Νέα & Ανακοινώσεις

Σύνδρομα πόνου μετά από COVID-19 λοίμωξη

Σύνδρομα πόνου μετά από COVID-19 λοίμωξη

Της Παρασκευής Ματσώτα | Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, Διευθύντρια Β΄ΠΚΑ

Η  πάνω από δύο χρόνια εμπειρία με την αντιμετώπιση των COVID-19 ασθενών έχει δώσει πλέον τη δυνατότητα στους ερευνητές να μελετήσουν τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της λοίμωξης COVID-19. Οι Ιατροί της Β΄ Πανεπιστημιακής Κλινικής Αναισθησιολογίας (Β΄ΠΚΑ) της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ευσταθία Πιστιώλη, Δήμητρα Σαμαρά, Κωνσταντίνος Αργυρός, Παναγιώτης Μπριασούλης και Παρασκευή Ματσώτα (Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, Διευθύντρια Β΄ΠΚΑ) συνοψίζουν τα ευρήματα του άρθρου «σχολιασμού κατόπιν πρόσκλησης» των Kenneth Fiala και συνεργατών με τίτλο «Post‑COVID Pain Syndromes» που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Current Pain and Headache Reports (DOI: https://doi.org/10.1007/s11916-022-01038-6).

Σε αυτό το άρθρο διερευνήθηκε η τρέχουσα βιβλιογραφία που σχετίζεται με τα μακροχρόνια σύνδρομα πόνου μετά από COVID-19 λοίμωξη συμπεριλαμβανομένων του χρόνιου πόνου, της εμμένουσας ορχεοδυνίας, της κεφαλαλγίας και του επίμονου θωρακικού  πόνου με σκοπό την αναγνώριση των υποκείμενων παθογενετικών μηχανισμών και των πιθανών παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με την εμφάνισή τους.

Χρόνιος Πόνος

Πρόκειται για άτυπο σύμπτωμα μετά από λοίμωξη Covid-19, παρατηρούμενο συνηθέστερα μετά από νοσηλεία σε ΜΕΘ. Στους πιθανούς παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται: οξύς πόνος, παρατεταμένος μηχανικός αερισμός, παρατεταμένη ακινησία, νευρομυϊκός αποκλεισμός, επαναλαμβανόμενη πρηνής θέση, νευρολογική προσβολή, ηλικία (ηλικιωμένοι), φυσική κατάσταση,  συνοσηρότητες (κυρίως υπέρταση). Ο σημαντικότερος παράγοντας στην παθογένεσή του θεωρείται το σύνδρομο επίμονης φλεγμονής, ανοσοκαταστολής & καταβολισμού (persistent inflammation, immunosuppression, catabolism syndrome, PICS), μία δυσανάλογα επιθετική αντιφλεγμονώδης απάντηση στη λοίμωξη που οδηγεί σε ανοσοκαταστολή και ενοχοποιείται επιπλέον για ορχεοδυνία και άλλα συμπτώματα (καταβολή, κεφαλαλγία, δύσπνοια). Η θεραπεία του χρόνιου πόνου μετά από Covid-19 λοίμωξη διερευνάται, ώστε να καθοριστεί  η πλέον αποτελεσματική και εάν αυτή διαφέρει από τη συνηθισμένη. Υπάρχοντα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η λοίμωξη Covid-19 συμβάλει στην εκδήλωση του πόνου ανεξάρτητα από παράγοντες παρατεταμένης νοσηλείας.

Εμμένουσα ορχεοδυνία

O πόνος στους όρχεις αποτελεί μια σπάνια  μεταλοιμώδη  επιπλοκή που σχετίζεται  με τον ιό SARS-CoV-2. Σύμφωνα με μελέτες, ο ιός εισέρχεται στα κύτταρα των όρχεων μέσω σύνδεσής του στους υποδοχείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης 2 (ACE2) προκαλώντας φλεγμονή και ιστική βλάβη. Εντούτοις, υπάρχουν μελέτες στις οποίες διαπιστώθηκε ότι σε άτομα θετικά στον SARS-CoV-2, το mRNA του ιού δεν εντοπίστηκε στον ορχικό ιστό τους ούτε στο σπέρμα τους, αν και παρατηρήθηκε μείωση στην ποιότητα του σπέρματος. Μια άλλη μελέτη αναφέρει πως η ορχίτιδα προκαλείται από αγγειΐτιδα σε έδαφος διαταραχών πηκτικότητας. Ωστόσο, οι παθογενετικοί μηχανισμοί της ορχεοδυνίας δεν έχουν πλήρως εξακριβωθεί. Η αναγνώριση των ασθενών υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση του συνδρόμου και η ανεύρεση της σωστής θεραπείας είναι μείζονος σημασίας.

Κεφαλαλγία

Η κεφαλαλγία παρατηρείται συνήθως ως οξύ σύμπτωμα κατά την COVID-19 λοίμωξη, αλλά δυνητικά εμφανίζεται και ως μακροχρόνια επιπλοκή με επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής. Από μια βιβλιογραφική ανασκόπηση φαίνεται ότι, η πλέον κοινή νευρολογική εκδήλωση της νόσου είναι ο πονοκέφαλος και η ζάλη. Σε μία δεύτερη ανασκόπηση παρουσιάζεται συσχέτιση της ικανότητας εισβολής του ιού στο νευρικό σύστημα με την αιματογενή διασπορά και την ανάδρομη νευραξονική μεταφορά του. Άλλος προτεινόμενος μηχανισμός είναι και η καταιγίδα κυτοκινών. Στην διαφορική διάγνωση μεταξύ κεφαλαλγίας από COVID-19 και πρωτοπαθούς αιτιάσεως κεφαλαλγίας είναι χρήσιμη η συμβολή εξειδικευμένου Νευρολόγου. Ως προς τη θεραπευτική αντιμετώπιση της κεφαλαλγίας από COVID-19 θα πρέπει να τονισθεί, ότι δεν υπάρχουν σχετικές κατευθυντήριες θεραπευτικές οδηγίες, όμως, διάφορες προσεγγίσεις στη βιβλιογραφία προτείνουν τη χρήση αντιεπιληπτικών και στεροειδών φαρμάκων και αναπνευστικές ασκήσεις. Συμπερασματικά, κρίνεται σημαντικό να συνεχιστεί η έρευνα για την πρόληψη και θεραπεία της κεφαλαλγίας ως μακροχρόνιας επιπλοκής του COVID-19.

Επίμονος θωρακικός πόνος

Ο επίμονος θωρακικός πόνος είναι ένα από τα συχνότερα μακροχρόνια συμπτώματα σε ασθενείς που έχουν αναρρώσει από SARS-CoV-2. Ο θωρακικός πόνος μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονώδη προσβολή της καρδιάς, καθώς έχει αποδειχτεί ότι είναι αρκετά συχνή η συμμετοχή της καρδιάς, χωρίς να σχετίζεται απαραίτητα με τη σοβαρότητα της νόσησης από τον κορωνοϊό. Αιτιολογικά, θεωρείται πιθανή η συσχέτιση με την υψηλή έκφραση του υποδοχέα ACE2 στα μυοκαρδιακά κύτταρα. Μία άλλη πιθανή αιτία θωρακικού πόνου μπορεί να είναι η πνευμονική εμβολή, ειδικά όταν συνοδεύεται από ρηχή αναπνοή. Πρέπει συμπερασματικά οι ασθενείς με χρόνιο θωρακικό πόνο μετά από λοίμωξη με SARS-CoV-2, εκτός από την αντιμετώπιση του πόνου, να διερευνούνται για την πιθανή ύπαρξη καρδιολογικής νόσου, όπως περικαρδίτιδας ή μυοκαρδίτιδας ή πνευμονικής εμβολής.

Συμπερασματικά, η αυξανόμενη εκδήλωση των διαφόρων συνδρόμων πόνου μετά από COVID-19 λοίμωξη απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση με στόχο τόσο την πληρέστερη διευκρίνιση της υποκείμενης παθολογίας τους όσο και τη βελτιστοποίηση της θεραπευτικής τους αντιμετώπισης.

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορική μνήμη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Κάθε χρόνο, η επέτειός της υπενθυμίζει τη διαχρονική δέσμευση των Πανεπιστημίων να υπερασπίζονται τη δημοκρατία στη λειτουργία τους, στην κοινωνία και στους θεσμούς της. Η δέσμευση αυτή εκφράζεται καθημερινά μέσα από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προάσπιση της ελευθερίας του […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο