πρόσβασης, καθηγήτρια Νικολέττα Ιακωβίδου, καθώς και ο ομότιμος καθηγητής Γεώργιος Κουρουπέτρογλου, παρουσίασαν το νέο κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας της Μονάδας, όπως αυτό διαμορφώθηκε σύμφωνα με τον Ν. 4957/2022, αλλά και τη σημαντική αναδιοργάνωσή της τα τελευταία χρόνια, που ενίσχυσε τη θέση της ως αυτόνομου Τμήματος στη Διεύθυνση Φοιτητικής Μέριμνας. 

Η Μονάδα Προσβασιμότητας του ΕΚΠΑ εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο και καινοτόμο σύστημα υπηρεσιών, το οποίο καλύπτει το σύνολο της ακαδημαϊκής εμπειρίας των φοιτητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Τα τελευταία 2,5 χρόνια η Μονάδα αναδιοργανώθηκε σε σημαντικό βαθμό, σύμφωνα με το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας (Ν.4957/22) με στόχο να εξυπηρετεί αποτελεσματικότερα τα Άτομα με Αναπηρία και τα Άτομα με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΑμεΑ&ΕΕΑ). Από τις 6 Φεβρουαρίου 2023 (ΦΕΚ 545/23 Β’), η διοικητική  δομή, διάταξη και λειτουργία  της αναβαθμίστηκε, καθόσον η Μονάδα εντάχθηκε πλέον στον οργανισμό διοικητικών υπηρεσιών του ιδρύματος και λειτουργεί σε επίπεδο Τμήματος της Διεύθυνσης Φοιτητικής Μέριμνας, υπό την Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης. Η προβλεπόμενη από το άρθ.220 του Ν.4957/22 Επιτροπή Ισότιμης Πρόσβασης Ατόμων με Αναπηρία και Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες, υπό την Προεδρία της καθηγήτριας κ. Νικολέττας Ιακωβίδου, συνέταξε νέο αναλυτικό εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας της Μονάδας (ΦΕΚ 6949/24 Β’) καθώς και Ρυθμίσεις Εναλλακτικών Μεθόδων Αξιολόγησης-Εξέτασης των Φοιτητών με Αναπηρία και με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΦμεΑ&ΕΕΑ).

Η Μονάδα Προσβασιμότητας εφαρμόζει ένα καινοτόμο ολοκληρωμένο σύστημα παροχής υπηρεσιών υποστήριξης για τους ΦμεΑ&ΕΕΑ το οποίο περιλαμβάνει:

• Υπηρεσία Καταγραφής Περιορισμών και Εμποδίων Δραστηριότητας και Συμμετοχής
• Υπηρεσία Προσαρμογών και Διευκολύνσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία & στις εξετάσεις
• Υπηρεσία Υποστήριξης Προσβασιμότητας στον δομημένο χώρο
• Υπηρεσία Υποστήριξης Συμβούλων Καθηγητών Προσβασιμότητας
• Υπηρεσία Υποστήριξης προσωπικού γραμματειών και βιβλιοθηκών
• Υπηρεσία Εθελοντικής Υποστήριξης ΦμεΑ&ΕΕΑ
• Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Προσβασιμότητας
• Υπηρεσία παραγωγής Προσβάσιμου Εκπαιδευτικού Υλικού
• Υπηρεσία Διαμεταγωγής για Φοιτητές με έλλειμα προφορικής επικοινωνίας
• Υπηρεσία Μεταφοράς ΦμεΑ

Το προσωπικό της Μονάδας Προσβασιμότητας αποτελείται από 24 στελέχη διαφόρων ειδικοτήτων (Διοικητικοί-Οικονομικοί, Πληροφορικοί, Μαθηματικοί, Κοινωνιολόγοι, Φιλόλογοι, Στατιστικοί, Ειδικοί Παιδαγωγοί, Διερμηνείς Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας, Οδηγοί, Γυμναστές) και εξυπηρετεί σήμερα 1.012 φοιτητές με τύφλωση (ολική ή μερική), κώφωση (ολική ή βαρηκοΐα), κινητική αναπηρία (άνω ή/και κάτω άκρων), ειδική μαθησιακή δυσκολία: ΔΕΠ-Υ, δυσλεξία, δυσαναγνωσία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), χρόνιες/σοβαρές παθήσεις και ψυχικές διαταραχές.

Η Μονάδα διαθέτει  τέσσερα (4) ειδικά διαμορφωμένα οχήματα για τη δωρεάν μεταφορά  ΦμεΑ (κυρίως χρηστών τροχοκαθισμάτων) από τις οικίες τους ή κάποιο άλλο σημείο συνάντησης σε Τμήμα/Σχολή του Ιδρύματος και αντίστροφα. Από το Δεκέμβριο του 2024  άρχισε να λειτουργεί Γραφείο της Μονάδας και στο Συγκρότημα Ευρίπου  (Ψαχνά) για την εξυπηρέτηση των ΦμεΑ&ΕΕΑ  των εκεί λειτουργούντων Τμημάτων του ΕΚΠΑ.

Για την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση όλων των εμπλεκομένων (ΦμεΑ&ΕΕΑ, εθελοντών φοιτητών, διδασκόντων και διοικητικού προσωπικού) και ανταποκρινόμενη στις σύγχρονες απαιτήσεις για απλούστευση των διαδικασιών αλλά και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, πρόσφατα, η Μονάδα ανέπτυξε το νέο ιδρυματικό διαδικτυακό σύστημα myaccess.uoa.gr και αναβάθμισε το πληροφοριακό σύστημα ΕΥΔΟΞΟΣ για την καλύτερη διαχείριση της υπηρεσίας παραγωγής προσβάσιμων συγγραμμάτων.

Επιπλέον, η ανάπτυξη προσβάσιμων σταθμών εργασίας στις βιβλιοθήκες και η ενσωμάτωση υποστηρικτικών τεχνολογιών πληροφορικής ενισχύουν ουσιαστικά τη συμμετοχή των φοιτητών στην εκπαιδευτική και ερευνητική διαδικασία, όπως αποτυπώνεται και στο σχετικό ενημερωτικό υλικό της Μονάδας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση και ερωτήσεις από το κοινό, ενώ υποστηρίχθηκε καθ’ όλη τη διάρκειά της από διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, επιβεβαιώνοντας έμπρακτα τη δέσμευση του Πανεπιστημίου Αθηνών για καθολική προσβασιμότητα.

Η Μονάδα Προσβασιμότητας του ΕΚΠΑ αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση, αποδεικνύοντας ότι η συμπερίληψη, όταν σχεδιάζεται στρατηγικά και υλοποιείται με συνέπεια, μπορεί να μετασχηματίσει ουσιαστικά το πανεπιστημιακό περιβάλλον.

https://access.uoa.gr/

Φωτογραφίες: Δημήτρης Κωνσταντινίδης