Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών – 5 Οκτωβρίου

Κάνοντας μια αναδρομή στα μαθητικά μας χρόνια, όλοι και όλες μας πιθανότατα να θυμόμαστε τουλάχιστον έναν ή μία εκπαιδευτικό για το θετικό αποτύπωμα που άφησε στη ζωή μας. Χιλιάδες άνθρωποι θυμούνται για μια ζωή τους/τις εκπαιδευτικούς εκείνους που τους έχουν μιλήσει όμορφα στην ψυχή. Είναι γεγονός ότι χωρίς αυτούς/ές κανείς και καμία μας δεν θα μάθαινε να γράφει, να διαβάζει, να λύνει μαθηματικές ασκήσεις και προβλήματα και να αναπτύσσει μια σειρά από πολύτιμες δεξιότητες που επιδρούν στην ακαδημαϊκή μας επιτυχία, την προσωπική μας ανάπτυξη και τη διά βίου μάθηση.

Το 2007 ο Lee Iacocca, Πρόεδρος στην αυτοκινητοβιομηχανία Ford Motor Company, ανέφερε: «Σε μια πλήρως ορθολογική κοινωνία, οι εκπαιδευτικοί θα ήταν στην κορυφή της πυραμίδας, όχι κοντά στον πάτο. Σ’ εκείνη την κοινωνία, οι καλύτεροι από εμάς θα επεδίωκαν να γίνουν εκπαιδευτικοί κι οι υπόλοιποι θα έπρεπε να αρκεστούν σε κάτι υποδεέστερο, γιατί το να μεταβιβάζει τον πολιτισμό από τη μια γενιά στην επόμενη θα έπρεπε να είναι η μέγιστη τιμή και η μέγιστη ευθύνη που θα μπορούσε κανείς να αναλάβει».

Πράγματι, οι εκπαιδευτικοί αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο μιας κοινωνίας, καθώς παράλληλα με την απόκτηση γνώσεων, την καλλιέργεια δεξιοτήτων/ικανοτήτων και την ανάπτυξη στάσεων/συμπεριφορών, πλάθουν ανθρώπους και διαμορφώνουν ολοκληρωμένες προσωπικότητες εφοδιάζοντας τα παιδιά με εκείνες τις προϋποθέσεις που συμβάλλουν στην οικοδόμηση ενός δίκαιου, ειρηνικού, συμπεριληπτικού και βιώσιμου κόσμου και επομένως σε ένα καλύτερο και πιο ελπιδοφόρο μέλλον. Με λίγα λόγια, η εξέλιξη της εκπαίδευσης, η ανάπτυξη των μαθητών/ητριών και η εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας στηρίζεται στους/στις εκπαιδευτικούς και η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών στις 5 Οκτωβρίου έρχεται να μας το θυμίσει και να τιμήσει εκείνους και εκείνες που κρατούν ζωντανό το χθες, ζουν το εδώ και τώρα και συν-διαμορφώνουν το αύριο.

Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε από την UNESCO, σε συνεργασία με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO), τη UNICEF και την Education International (EI), με σκοπό να αναδείξει τον ρόλο και το έργο των εκπαιδευτικών και να μας υπενθυμίζει τη γνωστή ρήση του Μέγα Αλέξανδρου «Στους γονείς οφείλομεν το ζην, στους δε διδασκάλους το ευ ζην».

Η ημέρα αυτή τιμά, επίσης, τους/τις εκπαιδευτικούς υπό το πρίσμα του προγράμματος Εκπαίδευσης για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο ορίζει την πρόσβαση στην εκπαίδευση και τους ποιοτικούς εκπαιδευτικούς ως κρίσιμους παράγοντες για την επίτευξη των στόχων της ατζέντας Εκπαίδευση 2030 του ΟΗΕ.

Η 5η Οκτωβρίου, επομένως, μας παρέχει την ευκαιρία να γιορτάσουμε το επάγγελμα-λειτούργημα του εκπαιδευτικού οποιασδήποτε βαθμίδας παγκοσμίως και να κάνουμε έναν απολογισμό της συμβολής του στην προώθηση ενός κοινού οράματος για μια ποιοτική, χωρίς αποκλεισμούς και δίκαιη εκπαίδευση για όλους.

Μία από τις πιο ισχυρές πτυχές της διδασκαλίας είναι η σχέση εκπαιδευτικού-μαθητή, όπου ο πρώτος λειτουργεί ως μέντορας, πρότυπο και ηγέτης. Με πόσο υπέροχη ώσμωση και με τι θαυμαστή αλληλεπίδραση συνέχεται αυτή η σχέση! Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής (μα)θητείας, «Ο καλός δάσκαλος δεν λειτουργεί ως δάσκαλος, αλλά ως ένας άνθρωπος που εξακολουθεί να μαθαίνει μαζί με τους μαθητές του», έλεγε ο Seymour Papert, Νοτιοαφρικανός μαθηματικός, επιστήμονας της πληροφορικής, πρωτοπόρος της τεχνητής νοημοσύνης (1928 – 2016).

Καταληκτικά, στο κλασικό πλέον ερώτημα που κατά καιρούς τίθεται στον επιστημονικό και ακαδημαϊκό χώρο «τι είναι αυτό που τελικά κάνουν οι εκπαιδευτικοί;», η απάντηση παραμένει η ίδια «οι εκπαιδευτικοί κάνουν τη διαφορά» (teachers do make a difference). Ας αφιερώσουμε, λοιπόν, σήμερα λίγα λεπτά να θυμηθούμε με σεβασμό όλους/όλες τους/τις εκπαιδευτικούς που μας στήριξαν όταν ήμασταν μαθητές/ήτριες και να δείξουμε ευγνωμοσύνη σε εκείνους/ες που αποτέλεσαν και εξακολουθούν να αποτελούν πηγή έμπνευσης για εμάς.

Καθηγητής Θωμάς Μπαμπάλης – Πρόεδρος του ΠΤΔΕ-ΕΚΠΑ

Αν. Καθηγήτρια Κωνσταντίνα Τσώλη – ΠΤΔΕ-ΕΚΠΑ