Πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση «Ποίηση: το αρνητικό της σιωπής – Καρδιά και Ποίηση»

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ο Δήμος Αθηναίων, στο πλαίσιο των επιμορφωτικών, πολιτιστικών και καλλιτεχνικών δράσεων «Το ΕΚΠΑ στην Πόλη» (υπεύθυνος: Αχιλλέας Χαλδαιάκης) και ειδικότερα της ενότητας «Ποίηση: το αρνητικό της σιωπής» (υπεύθυνη: Τζίνα Καλογήρου), συνδιοργάνωσαν με μεγάλη επιτυχία την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026, στην κατάμεστη  Μεγάλη Αίθουσα του ΕΚΠΑ, την εκδήλωση «Καρδιά και Ποίηση».

Η εκδήλωση συγκρότησε έναν συνεκτικό χώρο διεπιστημονικής συνάντησης, όπου η ποιητική γλώσσα προσεγγίστηκε όχι ως αισθητικό συμπλήρωμα, αλλά ως μορφή γνώσης και εμπειρίας που διαμεσολαβεί τη σχέση σώματος, συγκίνησης και νοήματος. Με άξονα το τρίπτυχο λόγος – σώμα – ήχος, η βραδιά ανέδειξε την καρδιά ταυτόχρονα ως βιολογικό κέντρο ρυθμικής λειτουργίας και ως πολιτισμικό/συμβολικό τόπο, στον οποίο εγγράφονται η μνήμη, η ευαλωτότητα και η επιθυμία του ανθρώπινου υποκειμένου.

Την εκδήλωση άνοιξαν με χαιρετισμούς ο Καθηγητής και Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ κ. Αχιλλέας Χαλδαιάκης και η Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Διδακτικής της στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ κυρία Τζίνα Καλογήρου. Οι παρεμβάσεις τους λειτούργησαν ως θεωρητικό και θεσμικό πλαίσιο: υπογράμμισαν τη σημασία της σύζευξης επιστημονικού λόγου και καλλιτεχνικής πράξης και νοηματοδότησαν την εκδήλωση ως δημόσια πολιτισμική δράση του πανεπιστημίου, δηλαδή ως διαδικασία μεταφοράς γνώσης και ευαισθησίας προς τον αστικό χώρο και το ευρύτερο κοινό. Ο κ. Χαλδαιάκης  καλωσόρισε το κεντρικό πρόσωπο  της βραδιάς , τον κ. Θανάση Δρίτσα, κάνοντας εκτενή αναφορά στο πολυσχιδές της προσωπικότητάς του και στην τεράστια συμβολή του στην Ιατρική, την Τέχνη, τη Λογοτεχνία, τη Μουσική.

Στη συνέχεια, η σκηνή υποδέχθηκε τον Θανάση Δρίτσα, διακεκριμένο καρδιολόγο, Αναπληρωτή Διευθυντή στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, συνθέτη, συγγραφέα και μέλος της International Association of Music and Medicine (IAMM). Η παρουσία του, ως προσώπου που δρα στο μεσοδιάστημα ιατρικής επιστήμης και μουσικής δημιουργίας, ανέδειξε το διακύβευμα της βραδιάς: τη δυνατότητα να διαβαστεί η εμπειρία της καρδιάς όχι αποκλειστικά με όρους κλινικής λειτουργίας, αλλά και ως πεδίο όπου η τέχνη (και ειδικά η μουσική) οργανώνει μια άλλη μορφή φροντίδας: έναν τρόπο πρόσληψης και επεξεργασίας του βιώματος.

Μετά την ομιλία του κ. Δρίτσα, παρουσιάστηκε η σκηνική σύνθεση «Η ποίηση στον χτύπο της καρδιάς», με επιλεγμένα ποιήματα και λογοτεχνικά αποσπάσματα από μέλη της θεατρικής ομάδας «Πλους» του Εργαστηρίου Τέχνης & Λόγου (Π.Τ.Δ.Ε. – Ε.Κ.Π.Α.), σε συνεργασία με τους Φοιτητικούς Συλλόγους Π.Τ.Δ.Ε. & Τ.Ε.Α.Π.Η. Τη διεύθυνση είχε η Μαρία Δημάκη-Ζώρα (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Αντιπρόεδρος ΠΤΔΕ – ΕΚΠΑ), ενώ συμμετείχαν οι Θωμαή Γεωργοπούλου, Απόστολος Ιωαννίδης, Πάνος Κορογιαννάκης, Ελένη Κούκουζα, Ζέτα Κωνσταντοπούλου, Νεφέλη Μάρη, Γιώργος Μπαρτατίλας, Παρασκευή Πατρίκη και Χριστίνα Σεραφείμ. Την επιμέλεια υπέγραψε η Αιμιλία Καραντζούλη (Δρ. Παιδαγωγικής του Θεάτρου, Εντεταλμένη Διδάσκουσα Π.Τ.Δ.Ε. – Ε.Κ.Π.Α.). Η σκηνική σύνθεση λειτούργησε ως μορφή «ερμηνευτικής δραματοποίησης» της ποιητικής γλώσσας: ο λόγος απέκτησε υλικότητα (φωνή, ανάσα, ρυθμό, παύση), ενεργοποιώντας τη σωματική διάσταση της πρόσληψης και μετατοπίζοντας την ποίηση από την ατομική ανάγνωση στη συλλογική εμπειρία. Η ερμηνευτική πρακτική, ως συνάρθρωση κειμένου και σκηνικής παρουσίας, ανέδειξε τη δυναμική της ποίησης να παράγει νοήματα όχι μόνο σημασιολογικά αλλά και αισθητηριακά, δηλαδή ως ρυθμική-συγκινησιακή διάταξη που «εργάζεται» πάνω στον χρόνο και στην προσοχή του ακροατή.

Κατά τη διάρκεια της σκηνικής σύνθεσης ακούστηκαν ποιήματα των εξής: Σαπφούς,  Shakespeare,  Dickinson, Ελύτη, Ρίτσου, Βρεττάκου, Σαχτούρη, Γερμενή, Plath, Αγγελάκη-Ρουκ, καθώς και αποσπάσματα από τα έργα του Θ. Δρίτσα: Στον Προσωπικό μου Άγγελο,  Υποβρύχιος Κόσμος και Ποιητικό Ημερολόγιο του Δεκέμβρη 2008.

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με μουσικό μέρος, όπου ο Θανάσης Δρίτσας ερμήνευσε  συνθέσεις του (φωνή και πιάνο) σε ποίηση Χρήστου Μπουλώτη και Ελευθερίας Ζαμπετάκη. Το μουσικό μέρος δεν λειτούργησε ως απλή καταληκτική ενότητα, αλλά ως μορφή ερμηνευτικού κλεισίματος που ανακεφαλαίωσε, με διαφορετικό μέσο, τα νοηματικά φορτία της βραδιάς. Πρώτον, επειδή ενεργοποίησε τη μετάβαση από τον επιστημονικό λόγο (την τεκμηριωμένη, εννοιακή προσέγγιση του φαινομένου) προς μια αισθητική πραγμάτωση της ίδιας προβληματικής: η καρδιά δεν παρέμεινε αντικείμενο περιγραφής, αλλά έγινε ρυθμική εμπειρία μέσα από τον ήχο, την ανάσα και την ερμηνεία. Δεύτερον, επειδή η συνάντηση πιάνου – φωνής ανέδειξε με καθαρότητα την οργανική σχέση λόγου και μουσικής: το ποιητικό κείμενο δεν υποτάχθηκε στη μελωδία ως «υλικό», αλλά αναδείχθηκε ως ισότιμος φορέας νοήματος, που αποκτά δεύτερη χρονικότητα μέσω της μελωδικής ανάπτυξης, της ρυθμικής επιμήκυνσης και της ερμηνευτικής παύσης.

Η εκδήλωση «Καρδιά και Ποίηση» ανέδειξε, τελικά, μια παραγωγική συνθήκη δημόσιου πολιτισμού: το πανεπιστήμιο ως φορέα που δεν περιορίζεται στη μετάδοση εξειδικευμένης γνώσης, αλλά συγκροτεί σκηνές συλλογικής πρόσληψης και αναστοχασμού. Στο πλαίσιο αυτό, η ποίηση αναγνωρίστηκε ως πρακτική που συνδέει το βίωμα με τη μορφή, το ατομικό με το κοινό, και —στο επίκεντρο— την καρδιά ως λειτουργία με την καρδιά ως νόημα.