Μελέτη διερεύνησης της εμβολιαστικής κάλυψης των εγκύων κατά της COVID-19

Το Τμήμα Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ πραγματοποίησε μια μελέτη για τη διερεύνηση της εμβολιαστικής κάλυψης των εγκύων κατά της COVID-19. Επιπλέον, διερευνήθηκαν και οι παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση των εγκύων να εμβολιαστούν. Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό “Vaccines” με το πλήρες κείμενο να είναι ελεύθερα προσβάσιμο στον σύνδεσμο https://www.mdpi.com/2076-393X/11/2/269. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Επίκουρο Καθηγητή Πέτρο Γαλάνη, την Καθηγήτρια Δάφνη Καϊτελίδου, την Επίκουρη Καθηγήτρια Όλγα Σίσκου, τις Διδάκτορες Ολυμπία Κωνσταντακοπούλου και Ειρήνη Βράκα και την υποψήφια διδάκτορα Αγλαΐα Κατσιρούμπα (νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc).

Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2021 έως τον Μάρτιο του 2022. Ο μελετώμενος πληθυσμός περιλάμβανε 812 έγκυες από όλη την Ελλάδα, οι οποίες είχαν τη δυνατότητα να εμβολιαστούν έως και τη στιγμή διεξαγωγής της μελέτης. Η μέση ηλικία των εγκύων ήταν 31,6 έτη. Το 24,1% είχαν νοσήσει από την COVID-19 κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Το 58,6% των εγκύων είχαν εμβολιαστεί κατά της COVID-19, ενώ το 24,1% είχαν εμβολιαστεί για την εποχική γρίπη τον χειμώνα του 2021/2022.

Οι σημαντικότερες αιτίες άρνησης του εμβολιασμού ήταν οι αμφιβολίες των εγκύων για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της COVID-19 (31,4%), ο φόβος των εγκύων για τις παρενέργειες των εμβολίων κατά της COVID-19 (29,4%) και ο φόβος ότι ο εμβολιασμός μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο έμβρυο/νεογνό (29,4%).

Στην μελέτη βρέθηκε ότι ο αυξημένος φόβος μόλυνσης από τον κορωνοϊό, ο αυξημένος φόβος για τις αρνητικές οικονομικές συνέπειες της πανδημίας και η μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα εμβόλια κατά της COVID-19 σχετίζονταν με μεγαλύτερη πιθανότητα εμβολιασμού μεταξύ των εγκύων. Στον αντίποδα, η αυξημένη προσκόλληση στα μέτρα ατομικής προστασίας και ο αυξημένος φόβος για τις παρενέργειες των εμβολίων κατά της COVID-19 σχετίζονταν με μικρότερη πιθανότητα εμβολιασμού μεταξύ των εγκύων.

Αναφορικά με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, οι άγαμες, οι έγκυες που είχαν ήδη ένα τουλάχιστον ανήλικο παιδί, οι έγκυες που αυτοεκτίμησαν την υγεία τους ως κακή/μέτρια, οι έγκυες που δεν είχαν νοσήσει από την COVID-19 και οι έγκυες που είχαν εμβολιαστεί για την εποχική γρίπη τον χειμώνα του 2021/2022 ήταν πιθανότερο να εμβολιαστούν κατά της COVID-19.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, οι μισές περίπου έγκυες είχαν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 έναν περίπου χρόνο έπειτα από την έναρξη των εμβολιασμών στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, οι έγκυες που δεν έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για διάφορες αρνητικές εκβάσεις, όπως ο πρόωρος τοκετός, η εισαγωγή σε μονάδα εντατικής θεραπείας και η διασωλήνωση. Η ολοένα αυξανόμενη βιβλιογραφία επιβεβαιώνει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού κατά της COVID-19 και στις έγκυες. Κατανοώντας τους παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση των εγκύων να μην εμβολιαστούν κατά της COVID-19 θα μπορέσουμε να διαμορφώσουμε κατάλληλα προγράμματα αγωγής υγείας στοχευμένα στη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα, έτσι ώστε να αυξήσουμε το ποσοστό εμβολιασμού. Οι έγκυες αποτελούν μια ιδιαίτερη πληθυσμιακή ομάδα και για αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσέγγιση και κατάλληλες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες, τις ανάγκες και τις συμπεριφορές των εγκύων. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στους ψυχολογικούς παράγοντες που μπορούν να επηρεάζουν την απόφαση των εγκύων να εμβολιαστούν, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα ευάλωτη περίοδο στη ζωή μιας γυναίκας. Απαιτείται περαιτέρω συστηματική έρευνα στο συγκεκριμένο πεδίο, έτσι ώστε να αυξηθούν οι γνώσεις μας για τους παράγοντες που επηρεάζουν τις έγκυες στην απόφασή τους να εμβολιαστούν κατά της COVID-19.