Διεθνές Συνέδριο: “Sociology of migration after the 2015 migrant crisis” [27-28 Νοεμβρίου 2025]

Το Τμήμα Κοινωνιολογίας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει, σε συνεργασία με το Research Network 35 “Sociology of Migration” της European Sociological Association (ESA) και την Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρεία, το διεθνές συνέδριο με τίτλο “Sociology of migration after the 2015 migrant crisis”, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 27-28 Νοεμβρίου 2025 στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΕΚΠΑ (Σόλωνος 57, Αθήνα).

Το συνέδριο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές επιστημονικές συναντήσεις του 2025 για τη μελέτη της μετανάστευσης, συγκεντρώνοντας πάνω από 150 ερευνητές και ερευνήτριες από πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και θεσμούς της Ευρώπης και πέραν αυτής. Στοχεύει στη συστηματική αποτίμηση των κοινωνικών, πολιτικών και θεσμικών μετασχηματισμών που διαμόρφωσαν το μεταναστευτικό πεδίο μετά το 2015 και στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι εν λόγω αλλαγές αναδιαμόρφωσαν τόσο τα συνοριακά καθεστώτα και τις μεταναστευτικές πολιτικές όσο και την ίδια την κοινωνιολογική σκέψη για τη μετανάστευση.

Παράλληλα, το συνέδριο έρχεται δέκα χρόνια μετά την έντονη αύξηση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών στην Ευρώπη (2015-2016), καλώντας σε έναν ευρύτερο κριτικό αναστοχασμό:

• Ποιες «ιστορικές αποτυπώσεις» άφησε η κρίση του 2015 στα ευρωπαϊκά σύνορα;
• Πώς επηρεάστηκαν τα πολιτικά φαντασιακά (political imaginaries) και ο δημόσιος λόγος για τη μετανάστευση;
• Πώς η κοινωνιολογία της μετανάστευσης αναπροσανατολίστηκε με νέες θεωρητικές, μεθοδολογικές και εμπειρικές προσεγγίσεις;

Εναρκτήρια συνεδρία και κεντρικές ομιλίες

Οι εργασίες θα ξεκινήσουν την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου με χαιρετισμούς από εκπροσώπους του ΕΚΠΑ, της Σχολής και του Τμήματος Κοινωνιολογίας, την Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρεία και το Διοικητικό Συμβούλιο του ESA RN35.

Στο συνέδριο θα πραγματοποιηθούν δύο κεντρικές ομιλίες (keynote speeches):

• Ντίνα Βαΐου, Ομότιμη Καθηγήτρια, ΕΜΠ: “Women on the routes of migration in Southern Europe: Encounters with changing geographical discourse/s” (27/11).
• Nando Sigona, Professor, University of Birmingham: “The irregularisation of migration and the production of permanently probationary migrants in Europe” (28/11).

Οι ομιλίες αυτές θα συμβάλουν στον κεντρικό προβληματισμό του συνεδρίου σχετικά με τις διαδικασίες απορρύθμισης, επισφάλειας και άνισης κινητικότητας που χαρακτηρίζουν τη μεταναστευτική πραγματικότητα της τελευταίας δεκαετίας.

Θεματικοί άξονες και παράλληλες συνεδρίες

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 33 θεματικές συνεδρίες και 4 εργαστήρια νέων ερευνητών, καλύπτοντας ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα ζητημάτων της κοινωνιολογίας της μετανάστευσης.

Ενδεικτικά:

•Εργασία και μετανάστευση: συνθήκες απασχόλησης, επισφάλεια, υγειονομικοί κίνδυνοι και μετασχηματισμοί στις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας.
• Συνοριακά καθεστώτα και έλεγχος της κινητικότητας: η ψηφιοποίηση των συνόρων, το νέο ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, μηχανισμοί επιτήρησης και οι συνέπειές τους στις μεταναστευτικές ροές.
• Μεταναστευτικές πολιτικές και διακυβέρνηση: οι τάσεις «ευρωπαϊκοποίησης» ή κατακερματισμού των πολιτικών, οι υποδομές επιστροφής και οι εθνικές στρατηγικές διαχείρισης της μετακίνησης.
• Κοινωνική ένταξη και αποκλεισμός: πρόσβαση σε δικαιώματα, ευρωπαϊκές ανισότητες, μεταβολές στα συστήματα πρόνοιας, και ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών στη φιλοξενία και την επανεγκατάσταση.
• Νεολαία, δεύτερη γενιά και ταυτότητες: κοινωνικοποίηση, εκπαιδευτικές διαδρομές και διαμόρφωση ταυτοτήτων σε ένα μεταβαλλόμενο ευρωπαϊκό τοπίο.
• Φύλο και μετανάστευση: έμφυλες εμπειρίες κινητικότητας, εργασίας, υγείας και επιβίωσης σε συνθήκες κρίσης.
• Υγεία και μετανάστευση: επιπτώσεις της πανδημίας, ανισότητες πρόσβασης, μετακινήσεις υγειονομικών εργαζομένων.
• Χώρος, κινητικότητα και πόλεις: πρακτικές κατοίκησης, αστική περιθωριοποίηση, διαδρομές από τα μεσογειακά σύνορα έως τις σκανδιναβικές γειτονιές.

Κεντρικό σημείο του προγράμματος αποτελεί η Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα τους μετασχηματισμούς των ευρωπαϊκών συνοριακών και μεταναστευτικών καθεστώτων, με συμμετοχή αναγνωρισμένων ειδικών από ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και θεσμούς (27/11).

Το συνέδριο περιλαμβάνει, επίσης, συνεδρίες που εστιάζουν στη διαμόρφωση της κοινωνιολογικής γνώσης για τη μετανάστευση, εξετάζοντας:

• τις εθνικές και διεθνικές παραδόσεις στη μελέτη της κινητικότητας,
• τις νέες θεωρίες και μεθόδους που αναδύθηκαν την τελευταία δεκαετία, και
• τις θεσμικές και πολιτικές συνθήκες που επηρεάζουν την ερευνητική παραγωγή στις ευρωπαϊκές χώρες.

Στόχοι και συμβολή

Το συνέδριο αποσκοπεί:

• να επαναξιολογήσει κριτικά την περίοδο μετά την «προσφυγική κρίση» του 2015 και τις συνέπειές της στις ευρωπαϊκές κοινωνίες,
• να αναδείξει νέες θεωρητικές και μεθοδολογικές κατευθύνσεις στη μελέτη της μετανάστευσης,
• να δημιουργήσει γέφυρες συνεργασίας ανάμεσα στην έρευνα, τους φορείς πολιτικής και την κοινωνία των πολιτών, και
• να ενισχύσει τις διεθνείς ανταλλαγές και συνεργασίες γύρω από ζητήματα κινητικότητας, συνόρων, δικαιωμάτων και κοινωνικής ένταξης.

Πληροφορίες επικοινωνίας

Για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με το συνέδριο, μπορείτε να επικοινωνήσετε στο: rn35conference2025@gmail.com

Εναρκτήρια συνεδρία και κεντρικές ομιλίες

Οι εργασίες θα ξεκινήσουν την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου με χαιρετισμούς από εκπροσώπους του ΕΚΠΑ, της Σχολής και του Τμήματος Κοινωνιολογίας, την Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρεία και το Διοικητικό Συμβούλιο του ESA RN35. Στο συνέδριο θα πραγματοποιηθούν δύο κεντρικές ομιλίες (keynote speeches): • Ντίνα Βαΐου, Ομότιμη Καθηγήτρια, ΕΜΠ: “Women on the routes of migration in Southern Europe: Encounters with changing geographical discourse/s” (27/11). • Nando Sigona, Professor, University of Birmingham: “The irregularisation of migration and the production of permanently probationary migrants in Europe” (28/11). Οι ομιλίες αυτές θα συμβάλουν στον κεντρικό προβληματισμό του συνεδρίου σχετικά με τις διαδικασίες απορρύθμισης, επισφάλειας και άνισης κινητικότητας που χαρακτηρίζουν τη μεταναστευτική πραγματικότητα της τελευταίας δεκαετίας.

Θεματικοί άξονες και παράλληλες συνεδρίες

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 33 θεματικές συνεδρίες και 4 εργαστήρια νέων ερευνητών, καλύπτοντας ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα ζητημάτων της κοινωνιολογίας της μετανάστευσης. Ενδεικτικά: •Εργασία και μετανάστευση: συνθήκες απασχόλησης, επισφάλεια, υγειονομικοί κίνδυνοι και μετασχηματισμοί στις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας. • Συνοριακά καθεστώτα και έλεγχος της κινητικότητας: η ψηφιοποίηση των συνόρων, το νέο ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, μηχανισμοί επιτήρησης και οι συνέπειές τους στις μεταναστευτικές ροές. • Μεταναστευτικές πολιτικές και διακυβέρνηση: οι τάσεις «ευρωπαϊκοποίησης» ή κατακερματισμού των πολιτικών, οι υποδομές επιστροφής και οι εθνικές στρατηγικές διαχείρισης της μετακίνησης. • Κοινωνική ένταξη και αποκλεισμός: πρόσβαση σε δικαιώματα, ευρωπαϊκές ανισότητες, μεταβολές στα συστήματα πρόνοιας, και ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών στη φιλοξενία και την επανεγκατάσταση. • Νεολαία, δεύτερη γενιά και ταυτότητες: κοινωνικοποίηση, εκπαιδευτικές διαδρομές και διαμόρφωση ταυτοτήτων σε ένα μεταβαλλόμενο ευρωπαϊκό τοπίο. • Φύλο και μετανάστευση: έμφυλες εμπειρίες κινητικότητας, εργασίας, υγείας και επιβίωσης σε συνθήκες κρίσης. • Υγεία και μετανάστευση: επιπτώσεις της πανδημίας, ανισότητες πρόσβασης, μετακινήσεις υγειονομικών εργαζομένων. • Χώρος, κινητικότητα και πόλεις: πρακτικές κατοίκησης, αστική περιθωριοποίηση, διαδρομές από τα μεσογειακά σύνορα έως τις σκανδιναβικές γειτονιές. Κεντρικό σημείο του προγράμματος αποτελεί η Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα τους μετασχηματισμούς των ευρωπαϊκών συνοριακών και μεταναστευτικών καθεστώτων, με συμμετοχή αναγνωρισμένων ειδικών από ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και θεσμούς (27/11). Το συνέδριο περιλαμβάνει, επίσης, συνεδρίες που εστιάζουν στη διαμόρφωση της κοινωνιολογικής γνώσης για τη μετανάστευση, εξετάζοντας: • τις εθνικές και διεθνικές παραδόσεις στη μελέτη της κινητικότητας, • τις νέες θεωρίες και μεθόδους που αναδύθηκαν την τελευταία δεκαετία, και • τις θεσμικές και πολιτικές συνθήκες που επηρεάζουν την ερευνητική παραγωγή στις ευρωπαϊκές χώρες.

Στόχοι και συμβολή

Το συνέδριο αποσκοπεί: • να επαναξιολογήσει κριτικά την περίοδο μετά την «προσφυγική κρίση» του 2015 και τις συνέπειές της στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, • να αναδείξει νέες θεωρητικές και μεθοδολογικές κατευθύνσεις στη μελέτη της μετανάστευσης, • να δημιουργήσει γέφυρες συνεργασίας ανάμεσα στην έρευνα, τους φορείς πολιτικής και την κοινωνία των πολιτών, και • να ενισχύσει τις διεθνείς ανταλλαγές και συνεργασίες γύρω από ζητήματα κινητικότητας, συνόρων, δικαιωμάτων και κοινωνικής ένταξης.

Πληροφορίες επικοινωνίας

Για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με το συνέδριο, μπορείτε να επικοινωνήσετε στο: rn35conference2025@gmail.com