Στο τεύχος του FinancePro που κυκλοφόρησε στις 30 Ιανουαρίου 2024 δημοσιεύτηκε άρθρο του Καθηγητή και μέλους του Συμβουλίου Διοίκησης του Ε.Κ.Π.Α. κ. Δημήτρη Καινούργιου και της απόφοιτης του Π.Μ.Σ. «Εφαρμοσμένη Διαχείριση Κινδύνων» κ. Φωτεινής Σάντα με τίτλο «Κριτήρια ESG και Χρηματοοικονομικές Επιδόσεις Εισηγμένων Εταιρειών του XAA».
Αναλυτικότερα, το άρθρο αναφέρει:
Οι επιδόσεις των εταιρειών ως προς τους μη χρηματοοικονομικούς δείκτες βιωσιμότητας λαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερη προσοχή από τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders) τους. H αυξημένη ρυθμιστική προσοχή, αλλά και η αυξημένη κοινωνική ευαισθητοποίηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τοποθετούν την βιωσιμότητα ολοένα υψηλότερα στην ατζέντα των σύγχρονων εταιρειών. Ωστόσο, η διαχείριση των ESG κινδύνων και η επίτευξη των στόχων εταιρικής βιωσιμότητας απαιτούν σημαντικές επενδύσεις από τη πλευρά των εταιρειών. Ένα βασικό ερώτημα που ανακύπτει στις συνεδριάσεις Διοικητικών Συμβουλίων είναι εάν οι εν λόγω απαιτούμενες επενδύσεις έχουν οικονομικό νόημα.
Η ερμηνεία της σχέσης μεταξύ των ESG επιδόσεων και των χρηματοοικονομικών επιδόσεων των εταιρειών, έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτενούς έρευνας για τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα. Τα αποτελέσματα των σχετικών ερευνών είναι αντιφατικά και διαφέρουν ανάλογα με το ερμηνευτικό μοντέλο, καθώς και το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του δείγματος που επιλέγεται, όπως ενδεικτικά ο κλάδος, το μέγεθος των εταιρειών και το επίπεδο ανάπτυξης της οικονομίας εντός της οποίας δραστηριοποιούνται.
Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) «Εφαρμοσμένη Διαχείριση Κινδύνων» και του Κέντρου Μελετών και Εκπαίδευσης Χρηματοοικονομικής (ΚΕ.Μ.Ε.Χ.) του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.), οι συντάκτες του παρόντος άρθρου, εξετάζοντας ένα δείγμα 15 εισηγμένων εταιρειών του Χρηματιστηρίου Αθηνών, για τις οποίες ήταν διαθέσιμα τα ESG scores στη βάση δεδομένων Refinitiv για την τελευταία πλήρη δεκαετία, επιχειρούν να απαντήσουν κατά πόσο οι ESG επιδόσεις, τόσο σε συνολικό επίπεδο (ESG score), όσο και στο επίπεδο των επιμέρους ESG πυλώνων (Environment, Social & Governance Scores), έχουν θετική και στατιστικά σημαντική επίδραση στην αξία (Tobin’s q) και στην κερδοφορία μιας εταιρείας (Return on assets – ROA).
Διενεργώντας panel data ανάλυση με μοντέλα σταθερών και τυχαίων επιδράσεων, διαπιστώθηκε ότι υψηλές ESG επιδόσεις έχουν θετικό αντίκτυπο στην αξία των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών, αλλά αρνητικό αντίκτυπο στην κερδοφορία τους, με τους σχετικούς συντελεστές ωστόσο να λαμβάνουν αρκετά χαμηλές απόλυτες τιμές. Όμοιες σχέσεις παρατηρούνται και για τους επιμέρους ESG πυλώνες, με αρκετό ενδιαφέρον να παρουσιάζει το γεγονός ότι ο πυλώνας της Εταιρικής Διακυβέρνησης παρουσιάζει θετική αλλά μη στατιστικά σημαντική σχέση με την αξία των εταιρειών, ενδεχομένως επειδή τα ελληνικά πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης ενσωματώνουν, εδώ και αρκετά έτη, καλές πρακτικές και υψηλές απαιτήσεις διαφάνειας, η επίδραση των οποίων έχει ήδη αποτιμηθεί και ενσωματωθεί στην αξία των εταιρειών.
Από τα αποτελέσματα της ανάλυσης συμπεραίνουμε ότι οι μέτοχοι και οι επενδυτές επιθυμούν να επενδύουν σε εταιρείες που εφαρμόζουν επιτυχώς βιώσιμες πρακτικές, και αυτό αντικατοπτρίζεται στην αποτίμηση τους. Το αντίθετο όμως ισχύει στην περίπτωση της κερδοφορίας, η οποία επηρεάζεται αρνητικά από τις υψηλές ESG επιδόσεις, καθώς για την διαχείριση των ESG κινδύνων απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις και ανάληψη λειτουργικού κόστους. Εάν ωστόσο εξετάσουμε τα παραπάνω αποτελέσματα υπό το πρίσμα ότι ο δείκτης κερδοφορίας ROA αποτελεί βραχυχρόνιο δείκτη, ενώ ο δείκτης αποτίμησης της εταιρείας Τobin’s q αποτελεί μακροχρόνιο δείκτη, τότε κατανοούμε ότι η αποτελεσματική διαχείριση των ΕSG κινδύνων και ανάληψη πρωτοβουλιών βιώσιμης ανάπτυξης από τις εταιρείες έχει θετική επίδραση στη μακροχρόνια χρηματοοικονομική επίδοση τους.
Αξίζει ωστόσο να αναφερθεί ότι ορισμένες ESG πρωτοβουλίες και επενδύσεις απαιτούν σειρά ετών για να ωριμάσουν, να εφαρμοστούν και να αντικατοπτριστούν στα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών που τις έχουν αναλάβει. Επομένως, το παρόν θέμα χρήζει συνεχούς παρακολούθησης και έρευνας, καθώς ολοένα και περισσότερες εταιρείες θα δημοσιεύουν τις επιδόσεις βιωσιμότητας τους, παρέχοντας περισσότερα δεδομένα ανάλυσης.
Πηγή : FinancePro, Τεύχος 33 (Δεκέμβριος 2023)
https://issuu.com/boussiascommunications/docs/finance_pro_033?fr=xKAE9_zU1NQ
