Πορίσματα Ναυτιλιακού e-Σεμιναρίου από το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας του ΕΚΠΑ

-Μέρα 1η (31/5/23)-

‘Βιομηχανία Διάλυσης Πλοίων: Αγορά, Διαδικασίες και Προοπτικές’

Το Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας, της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, διοργάνωσε με ιδιαίτερη επιτυχία την εναρκτήρια σειρά σεμιναρίων “The Maritime Expert Webinars”, με στόχο την παροχή πρακτικής γνώσης από στελέχη της αγοράς σε φοιτητές και εργαζόμενους στον κλάδο της ναυτιλίας, προσδοκώντας η συγκεκριμένη σειρά να εδραιωθεί ως ουσιαστικός σύνδεσμος της ακαδημαϊκής κοινότητας με τη ναυτιλιακή αγορά.

Στο διήμερο ναυτιλιακό e-Σεμινάριο, κατά την πρώτη ημέρα, αναπτύχθηκε το θέμα: ‘Βιομηχανία Διάλυσης Πλοίων: Αγορά, Διαδικασίες και Προοπτικές’ (31.5.2023). Την επιστημονική οργάνωση είχαν ο Δρ. Ευθύμιος Ρουμπής, Επίκουρος Καθηγητής Ναυτιλιακής Οικονομικής και ο Δρ. Μιχάλης Τσατσαρώνης, Επίκουρος Καθηγητής Ποσοτικών Μεθόδων στη Ναυτιλία, του Τμήματος ΔΙΛΙΝ. Ο Πρόεδρος του Τμήματος, Καθηγητής κ. Θεόδωρος Συριόπουλος απηύθυνε εναρκτήριο χαιρετισμό σε ένα μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων φοιτητών, διδασκόντων και επισκεπτών.

Ο προσκεκλημένος ομιλητής κ. Χάρης Καρατζάνος, στέλεχος-ναυλομεσίτης αγοραπωλησίας πλοίων (Sales & Purchase (S&P) Shipbroker) της εταιρείας Eurochart SA, ανέδειξε την κρισιμότητα του θέματος, τις διαδικασίες που εφαρμόζονται και τις προκλήσεις που θέτουν oι σύγχρονες απαιτήσεις για “πράσινες” πρακτικές, στη βάση των ακόλουθων κατευθύνσεων:

• Η αγορά των διαλύσεων και ο κύκλος ζωής ενός πλοίου
• Η επιχειρηματική δραστηριότητα της ανακύκλωσης πλοίων
• Επισκόπηση των αγορών διάλυσης πλοίων στην ΝΑ Ασία
• Θεσμικό πλαίσιο και περιβαλλοντικό αποτύπωμα της διάλυσης πλοίων
• Διάφοροι τύποι αποσυναρμολόγησης των πλοίων και οι επιπτώσεις τους
• Το χρηματοοικονομικό κόστος της πράσινης ανακύκλωσης πλοίων για τον πλοιοκτήτη.

Τα βασικά συμπεράσματα του Ναυτιλιακού Σεμιναρίου συνοψίζονται στα ακόλουθα:

• Η πρόσβαση σε πηγές πληροφόρησης, σε ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων και το εκτεταμένο δίκτυο γνωριμιών και επαφών που περιλαμβάνει brokers, πλοιοκτήτες και ναυπηγεία αποτελούν παραμέτρους κρίσιμης σημασίας στις δραστηριότητες ενός S&P Shipbroker.

• Το είδος της ανάλυσης και τα σχετικά εργαλεία για την αξιολόγηση/αποτίμηση ενός πλοίου εξαρτώνται από το profile του ενδιαφερόμενου αγοραστή/πωλητή (όπως, πλοιοκτήτης, τράπεζα, ορκωτοί ελεγκτές κ.α.).

• Στους καθοριστικούς παράγοντες για την αξιολόγηση/αποτίμηση ενός πλοίου περιλαμβάνονται οι ενδεικτικές αγοραίες τιμές πλοίων όπως διαμορφώθηκαν στις πλέον πρόσφατες αγοροπωλησίες πλοίων (last done deals), σε συνάρτηση με την εμπειρία του S&P Shipbroker, που προσθέσει ή αφαιρεί αξία από την επικρατούσα τιμή αγοράς, αναλόγως των χαρακτηριστικών και της κατάστασης του υπό εξέταση πλοίου.

• Ο χρόνος της διαπραγμάτευσης μεταξύ του πλοιοκτήτη και του διαλυτηρίου του προς διάλυση πλοίου είναι συνήθως σύντομος, λόγω της μεγάλης αστάθειας των τιμών των πλοίων.

• Παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση του πλοιοκτήτη για την διάλυση ενός πλοίου είναι, μεταξύ άλλων, η ηλικία και ο τύπος του πλοίου, η καταπόνησή του από τα μεταφερθέντα φορτία, η συντήρηση του πλοίου, η φάση του ναυτιλιακού κύκλου, οι κανονισμοί που διέπουν συγκεκριμένες κατηγορίες πλοίων (όπως δεξαμενόπλοια) κ.α.

• Τόσο η ναυπήγηση όσο και η διάλυση των πλοίων πραγματοποιείται συνήθως σε κάποιο Ασιατικό ναυπηγείο/διαλυτήριο της Νοτιοανατολικής Ασίας, με τα σημαντικότερα διαλυτήρια να λειτουργούν στη γεωγραφική περιοχή γνωστή ως ‘Indian Subcontinent’, δηλ. Μπαγκλαντές, Ινδία και Πακιστάν. Τα διαλυτήρια της Τουρκίας εξυπηρετούν κυρίως πλοία προς διάλυση στην περιοχή της Μεσογείου που δεν είναι οικονομικά συμφέρον να οδηγηθούν προς διάλυση στην Ασία.

• Το θεσμικό πλαίσιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και γενικότερα στην Ευρώπη δεν επιτρέπει την ανάπτυξη διαλυτηρίων πλοίων.

• Εκτός από την συμβατική διάλυση των πλοίων, πολλά ναυπηγεία έχουν την δυνατότητα να πραγματοποιούν και “πράσινη” διάλυση πλοίων, που είναι φιλική προς το περιβάλλον. Οι νηογνώμονες (classification societies) επιβλέπουν την λειτουργία των διαλυτηρίων πλοίων και πιστοποιούν αυτά που προσφέρουν δυνατότητες πράσινης διάλυσης πλοίων. Η πράσινη διάλυση πλοίων αφορά στην εφαρμογή μιας από τις ακόλουθες μεθόδους διάλυσης: “alongside”, “landing method” και “dry-dock shipbreaking”.

• Ένα πράσινο διαλυτήριο πλοίων τηρεί τους κανονισμούς και είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με κάποια από τις διεθνείς συμβάσεις EU Ship Recycling, Hong Kong Convention και Basel Convention. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται ο αριθμός των πιστοποιημένων πράσινων  διαλυτηρίων πλοίων, λόγω ισχυρού ενδιαφέροντος των πλοιοκτητών για πράσινη διάλυση των πλοίων τους.

• Στη συμβατική διάλυση πλοίων εφαρμόζεται η μέθοδος “beaching”, όπου το πλοίο προσαράζει σε συγκεκριμένη παραλία και οι εργάτες πραγματοποιούν την διάλυσή του. Η μέθοδος αυτή είναι η πλέον μολυσματική για το περιβάλλον και επικίνδυνη για τους εργάτες του διαλυτηρίου. Παρά τις σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις, η μέθοδος “beaching” είναι η πιο κερδοφόρα μέθοδος διάλυσης πλοίων για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

• Για τον υπολογισμό της τιμής πώλησης ενός πλοίου προς διάλυση λαμβάνεται υπόψη η μονάδα μέτρησης “εκτόπισμα άφορτου πλοίου” (light displacement tonnage, ldt). Καθοριστικοί παράγοντες για την απόφαση του πλοιοκτήτη να επιλέξει μεταξύ συμβατικής και πράσινης διάλυσης του πλοίου είναι οι υποχρεώσεις και οι δεσμεύσεις που μπορεί να έχει έναντι τρίτων (όπως, τράπεζες, ναυλωτές, επενδυτές κ.α.).

• Οι επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων για να εργαστούν ως S&P Shipbrokers είναι ελκυστικές, οι αμοιβές συνδέονται ποσοστιαία με την αξία του προς αγορά/πώληση/διάλυση πλοίου και η ευρύτερη ακαδημαϊκή γνώση αλλά και εκτενής εργασιακή εμπειρία στις ναυτιλιακές αγορές είναι σημαντικά προσόντα επιτυχίας.

-Μέρα 2η (1/6/23)-

‘Εναλλακτικά Καύσιμα και Εφαρμογή Νέων Τεχνολογιών για την Ενεργειακή Απόδοση των Πλοίων’

Στο διήμερο ναυτιλιακό e-Σεμινάριο, κατά την δεύτερη ημέρα, αναπτύχθηκε το θέμα: ‘‘Εναλλακτικά Καύσιμα και Εφαρμογή Νέων Τεχνολογιών για την Ενεργειακή Απόδοση των Πλοίων’ (1.6.2023). Την επιστημονική οργάνωση είχαν ο Δρ. Ευθύμιος Ρουμπής, Επίκουρος Καθηγητής Ναυτιλιακής Οικονομικής και ο Δρ. Μιχάλης Τσατσαρώνης, Επίκουρος Καθηγητής Ποσοτικών Μεθόδων στη Ναυτιλία, του Τμήματος ΔΙΛΙΝ. Ο Πρόεδρος του Τμήματος, Καθηγητής κ. Θεόδωρος Συριόπουλος απηύθυνε εναρκτήριο χαιρετισμό σε ένα μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων φοιτητών, διδασκόντων και επισκεπτών.

Οι προσκεκλημένοι ομιλητές Δρ. Σταύρος Καραμπερίδης, Head of Maritime Research Group, Plymouth Business School και κ. Θάνος Καπράλος, Managing Director, Commercial & Operations, SeaCircle, ανέδειξαν την κρισιμότητα της επιλογής εναλλακτικών καυσίμων και τη σημασία των νέων τεχνολογιών που αναμένονται να επηρεάσουν καθοριστικά την ενεργειακή απόδοση των πλοίων.

Στα βασικά συμπεράσματα του Ναυτιλιακού Σεμιναρίου περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

–  Η ‘ενεργειακή μετάβαση’ αποτελεί κρίσιμη στρατηγική προτεραιότητα για τις διοικήσεις των ναυτιλιακών επιχειρήσεων παγκοσμίως. Ο International Maritime Organization (IΜΟ) και η Ευρωπαϊκή Ένωση, για να κατευθύνουν τις επιχειρήσεις στην επιλογή και χρήση βιώσιμων καυσίμων, εφάρμοσαν τη φορολόγηση των εκπομπών ρύπων, αφενός για να εφαρμόσουν την προσέγγιση “ο ρυπαίνων πληρώνει” και αφετέρου για να καλύψουν τη διαφορά τιμής μεταξύ συμβατικών και βιώσιμων καυσίμων.

– Στα βασικά εναλλακτικά καύσιμα για τη ναυτιλία περιλαμβάνονται κυρίως το LNG, τα βιοκαύσιμα, η μεθανόλη και το υδρογόνο, που, αν και έχουν περιβαλλοντικά-φιλικά πλεονεκτήματα και ιδιότητες, εντούτοις παρουσιάζουν και μειονεκτήματα, κατά περίπτωση.

– Η ενεργειακή μετάβαση από πλευράς πλοιοκτητών διαμορφώνεται είτε με παραγγελίες νέων πλοίων dual fuel, είτε με εκσυγχρονισμό και εφαρμογή νέων τεχνολογιών επί του υφιστάμενου στόλου.

– Κεντρικός στόχος είναι η μείωση των εκπομπών και της κατανάλωσης ρύπων για την εναρμόνιση των ναυτιλιακών επιχειρήσεων με τους Κανονισμούς του ΙΜΟ αλλά και η επιμήκυνση της λειτουργικής ζωής των πλοίων.

– Στις νέες τεχνολογίες για τη ναυτιλία περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, το “Air Lubrication System” που εγκαθίσταται στα πλοία.

– Είναι αξιοσημείωτο ότι η έρευνα σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας στην ναυτιλία ενδέχεται να αποβεί ανεδαφική αν δεν εστιάσει αρχικά στα θεμελιώδη, όπως είναι οι παράγοντες που μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμου.