Νέα, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά δεδομένα για την αντιμετώπιση του μελανώματος φέρνει μεγάλη διεθνής κλινική μελέτη για μια εξατομικευμένη θεραπεία mRNA, η οποία σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία φαίνεται να μειώνει τις υποτροπές της νόσου και να αυξάνει το διάστημα επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο.
Η κύρια ερευνήτρια της μελέτης στην Ελλάδα, καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια της Α΄ Παθολογικής Κλινικής του Λαϊκού Νοσοκομείου, Έλενα Γκόγκα, μίλησε για τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας, στην οποία συμμετείχε και το Λαϊκό Νοσοκομείο.
Όπως εξηγεί η κα. Γκόγκα, πρόκειται για μια παγκόσμια μελέτη Φάσης 3, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.100 ασθενείς που είχαν χειρουργηθεί για μελάνωμα υψηλού κινδύνου υποτροπής. Τα πρώτα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ασθενείς που έλαβαν την εξατομικευμένη θεραπεία σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία παρουσίασαν λιγότερες υποτροπές, ενώ αυξήθηκε και το διάστημα επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο.
Η καθηγήτρια διευκρινίζει ότι ο όρος «εμβόλιο» χρησιμοποιείται για μια θεραπεία που στην πραγματικότητα είναι εξατομικευμένη θεραπεία νεοαντιγόνων. Για κάθε ασθενή λαμβάνεται βιολογικό υλικό από τον όγκο και αίμα, ώστε να εντοπιστούν οι στόχοι που υπάρχουν στα καρκινικά κύτταρα και να δημιουργηθεί μια θεραπεία προσαρμοσμένη στο «δακτυλικό αποτύπωμα» του συγκεκριμένου ασθενούς.
Η θεραπεία βασίζεται στην τεχνολογία mRNA, η οποία είχε ξεκινήσει η ανάπτυξή της την εποχή του Covid. Στόχος της είναι να «εκπαιδεύσει» το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει και να καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα. Ο συνδυασμός με την ανοσοθεραπεία ενισχύει περαιτέρω αυτή την ανοσολογική απόκριση.
Η Ελλάδα συμμετέχει στη διεθνή μελέτη. Το εμβόλιο, σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία, κατέγραψε θετικά δείγματα σε κλινική μελέτη Φάσης 3.
Όπως αναφέρει η κα. Γκόγκα, η κλινική δοκιμή έγινε στο Λαϊκό και «έχουμε θετικά αποτελέσματα όσον αφορά την ελάττωση των υποτροπών στους ασθενείς που έλαβαν αυτό το εμβόλιο μαζί με ανοσοθεραπεία και αύξηση του διαστήματος της επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο».
Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική όχι μόνο για το μελάνωμα, αλλά και για την έρευνα σε άλλους καρκίνους. Ανάλογες εξατομικευμένες θεραπείες μελετώνται ήδη για τον καρκίνο του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης, με τους ερευνητές να αναμένουν τα αποτελέσματα των σχετικών μελετών.
Στη μελέτη, οι ασθενείς είχαν ήδη υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του μελανώματος. Χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μία έλαβε μόνο ανοσοθεραπεία για περίπου έναν χρόνο, ενώ η δεύτερη έλαβε ανοσοθεραπεία σε συνδυασμό με το εξατομικευμένο εμβόλιο, σε εννέα δόσεις. Η μελέτη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, το εμβόλιο παραμένει υπό έρευνα και δεν έχει λάβει έγκριση για ευρεία χρήση.
«Στην παρούσα φάση το συγκεκριμένο εμβόλιο δεν είναι εγκεκριμένο πουθενά. Θα υπάρξει μια προσπάθεια να κατατεθούν αυτά τα αποτελέσματα στους ρυθμιστικούς οργανισμούς στην Αμερική και στην Ευρώπη, ώστε να υπάρξει έγκριση γι΄αυτό το εμβόλιο και να υπάρξει εμπορικά διαθέσιμο», εξηγεί η κα. Γκόγκα.
