O επίσημος εορτασμός της επετείου της Εθνεγερσίας πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 24 Μαρτίου 2026, στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με κεντρικό ομιλητή τον επίτιμο καθηγητή και πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεώργιο Μπαμπινιώτη.
Η θέση που υποστήριξε στην ομιλία του, με θέμα «Η επίδραση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στην αφύπνιση του Γένους το 1821: Αδαμάντιος Κοραής και Ρήγας Φεραίος», ο Επίτιμος και Ομότιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας, πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων, Γεώργιος Μπαμπινιώτης, είναι ότι μια μικρή χώρα, η Ελλάδα, ταλαιπωρημένη και εξασθενημένη από τεσσάρων αιώνων δουλεία, δεν θα ξεκινούσε έναν άνισο και σκληρό απελευθερωτικό αγώνα εναντίον ενός πανίσχυρου κατακτητή, αν οι Έλληνες δεν είχαν πιστέψει στην ανάγκη της ελευθερίας μέσα από την πνευματική ζύμωση που προηγήθηκε, μέσα από τον «φωτισμό» τού Γένους, που καλλιεργήθηκε συστηματικά στην Ελλάδα τον 17ο και τον 18ο αιώνα.
Ο ομιλητής αναφέρθηκε στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, που όρισε ως την προσπάθεια διαφώτισης του υπόδουλου Γένους από εμπνευσμένους διδάχους, τους Διδασκάλους του Γένους, ως προς την καταγωγή, τις αξίες, τον πολιτισμό, την ιστορία και το μέλλον του Γένους με σκοπό την αποτίναξη του ξενικού ζυγού μέσα από μια παιδευτική κίνηση που εστιαζόταν στο σχολείο, στο βιβλίο και στη γλώσσα.
Ο κ. Μπαμπινιώτης αναφέρθηκε ειδικά στην προσφορά του Αδαμάντιου Κοραή και του Ρήγα Φεραίου, δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, χρησιμοποιώντας στον λόγο του και αποσπάσματα από το έργο των δύο διαφωτιστών.
Τόνισε ότι ο Κοραής συνέδεσε την ανάκτηση της ελευθερίας του Γένους των Ελλήνων με την παιδεία και τη γλώσσα. Τα βιβλία του Κοραή, κυκλοφορούσαν λίγο πριν από την Επανάσταση σε όλη την Ελλάδα και οι Πρόλογοι στις εκδόσεις του, οι περίφημοι «Αὐτοσχέδιοι Στοχασμοὶ περὶ τῆς ἑλληνικῆς παιδείας καὶ γλώσσης» ήταν πηγή νουθεσίας, έμπνευσης, υπερηφάνειας και κίνητρα μαζί για τη διεκδίκηση της ελευθερίας και τη δημιουργία ενός σύγχρονου ελληνικού κράτους με ευρωπαϊκό χαρακτήρα.
Ο κ. Μπαμπινιώτης εξήρε τη σημασία των κύριων έργων του Ρήγα, των τεσσάρων πολιτικού – εθνεγερτικού περιεχομένου δημοσιευμάτων του που συνθέτουν από κοινού ένα «επαναστατικό μανιφέστο»: α) μια προκήρυξη β) μια διακήρυξη των «Δικαίων του Ανθρώπου γ) ένα σχέδιο Συντάγματος και δ) τον Θούριο. Αυτό το μανιφέστο είναι μια πολιτική σύλληψη του Ρήγα για τη δημιουργία μιας Βαλκανικής Ομοσπονδίας, για την ακρίβεια μιας Ελληνικής Δημοκρατίας που θα αποτελούσε ένα κράτος με πολυεθνικό διαβαλκανικό χαρακτήρα, το οποίο απεικονίζεται στη γνωστή Χάρτα τής Ελλάδος τού Ρήγα.
Στην προσφώνηση του, ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, τόνισε ότι ο σημερινός εορτασμός είναι αφιερωμένος στην εθνική επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ενός γεγονότος που, όπως επισήμανε, σφράγισε καθοριστικά την πορεία του ελληνικού έθνους και επαναπροσδιόρισε θεμελιώδεις αξίες, όπως η ελευθερία, η αυτοδιάθεση και η συλλογική ταυτότητα.
Υπογράμμισε ότι οι μεγάλες στιγμές της ιστορίας δεν αποτελούν απλώς αναμνήσεις του παρελθόντος, αλλά λειτουργούν ως πυξίδα για το μέλλον, σημειώνοντας πως η Επανάσταση του 1821 υπήρξε μια τέτοια καθοριστική καμπή, όπου η πίστη στην ελευθερία, η παιδεία και η ενότητα του λαού συνέκλιναν για να αλλάξουν την ιστορική πορεία.
Αναφέρθηκε, επίσης, στην Παλιγγενεσία ως το αποτέλεσμα μιας μακράς πνευματικής διεργασίας, τονίζοντας ότι οι αγωνιστές δεν ήταν μόνο πολεμιστές, αλλά και φορείς ενός ευρύτερου οράματος, προερχόμενοι από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, με κοινό παρονομαστή την πίστη στη γνώση και τη συλλογική ευθύνη.
Ο Πρύτανης επεσήμανε ότι, σχεδόν δύο αιώνες μετά, η σύγχρονη κοινωνία δεν στέκεται απέναντι σε αυτήν την παρακαταθήκη μόνο ως κληρονόμος, αλλά και ως συνεχιστής της, υπογραμμίζοντας πως η ελευθερία αποτελεί διαρκή κατάκτηση που απαιτεί παιδεία, υπευθυνότητα και ενεργό συμμετοχή.
Αναφερόμενος στον ρόλο του Πανεπιστημίου, τόνισε «Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, ως το μεγαλύτερο και το πιο πολυθεματικό Πανεπιστήμιο της χώρας, φέρει μια ιδιαίτερη ευθύνη: να διατηρεί ζωντανές τις αξίες που γέννησαν και στήριξαν την Ελληνική Επανάσταση. Γιατί η ελευθερία της σκέψης, η διάχυση της γνώσης και η αναζήτηση της αλήθειας αποτελούν θεμέλια όχι μόνο της ακαδημαϊκής προόδου, αλλά και της ίδιας της δημοκρατίας».
Παράλληλα, ανέδειξε τον συμβολισμό της φετινής επετείου, καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση του Ιδρύματος, τονίζοντας ότι το Πανεπιστήμιο συνεχίζει να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση επιστημόνων και στην πρόοδο της κοινωνίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις φοιτήτριες και τους φοιτητές, επισημαίνοντας ότι η επέτειος αποτελεί και υπενθύμιση ευθύνης, καλώντας τους να καινοτομήσουν, να σκεφτούν ελεύθερα και να συμβάλουν σε μια πιο δίκαιη και ανοιχτή κοινωνία.
Τέλος, υπογράμμισε ότι η ουσιαστική τιμή προς το 1821 δεν εξαντλείται στις επετειακές εκδηλώσεις, αλλά εκφράζεται μέσα από τη συνέχιση των αξιών για τις οποίες αγωνίστηκαν οι πρόγονοι, όπως η ελευθερία, η γνώση, η δημοκρατία και η συλλογικότητα.
Στο μουσικό μέρος της Τελετής συμμετείχε η Χορωδία «Γιάννης Μάντακας» και το «Χορωδιακό Εργαστήρι» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, υπό τη διδασκαλία της Εριφύλης Δαμιανού, και η Συμφωνική Ορχήστρα του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, υπό τη μουσική διεύθυνση του Αν. Καθηγητή του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Βλαδίμηρου Συμεωνίδη.
Η Τελετή ολοκληρώθηκε με τον Εθνικό Ύμνο.
