Σύμφωνα με πρόσφατη συνέντευξη του Δρ. William Schaffner Καθηγητή Προληπτικής Ιατρικής στο τμήμα λοιμωδών νοσημάτων του Πανεπιστημίου Vanderbilt των ΗΠΑ, η μετάλλαξη τύπου Δ άλλαξε εντελώς το τοπίο της πανδημίας με αύξηση των κρουσμάτων παγκοσμίως, λόγω της εξαιρετικά υψηλής μεταδοτικότητας ιδιαίτερα μεταξύ ανεμβολίαστων ατόμων. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ελένη Κορομπόκη, Μαρία Γαβριατοπούλου, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα κύρια σημεία της συνέντευξης .
Μέχρι στιγμής τα εμβόλια συνέβαλαν στη σημαντική μείωση των κρουσμάτων, των εισαγωγών στα νοσοκομεία και ακόμα περισσότερο της ανάγκης νοσηλείας σε ΜΕΘ. Ωστόσο με την εξάπλωση της μετάλλαξης τύπου Δ παρατηρείται αύξηση των κρουσμάτων και των εισαγωγών στα νοσοκομεία, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες, 20-40 ετών, αλλά και στα παιδιά, κάτι που δεν είχε παρατηρηθεί στα προηγούμενα κύματα. Τα νέα κρούσματα αφορούν στην πλειοψηφία ανεμβολίαστους πολίτες.
Σύμφωνα με τον Καθηγητή Schaffner ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για να παραμείνει κάποιος ασφαλής είναι ο εμβολιασμός σε συνδυασμό με τη χρήση μάσκας σε εσωτερικούς χώρους. Για τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, τους ηλικιωμένους και τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες θα πρέπει να περιοριστούν οι κοινωνικές επαφές. Στην περίπτωση κοινωνικών επαφών ο οποιοσδήποτε θα πρέπει αν αναλογίζεται το ρίσκο της νόσησης. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη εάν η επαφή θα είναι με εμβολιασμένα άτομα καθώς και το είδος της επαφής με αποφυγή του συγχρωτισμού. Οι συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις όπως γάμοι, βαφτίσεις, συνεστιάσεις θα πρέπει να αποφεύγεται, ενώ οι περιορισμένου τύπου κοινωνικές επαφές με λίγα άτομα, τα οποία είναι εμβολισμένα φαίνεται ότι είναι ασφαλείς.
Οι μαζικοί έλεγχοι με τεστ ανίχνευσης έναντι του κορωνοϊού είναι απαραίτητοι ιδιαίτερα στο επόμενο διάστημα που αναμένεται έξαρση άλλων ιώσεων όπως της γρίπης και του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού. Στους εμβολιασμένους ασθενείς μπορεί να γίνεται έλεγχος με rapid test, ο οποίος αν και δεν υποκαθιστά το μοριακό έλεγχο, μπορεί να δώσει γρήγορο αποτέλεσμα. Στην περίπτωση που κάποιος έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα θα πρέπει να υποβληθεί σε μοριακό έλεγχο τρεις έως πέντε μέρες μετά την έκθεση, ακόμα και αν είναι ασυμπτωματικός, και αυτό ισχύει τόσο για τους ανεμβολίαστους όσο και για τους εμβολιασμένους. Δυστυχώς, από μελέτες φαίνεται ότι στην περίπτωση της μετάλλαξης τύπου Δ τα εμβολιασμένα άτομα έχουν τα ίδια ποσοστά ανιχνεύσιμου ιικού φορτίου στο ρινοφαρυγγικό επίχρισμα με τους μη εμβολιασμένους. Επομένως μπορούν και οι εμβολιασμένοι να μεταδώσουν τον ιό, ακόμα και αν δεν έχουν εκδηλώσει συμπτώματα, παρότι φαίνεται ότι μεταδίδουν τον ιό για μικρότερο χρονικό διάστημα σε σχέση με τα ανεμβολίαστα άτομα. Για το λόγο αυτό το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης λοιμώξεων συστήνει τη χρήση μάσκας και από εμβολιασμένα άτομα σε κλειστούς χώρους, προκειμένου να ελαττωθεί η μετάδοση όσο το δυνατόν περισσότερο.
Σχετικά με τη μετάλλαξη τύπου Δ η οποία φαίνεται να κυριαρχεί αυτή τη στιγμή σε ποσοστό άνω του 90% στην Αμερική, φαίνεται ότι θα μας απασχολήσει το Φθινόπωρο και το Χειμώνα και πιθανώς ο μαζικός εμβολιασμός θα βοηθήσει να μην εμφανιστεί κάποια άλλη μετάλλαξη στο άμεσο μέλλον. Όσον αφορά τον υποχρεωτικό εμβολιασμό ο Καθηγητής Schaffner επισήμανε ότι αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε μια εμπόλεμη κατάσταση παγκοσμίως και ότι η νίκη στης μάχη έναντι του κορωνοϊού δε μπορεί να στηριχτεί μόνο σε εθελοντές. Πρέπει να στρατολογήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες στον πόλεμο έναντι της μετάλλαξης Δ. Μια εναλλακτική οδός είναι η προσφορά κινήτρων, πχ οικονομικά κίνητρα. Ειδικά για τους υγειονομικούς τα κίνητρα εμβολιασμού θα πρέπει να είναι επιστημονικά αλλά και ηθικά τονίζοντας τον εμβολιασμό εξασφαλίζεται και η ασφάλεια των ίδιων αλλά και των ασθενών.
