Η ανάδυση του όρου ‘πολυκρίση’
Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που ο όρος ‘πολυκρίση’ υιοθετήθηκε από πολιτικούς και οικονομικούς αναλυτές και εκπροσώπους διεθνών οργανισμών, με σκοπό να περιγράψει τις αλυσιδωτές κρίσεις σε διαφορετικά πεδία που βιώνουμε σε παγκόσμιο επίπεδο και τους τρόπους με τους οποίους αυτές αλληλοτροφοδοτούνται. Σήμερα, ο όρος έχει ενταχθεί στο λεξιλόγιο δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και ερευνητών, σκιαγραφώντας τις κύριες προκλήσεις, τους κινδύνους, και τις επιπτώσεις στην κοινωνία από ένα σύνολο αλληλένδετων κρίσεων, υφιστάμενων αλλά και επαπειλούμενων.
Η εναρκτήρια τετραήμερη συνάντηση του έργου PolyCIVIS
Από τις 30 Ιανουαρίου έως τις 2 Φεβρουαρίου 2024 διεξήχθη με επιτυχία στις Βρυξέλλες η εναρκτήρια συνάντηση του νέου τριετούς έργου “PolyCIVIS: Confronting the Polycrisis in Europe and Africa” (Jean Monnet Network on external policy: EU-Africa). Η συνάντηση φιλοξενήθηκε από το Université libre de Bruxelles στο Βέλγιο, και συγκέντρωσε συμμετοχή 48 εκπροσώπων των 21 ευρωπαϊκών και αφρικανικών πανεπιστημίων της κοινοπραξίας PolyCIVIS, που συμπεριλαμβάνουν όλα τα Πανεπιστήμια της Συμμαχίας CIVIS.
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας υλοποίησης του προγράμματος PolyCIVIS. Από κοινού με το Πανεπιστήμιο Sfax (Τυνησία) ηγείται των δράσεων που αφορούν το πακέτο εργασίας «Επικοινωνία και Διάχυση» με επιστημονικό υπεύθυνο τον Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. κ. Δημήτρη Γκούσκο. Ο κ. Γκούσκος εκπροσώπησε το Ε.Κ.Π.Α. στο συνέδριο μαζί με τον κ. Ηλία Αντωνίου, Διοικητικό Διαχειριστή του CIVIS στο Ε.Κ.Π.Α.
Η τετραήμερη εναρκτήρια συνάντηση του έργου, η οποία περιλάμβανε εργαστήρια, παρουσιάσεις, ανοιχτές συζητήσεις, και δύο ολοήμερα στρογγυλά τραπέζια διαμόρφωσης προτάσεων πολιτικής, λειτούργησε ως πεδίο επιστημονικού διαλόγου των εταίρων.
Ειδικότερα, διερευνήθηκαν μέσα από συζητήσεις, πηγές και μελέτες περίπτωσης τα βήματα και οι μεθοδολογίες που θα ακολουθήσουν τα πακέτα εργασίας του έργου για την Έρευνα, την Παραγωγή Προτάσεων Πολιτικής, και την Εκπαίδευση σε ζητήματα αντιμετώπισης της πολυκρίσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόλη την αδιαμφισβήτητη πολυπλοκότητα που δημιουργεί η πολυκρίση, ως ένα σύνολο κρίσεων σε διαφορετικά πεδία που αλληλοσυμπλέκονται και αλληλοτροφοδούνται, η συνάντηση ανέδειξε και την ύπαρξη θετικών παραγόντων οι οποίοι μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίρροπες δυνάμεις για την παραγωγή λύσεων.
Όπως ανέφερε στην κεντρική ομιλία του ο Dr. Malte Brosig (Associate Professor, Department of International Relations, University of the Witwatersrand), μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του έργου PolyCIVIS, υπάρχουν παράγοντες που δείχνουν ότι η πολυκρίση δύναται να αντιμετωπιστεί. Ανάμεσα σε άλλα, ο Δρ. Brosig αναφέρθηκε:
- στην ικανότητα του ανθρώπου να διαμορφώνει τη ζωή του αλλά και να επηρεάζει τις συνθήκες στις οποίες ζει (human agency)
- στις δυνατότητες που παρέχει η τεχνολογία και η επιστήμη για την αποτελεσματική εξεύρεση λύσεων σε επιμέρους προκλήσεις, όπως για παράδειγμα η γρήγορη ανάπτυξη εμβολίου για την αντιμετώπιση του ιού Covid-19
- στην προηγούμενη εμπειρία η οποία φανερώνει πως κάποιες κρίσεις δεν είναι μόνιμες ούτε μη αντιμετωπίσιμες
- στην διαπίστωση ότι παρόλο που η ανθρωπότητα δεν έχει συναντήσει κάτι παρόμοιο με τη σημερινή πολυκρίση, δεν ξεκινάμε από το σημείο μηδέν: υπάρχει γνώση, εμπειρία, έρευνα, πολιτικές σε επίπεδο κρατών αλλά και περιφερειακές πρωτοβουλίες που μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναφοράς στην εξεύρεση λύσεων.
Συμβολές στην αντιμετώπιση της πολυκρίσης μέσω του έργου PolyCIVIS
Το έργο PolyCIVIS βασίζεται στις αρχές που έχει χαράξει η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Πανεπιστημίων CIVIS και θέτει τις βάσεις για την προώθηση λύσεων για την πολυκρίση μέσω επιστημονικά ενημερωμένων νέων πολιτικών. Το ευρω-αφρικανικό δίκτυο εταίρων του έργου θα υπηρετήσει την ανάγκη καλύτερης κατανόησης της πολυκρίσης και των επιμέρους κρίσεων που την αποτελούν, σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο. Το έργο PolyCIVIS θα αναπτύξει δράση στα επίπεδα της Έρευνας, των Πολιτικών και της Εκπαίδευσης, ώστε να συμβάλει στην εύρεση πολυλύσεων (polysolutions) για τις πολλαπλές συντρέχουσες κρίσεις.
Προτεραιότητα του έργου, ταυτόχρονα, αποτελεί η άσκηση ρόλου διαμεσολάβησης, διαβούλευσης και επιρροής για την υλοποίηση αναγκαίων θεσμικών αλλαγών που θα διευκολύνουν την αντιμετώπιση της πολυκρίσης στις δυο ηπείρους, βαθαίνοντας με τον τρόπο αυτόν την Ευρω-Αφρικανική Διαπεριοχική Σχέση.
Στο έργο συμμετέχουν εκτός των 11 ευρωπαϊκών και 6 αφρικανικών Πανεπιστημίων της Συμμαχίας CIVIS επιπλέον 4 αφρικανικά Πανεπιστήμια. Η συμμετοχή του Ε.Κ.Π.Α. σε όλα τα πακέτα εργασίας και σε ρόλο συν-συντονιστή για το πακέτο εργασίας «Επικοινωνία και Διάχυση» δημιουργεί δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης διμερών και πολυμερών συνεργασιών με όλα τα Πανεπιστήμια-εταίρους του έργου.
Το έργο PolyCIVIS με την εναρκτήρια τετραήμερη συνάντηση που πραγματοποίησε, δημιουργεί το πλαίσιο για μια ουσιαστική διαπεριοχική συνεργασία των 21 χωρών-μελών του δικτύου, ενθαρρύνει τον ανοιχτό διάλογο και δημιουργεί δυνατότητες συμμετοχής για οργανισμούς και στελέχη χάραξης πολιτικής, τοπικούς, περιφερειακούς και εθνικούς φορείς, φοιτητές, ακαδημαϊκούς, φορείς της κοινωνίας πολιτών και ενεργούς πολίτες στην Ευρώπη και την Αφρική.
Μείνετε ενημερωμένοι για τις δράσεις του έργου Polycivis και ακολουθήστε την πορεία δημιουργίας ενός διηπειρωτικού, διατομεακού και διεπιστημονικού δικτύου για την αντιμετώπιση της πολυκρίσης.
