Το Ευρωπαϊκό Ερευνητικό έργο SYNTACTIC (Synthetic Data Technologies for Trustworthy, Interoperable and Compliant AI Ecosystems), χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα Horizon Europe, ξεκινάει τις εργασίες του, την 1η Ιουλίου 2026 (διάρκεια: 3 έτη), με στόχο την ανάπτυξη συνθετικών δεδομένων (synthetic datasets) με τη χρήση προηγμένων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την ασφαλή, αξιόπιστη και κανονιστικά συμβατή αξιοποίηση δεδομένων σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Η Κοινοπραξία του έργου περιλαμβάνει 26 εταίρους (Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, μικρομεσαίες εταιρείες και μεγάλες επιχειρήσεις) από 13 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με συνολικό προϋπολογισμό έργου €8 εκατ.
Στο έργο συμμετέχει το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), με επικεφαλής της Ερευνητικής Ομάδας τον Δρ. Παναγιώτη Τρακάδα, Καθηγητή του Τμήματος Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας και τον Δρ. Αριστείδη Ηλιόπουλο, Καθηγητή της Ιατρικής Σχολής, ενισχύοντας έτσι τη δυναμική παρουσία του ΕΚΠΑ στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τα δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Κύριος στόχος του Έργου SYNTACTIC είναι η δημιουργία μίας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής πλατφόρμας (‘one-stop-shop platform’) που θα καθιστά τα συνθετικά δεδομένα αξιόπιστα, ασφαλή και κατάλληλα για χρήση σε περιβάλλοντα όπου τα πραγματικά δεδομένα είναι περιορισμένα ή υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς προστασίας προσωπικών δεδομένων. Η πλατφόρμα θα υποστηρίζει ολόκληρο τον κύκλο ζωής των δεδομένων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας, της διαλειτουργικότητας και της αξιοπιστίας των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Στο πλαίσιο αυτό, το Έργο θα αναπτύξει και θα ενοποιήσει ένα σύνολο προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων που θα περιλαμβάνουν μεθόδους παραγωγής συνθετικών δεδομένων μέσω τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI), τεχνικές διασφάλισης της ιδιωτικότητας, μηχανισμούς επεξηγησιμότητας και ανθεκτικότητας των μοντέλων, καθώς και διαδικασίες διαχείρισης, τεκμηρίωσης και αξιολόγησης δεδομένων. Παράλληλα, θα παρέχονται αυτοματοποιημένοι μηχανισμοί ελέγχου συμμόρφωσης με ευρωπαϊκά κανονιστικά πλαίσια, όπως ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR), ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) και ο Κανονισμός για τη διαχείριση των δεδομένων (Data Act).
Η αποτελεσματικότητα των τεχνολογιών που θα αναπτυχθούν θα αξιολογηθεί μέσω έξι πιλοτικών εφαρμογών σε κρίσιμους τομείς, όπως η ναυτιλία, οι τηλεπικοινωνίες, η βιομηχανία και η συμμόρφωση με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η αεροδιαστημική και η υγεία. Μέσα από αυτές τις εφαρμογές, το έργο αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας και της αντιπροσωπευτικότητας των δεδομένων, στην ενίσχυση της κανονιστικής συμμόρφωσης και στη διασύνδεση ευρωπαϊκών οικοσυστημάτων συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων.
Η συμμετοχή του ΕΚΠΑ στο SYNTACTIC επιβεβαιώνει τον ενεργό ρόλο του Πανεπιστημίου στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη δημιουργία και επεξεργασία δεδομένων και στην τεχνητή νοημοσύνη, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που προάγουν την προστασία της ιδιωτικότητας, την τεχνολογική αξιοπιστία και την ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία.
Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας (ΤΔΙΛΙΝ)
Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας του ΕΚΠΑ (www.pms.uoa.gr) παρέχει σύγχρονα διεπιστημονικά προπτυχιακά, μεταπτυχιακά, διδακτορικά και μεταδιδακτορικά προγράμματα σπουδών, που ανταποκρίνονται στις διεθνοποιημένες ανάγκες ενός δυναμικά αναπτυσσόμενου κλάδου, εστιάζοντας στη ναυτιλία, τους λιμένες και την εφοδιαστική αλυσίδα που αποτελούν κεντρικούς πυλώνες των συστημάτων θαλασσίων μεταφορών. Στην ευρεία διεπιστημονικότητα των γνωστικών αντικειμένων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οργάνωση και διοίκηση ναυτιλιακών, λιμενικών και εφοδιαστικών επιχειρήσεων, χρηματοοικονομική διοίκηση, λογιστική και επιχειρηματικότητα, γαλάζια οικονομία, πράσινο περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και βιωσιμότητα, ποσοτικές μέθοδοι, τεχνολογικές καινοτομίες και πληροφορικές εφαρμογές, αρχές δικαίου και διεθνείς γεωπολιτικές σχέσεις (επικοινωνία: email: secr@pms.uoa.gr, τηλ.: 22280 21860).
Το Τμήμα ΔΙΛΙΝ στοχεύει στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση υψηλής ποιότητας στελεχών σε κρίσιμες θέσεις επιχειρήσεων, οργανισμών και θεσμών του θαλάσσιου μεταφορικού συστήματος. Το Τμήμα αναπτύσσει συστηματική ισχυρή εξωστρεφή ερευνητική δραστηριότητα, με τη συμμετοχή του σε διεθνή προγράμματα, αναδεικνύοντας τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης για τον σχεδιασμό πολιτικών και τη βελτίωση της λειτουργίας των λιμένων και της ναυτιλίας.
Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας διοργανώνει, επίσης, το Εντατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΄Διοίκηση σε Ναυτιλία και Λιμένες’ (https://spm.pms.uoa.gr), σε συνεργασία με το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του ΕΚΠΑ. Το ΠΜΣ παρέχει σύγχρονες ακαδημαϊκές γνώσεις, με ευέλικτη μεταπτυχιακή εξειδίκευση, υψηλή κατάρτιση και σύνθετες επαγγελματικές δεξιότητες, για δυναμική ανέλιξη των αποφοίτων στην αγορά εργασίας του ευρύτερου διεθνούς ναυτιλιακού ‘cluster’, που θα καλύψουν τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες για στελέχη με ισχυρό διεπιστημονικό υπόβαθρο σε στρατηγικά κρίσιμους τομείς της εγχώριας και της διεθνούς οικονομίας (επικοινωνία: email: spm@pms.uoa.gr, τηλ.: 22280 21861).
Από το ακαδημαϊκό έτος 2027-28, το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας αναμένεται να ξεκινήσει επίσης λειτουργία στο Παράρτημα Κύπρου του ΕΚΠΑ, με έδρα τη Λευκωσία (https://cy.pms.uoa.gr, επικοινωνία: email: cypruspms@pms.uoa.gr, τηλ.: +30 22280 21921).
