Κείμενα εργασίας του Εργαστηρίου Μελέτης Ελληνογερμανικών Σχέσεων του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ

Το Εργαστήριο Μελέτης Ελληνογερμανικών Σχέσεων του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ, το οποίο διευθύνει η Επ. Καθηγήτρια Ζηνοβία (Τζένη) Λιαλιούτη, δημοσίευσε 4 κείμενα εργασίας κατά το εαρινό εξάμηνο του 2023 στον δικτυακό τόπο του Εργαστηρίου. Το περιεχόμενο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο.

Συγκεκριμένα:
– τον Απρίλιο 2023, δημοσιεύτηκε το κείμενο εργασίας του Carl Mauzy, ‘Unsterbliches Hellas’ – A Desirable Past Between Germany and Greece’ (στην αγγλική γλώσσα).

Σε αυτό, ο συγγραφέας προσεγγίζει την κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας και τη συνέχεια του ελληνισμού ως ένα επιθυμητό παρελθόν -τόσο για το Ελληνικό όσο και για το Γερμανικό κράτος- κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου. Η διερεύνηση αυτή γίνεται μέσω της εξέτασης μιας κοινής έκδοσης με τίτλο “Unsterbliches Hellas” μεταξύ του Ελληνικού-Μεταξικού και του
ναζιστικού-Γερμανικού κράτους το 1938. Ο συγγραφέας εστιάζει στην ιδέα της συνέχειας του ελληνισμού ως πολιτιστική-φυλετική σύνδεση και στον τρόπο με τον οποίο αξιοποιήθηκε η σύνδεση αυτή ως εμπορεύσιμο αγαθό, ιδιαίτερα μέσω της φωτογραφίας.

Διαθέσιμο εδώ:
http://emes.pspa.uoa.gr/fileadmin/emes.pspa.uoa.gr/uploads/working_papers_2021/Working_paper_Unsterbliches_Hellas.pdf

– τον Απρίλιο του 2023 δημοσιεύτηκε το κείμενο εργασίας της Ζηνοβίας Λιαλιούτη, ‘Images of Germany and Visions of State-Building in the Venizelist Press: The Case of Nea Hellas, 1914-1918’ (στην αγγλική γλώσσα)

Σε αυτό, η συγγραφέας διερευνά τις αναπαραστάσεις της Γερμανίας όπως διαμορφώθηκαν στο βενιζελικό στρατόπεδο, εστιάζοντας στο λόγο της εφημερίδας Νέα Ελλάς. Το υλικό αναλύεται με αναφορά στις προσλήψεις για τον ρόλο της Μοναρχίας, τις επιπτώσεις του «Μεγάλου Πολέμου» και τη σχέση της Ελλάδας με τις Ευρωπαϊκές Μεγάλες Δυνάμεις. Ο λόγος του Τύπου κατά την περίοδο 1914-1918 μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τις εξελισσόμενες και σύνθετες αντιλήψεις για την Ευρώπη στον ελληνικό δημόσιο διάλογο, οι οποίες δομούνται με αναφορά σε διαφορετικές, και κατά καιρούς, αντικρουόμενες χρονικότητες και εικόνες. Οι τελευταίες είναι συνυφασμένες με τους ιδρυτικούς μύθους του ελληνικού κράτους. Το κείμενο εργασίας υποστηρίζει ότι οι ιδέες για την οικοδόμηση κράτους – με πυρήνα το όραμα της εδαφικής επέκτασης – μπορούν να αποτελέσουν ένα ερμηνευτικό κλειδί για την αμφίσημη πρόσληψη της Γερμανικής Αυτοκρατορίας στην ελληνική δημόσια συζήτηση κατά την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Διαθέσιμο εδώ:
http://emes.pspa.uoa.gr/fileadmin/emes.pspa.uoa.gr/uploads/WPs_Images_of_Germany_WWI/Working_Paper_Lialiouti_April_2023.pdf

– τον Μάιο του 2023 δημοσιεύτηκε το κείμενο εργασίας του Γιώργου Γιαννακόπουλου, ‘Britain, Anti-German Propaganda, and Greece During the First World War’ (στην αγγλική γλώσσα)

Σε αυτό, ο συγγραφέας ανασυγκροτεί τον ρόλο των διανοουμένων και των διαμορφωτών πολιτικής στην αποκρυστάλλωση της αντιγερμανικής πτυχής της βρετανικής προπαγάνδας κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής, και ευρύτερης, δημόσιας συζήτησης στη χώρα για τα αίτια του πολέμου και τους πολεμικούς στόχους της Βρετανίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα βασικά ερμηνευτικά σχήματα και τις εννοιολογικές προϋποθέσεις των ρηματικών πρακτικών που διαμορφώθηκαν. Από αυτή τη σκοπιά, ζητήματα που αφορούν στην οικοδόμηση κρατών και στη χάραξη συνόρων στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη αποτέλεσαν έναν σημαντικό θεματικό άξονα, καθώς τροφοδότησαν τη βρετανική προπαγάνδα που απευθυνόταν στις πολιτικές και πνευματικές ελίτ. Το περιοδικό Νέα Ευρώπη (New Europe) μελετάται εδώ ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τάσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η αρθρογραφία του Ronald Burrows και η στάση του έναντι του ελληνικού ζητήματος εξετάζονται στο κείμενο ως εκφάνσεις της βρετανικής προπαγάνδας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Διαθέσιμο εδώ:
http://emes.pspa.uoa.gr/fileadmin/emes.pspa.uoa.gr/uploads/WPs_Images_of_Germany_WWI/Working_Paper_Giannakopoulos_May_2023.pdf

– τον Ιούνιο του 2023 δημοσιεύτηκε το κείμενο εργασίας του Ιάσωνα Ζαρίκου, ‘Πριν τον Διχασμό: Έλληνες και Γερμανοί στην Αρχή του Μεγάλου Πολέμου’ (στα ελληνικά).

Σε αυτό, ο συγγραφέας φωτίζει τις προσλήψεις της Γερμανικής Αυτοκρατορίας στην ελληνική δημόσια σφαίρα κατά την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου εστιάζοντας στη μελέτη της αρθρογραφίας ενός επιλεγμένου δείγματος εφημερίδων, οι οποίες, κατά τον Εθνικό Διχασμό, θα αποτελέσουν συνεπείς εκφραστές του αντιβενιζελικού στρατοπέδου. Το κείμενο δίνει έμφαση στη νοηματοδότηση του Πολέμου σε συνάφεια με την έννοια της Ευρώπης και την εθνική αυτοεικόνα. Οι εικόνες και οι προσλήψεις για τα εμπλεκόμενα έθνη-κράτη, που διαμορφώνονται στο πλαίσιο αυτό, δομούνται με αναφορά σε τρία αντιθετικά ζεύγη: έθνη ισχυρά και ανίσχυρα, έθνη ευρωπαϊκά/πολιτισμένα και μη, έθνη φιλικά προς την Ελλάδα και έθνη εχθρικά. Το υλικό αυτό επιτρέπει την πληρέστερη αποτίμηση της εικόνας της Γερμανίας στον αντιβενιζελικό χώρο, καταδεικνύοντας το σύνθετο χαρακτήρα της και ανιχνεύοντας τις αντιφάσεις της. Το κείμενο παρακολουθεί επίσης τις μετατοπίσεις που συντελούνται σε ό,τι αφορά τις προσλήψεις για τις ελληνογερμανικές σχέσεις, καθώς η γεωπολιτική συγκυρία εγείρει το ζήτημα των επιπτώσεων του λεγόμενου «ευρωπαϊκού πολέμου» για την Ελλάδα.

Διαθέσιμο εδώ:
http://emes.pspa.uoa.gr/fileadmin/emes.pspa.uoa.gr/uploads/WPs_Images_of_Germany_WWI/Working_Paper_Zarikos_June_2023.pdf

Τα κείμενα της Ζηνοβίας Λιαλιούτη, Γιώργου Γιαννακόπουλου και Ιάσωνα Ζαρίκου αποτελούν μέρος του ερευνητικού έργου «Εικόνες της Γερμανίας στην Ελλάδα κατά τη Διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου: Λόγοι, Προσλήψεις και Προπαγάνδα, 1914-1918», το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών από πόρους του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον.