Την Πέμπτη 7 Μαΐου 2026 στις 19:00, στη Μεγάλη Αίθουσα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η διάλεξη του καθηγητή Juan M. Maldacena, Institute for Advanced Study, Princeton, H.Π.Α., με τίτλο: “The meaning of spacetime: Black holes, warmholes and quantum entanglement”. Τον ομιλητή προλόγισε ο καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κύριος Κωνσταντίνος Σφέτσος.
Το έργο του Juan Maldacena επικεντρώνεται σε θεμελιώδη ερωτήματα της σύγχρονης φυσικής, όπως η φύση του χωροχρόνου και η ενοποίηση της βαρύτητας με την κβαντική μηχανική. Η σημαντικότερη συμβολή του είναι η αντιστοιχία AdS/CFT (1997), σύμφωνα με την οποία μια θεωρία βαρύτητας σε έναν καμπύλο χωροχρόνο μπορεί να είναι ισοδύναμη με μια κβαντική θεωρία χωρίς βαρύτητα που ορίζεται στο όριο του χώρου. Η ιδέα αυτή, γνωστή ως «ολογραφία», υποδηλώνει ότι η φυσική ενός χώρου μπορεί να περιγράφεται πλήρως από πληροφορία που βρίσκεται στην επιφάνειά του.
Η αντιστοιχία αυτή έχει προσφέρει ισχυρά εργαλεία για τη μελέτη πολύπλοκων συστημάτων και έχει ενισχύσει την κατανόηση των μελανών οπών, δείχνοντας ότι η κβαντική περιγραφή τους είναι συμβατή με τη διατήρηση της πληροφορίας.
Τα τελευταία χρόνια, η έρευνά του συνδέει όλο και πιο στενά τη φυσική με τη θεωρία της πληροφορίας, εισάγοντας μια βαθιά αλλαγή οπτικής για τη φύση του χωροχρόνου. Στο πλαίσιο αυτό, η κβαντική διεμπλοκή —η ισχυρή συσχέτιση μεταξύ κβαντικών συστημάτων ακόμη και σε μεγάλες αποστάσεις— φαίνεται να παίζει θεμελιώδη ρόλο στη δομή της πραγματικότητας. Σύγχρονες προσεγγίσεις υποστηρίζουν ότι ο ίδιος ο χωροχρόνος μπορεί να προκύπτει από δίκτυα διεμπλοκής, δηλαδή από τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η κβαντική πληροφορία. Οι ιδέες αυτές αλλάζουν βαθμιαία ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα, καθώς ο χωροχρόνος θα αποτελεί παράγωγο ενός πιο θεμελιώδους «δικτύου» κβαντικών πληροφοριών.
