Χαρτογράφηση της μεθοδολογίας Service-Learning σε 5 πανεπιστήμια – μέλη της Συμμαχίας CIVIS

Χαρτογράφηση, σχεδιασμός δεδομένων και ανάλυση των τρεχουσών πρακτικών εφαρμογής της μεθοδολογίας Service-Learning στα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια του προγράμματος (SL-ICP, Πακέτο Εργασίας 2)

Επιμέλεια εκδόσεων ερευνητικού προγράμματος: Μάρλεν Μούλιου (Ε.Κ.Π.Α.)

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Service-Learning: Intersectoral Collaboration Practices for the development of students’ soft skills and socially engaged universities” (SL-ICP) (όπως είναι ο πλήρης τίτλος του στην αγγλική γλώσσα) είναι ένα διετές έργο (15/11/2022-14/11/2024) που χρηματοδοτείται από τη Βασική Δράση 2 (Key Action 2) Σύμπραξη Συνεργασίας με την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Σκοπός του είναι να ευαισθητοποιήσει τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια σχετικά με τo Service-Learning (SL) ως παιδαγωγική μεθοδολογία και να υποστηρίξει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (ακαδημαϊκούς, φοιτητές και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών) να δημιουργήσουν και να εδραιώσουν συστηματικές συνεργασίες μεταξύ των πανεπιστημίων και της κοινωνίας των πολιτών.

Οι καινοτόμες πρακτικές μάθησης και διδασκαλίας που εφαρμόζονται μέσω του Service-Learning είναι ιδανικές για τους φοιτητές που επιθυμούν να αποκτήσουν ποικίλες δεξιότητες, καθώς και επαγγελματικές εμπειρίες πεδίου που θα τους προετοιμάσουν για την αγορά εργασίας. Είναι μια καινοτόμος παιδαγωγική προσέγγιση που ενσωματώνει ουσιαστική κοινωνική υπηρεσία στο πρόγραμμα σπουδών και προσφέρει πιστωτικές μονάδες στους φοιτητές για τη μάθηση που προκύπτει από την ενεργό εμπλοκή τους στην κοινότητα και την ενασχόληση τους με ένα πραγματικό κοινωνικό πρόβλημα. Ο αναστοχασμός και οι στρατηγικές βιωματικής μάθησης στηρίζουν τη διαδικασία και η υπηρεσία συνδέεται άμεσα με τα εκάστοτε υπό μελέτη γνωστικά πεδία.

Στο έργο αυτό συμμετέχουν έξι εταίροι, πέντε πανεπιστήμια (όλα τους μέλη της Συμμαχίας CIVIS) και μία Μη-Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ) που έχει τον συντονιστικό ρόλο.

• Eurasia Net, Γαλλία: Υπεύθυνη για τη διαχείριση και τον συντονισμό του έργου.
• Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.), Ελλάδα: Υπεύθυνο για τη χαρτογράφηση και την ανάλυση των υφιστάμενων πρακτικών SL στα Πανεπιστήμια του έργου.
• Autonomous University of Madrid (UAM), Ισπανία: Υπεύθυνο για την κατάρτιση του ακαδημαϊκού προσωπικού των συνεργαζόμενων Πανεπιστημίων στη μεθοδολογία και την εφαρμογή του SL.
• University of Aix-Marseille (AMU), Γαλλία: Υπεύθυνο για την προώθηση των έργων SL σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω εκδηλώσεων στις οποίες συμμετέχουν οι ενδιαφερόμενοι φορείς.
• University of Bucharest (UB), Ρουμανία: Υπεύθυνο για τη δημιουργία ενός Οδηγού για την υλοποίηση έργων SL και τη διοργάνωση ενός ευρωπαϊκού φόρουμ σχετικού με το θέμα τον Ιούνιο του 2024.
• Sapienza University of Rome (SUR), Ιταλία: Υπεύθυνο για την επικοινωνία, τη διάδοση και την προώθηση της μεθοδολογίας SL.

Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και παρακολουθείται από τον εμπλεκόμενο οργανισμό Erasmus+: Εκπαίδευση και Κατάρτιση (με έδρα το Μπορντό).

Η χαρτογράφηση των υφιστάμενων πρακτικών στα Πανεπιστήμια ήταν το πρώτο βήμα στην ανάπτυξη του έργου, προκειμένου να συλλεχθούν ουσιαστικά ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην καλύτερη κατανόηση της παιδαγωγικής κουλτούρας των ιδρυμάτων όσον αφορά στην εφαρμογή της μεθοδολογίας SL. Η χαρτογράφηση θα επέτρεπε την άμεση κινητοποίηση των φοιτητών και των μελών του διδακτικού προσωπικού στα πεδία του SL. Η εργασία αυτή τέθηκε στο πλαίσιο των σκοπών και των στόχων του Πακέτου Εργασίας 2 (WP2) και συντονίστηκε από το Ε.Κ.Π.Α., το οποίο προετοίμασε και υλοποίησε όλα τα απαραίτητα βήματα και υλικά για τη συλλογή του απαιτούμενου ποιοτικού και ποσοτικού υλικού.

Το Πακέτο Εργασίας 2 σχεδιάστηκε εξαρχής ως ένα πολύ φιλόδοξο, ιδιαίτερα απαιτητικό ερευνητικό σκέλος του έργου SL-ICP. Οι βασικοί του στόχοι ήταν: i) να διερευνήσει την κατάσταση των πρακτικών SL στα πέντε συνεργαζόμενα Πανεπιστήμια, ii) να κατανοήσει εάν ακολουθούνται άλλες μεθοδολογίες παρόμοιες με το SL αλλά δεν αναγνωρίζονται ως SL, iii) να αξιολογήσει εάν η χρήση του SL είναι συστηματική, iv) να ανιχνεύσει πιθανές αλλαγές στη χρήση του SL, v) να ελέγξει τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ των Πανεπιστημίων κ.λπ.

Ο τρόπος χαρτογράφησης όλων των ερευνητικών ερωτημάτων σχεδιάστηκε μέσω ερωτηματολογίων έρευνας (για καθηγητές και φοιτητές), καλά δομημένων συναντήσεων ομάδων εστίασης, λεπτομερώς συντονισμένων συνεντεύξεων με φοιτητές, καθώς και χρήσιμων μελετών περιπτώσεων περιγεγραμμένων με βάση ένα καλά δομημένο πρότυπο. Η όλη έρευνα παρείχε άφθονα στοιχεία και πολύτιμο υλικό για περαιτέρω ανάλυση και δράση.

Το υλικό του Πακέτου Εργασίας 2 συγκροτεί ένα χρήσιμο εργαλείο έρευνας και ενημέρωσης για τα οφέλη της μεθοδολογίας SL και είναι ένα δημιουργικό εφαλτήριο για τα άλλα Πακέτα Εργασίας του έργου SL-ICP. Τα παραδοτέα του είναι αποθετήρια πρωτότυπων ερευνητικών δεδομένων τα οποία, έπειτα από την αναγκαία ανάλυση, έτυχαν περαιτέρω επεξεργασίας σε μορφή infographics.

Το Παραδοτέο 1 είναι η εκτεταμένη έκδοση της χαρτογράφησης και της σύνθεσης όλων των δεδομένων που συλλέχθηκαν, η οποία παρουσιάζεται σε 253 σελίδες. Το παραδοτέο 2 είναι η σύντομη έκδοση του ίδιου υλικού, η οποία παρουσιάζεται σε 35 σελίδες.

Επιμελήτρια και των δύο εκδόσεων είναι η Μάρλεν Μούλιου, Επίκουρη Καθηγήτρια Μουσειολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Συντονίστρια του Πακέτου Εργασίας 2. Όλο το υλικό βασίζεται σε υλικό που συλλέχθηκε από συνεργάτες στα πέντε Πανεπιστήμια του έργου και την ΜΚΟ Eurasia Net. Η συμβολή όλων υπήρξε πολύτιμη.

Και οι δύο εκδόσεις είναι διαθέσιμες με ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο:

SL_Mapping&DataDesign_(Εκτεταμένη έκδοση)
SL Mapping & Data Design (Σύντομη έκδοση)

Σημαντικοί σύνδεσμοι για το έργο:

https://eurasianet.eu/en/sl-icp-university-empowering-society/
https://web.uniroma1.it/memotef/sites/default/files/allegati/SL_Mapping%26DataDesign_Brief%20Version.pdf
https://web.uniroma1.it/memotef/sites/default/files/allegati/SL_Mapping%26DataDesign_Extended%20Version.pdf