Την Πέμπτη 3 Μαρτίου 2026 η κα. Σμυρναίου Ζαχαρούλα, Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών και Αντιπρόεδρος του ΙΤΥΕ Διόφαντος συμμετείχε, ως προσκεκλημένη ομιλήτρια στην Ημερίδα «Ψηφιακή Διακυβέρνηση Εκπαιδευτικών Μονάδων», η οποία διοργανώθηκε στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών, από τον ΕΛΚΕ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ σε συνεργασία με το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, στο πλαίσιο του Υποέργου 3: «Διεθνοποίηση των εκπαιδευτικών υπηρεσιών των ΑΕΙ» του Έργου SUB2: «Πανεπιστήμια Αριστείας», με κωδικό ΟΠΣ ΤΑ 5180665 στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Η Ημερίδα αποσκοπούσε στη συστηματική ενημέρωση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε σύγχρονα ζητήματα ψηφιακής διακυβέρνησης και διοίκησης σχολικών μονάδων. Στόχος ήταν η ενδυνάμωση του ρόλου του εκπαιδευτικού και των στελεχών εκπαίδευσης μέσα από την κατανόηση των θεσμικών, οργανωτικών και παιδαγωγικών διαστάσεων του ψηφιακού μετασχηματισμού της εκπαίδευσης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παιδαγωγικά τεκμηριωμένη αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και πληροφοριακών συστημάτων που υποστηρίζουν τη διοικητική λειτουργία της σχολικής μονάδας, τη λήψη αποφάσεων, τη διαχείριση δεδομένων, την επικοινωνία με τη σχολική κοινότητα και τη διασφάλιση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας.
Η κα. Σμυρναίου συμμετείχε στην Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα την «Ψηφιακή Διακυβέρνηση στη Σχολική Εκπαίδευση: Μεταρρυθμιστικό Εργαλείο ή Νέο Πεδίο Γραφειοκρατικού Ελέγχου.» και στην παρέμβασή της ανέδειξε την ανάγκη να τηρηθεί μια ισορροπία από την μια ανάμεσα στην ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης και στα οφέλη που αυτή έχει, ειδικά για την ψηφιακή γενιά, και από την άλλη στα προβλήματα που ανακύπτουν από την ανεξέλεγκτη χρήση των ψηφιακών μέσων τόσο στην διαδικασία της μάθησης όσο και στην καλλιέργεια ενεργών πολιτών.
Ο ρόλος των ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση είναι πολλαπλός, αφού προσφέρουν εξατομικευμένες μαθησιακές εμπειρίες και διευρυμένες ευκαιρίες μάθησης (Blended learning), καλλιεργώντας τη γενιά των μαθητών ψηφιακών αυτόχθονων (digital natives). Οι δεξιότητες αυτής της γενιάς είναι απαραίτητες, καθώς ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί πια προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στόχο της Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Ως το 2030, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να έχει επιτευχθεί μια στοχευμένη στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, τις ψηφιακές δεξιότητες σε όλους τους πολίτες και τον απαραίτητο ψηφιακό εξοπλισμό που να καλύπτει τις ανάγκες αυτές.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην εκπαίδευση, όπως αυτός ορίζεται από τα επίσημα, ευρωπαϊκά reports, προσφέρει ένα μακροπρόθεσμο στρατηγικό όραμα για υψηλής ποιότητας, χωρίς αποκλεισμούς ευρωπαϊκή ψηφιακή εκπαίδευση, αντιμετωπίζει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της πανδημίας COVID-19, η οποία οδήγησε στην άνευ προηγουμένου χρήση της τεχνολογίας για σκοπούς εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιδιώκει ισχυρότερη συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ για την ψηφιακή εκπαίδευση. Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας σε κάθε επίπεδο της εκπαιδευτικής πυραμίδας για την εισαγωγή της εκπαίδευσης στην ψηφιακή εποχή και παρουσιάζει ευκαιρίες, συμπεριλαμβανομένης της βελτιωμένης ποιότητας και ποσότητας διδασκαλίας σχετικά με τις ψηφιακές τεχνολογίες και υποστήριξη στην ψηφιοποίηση των διδακτικών μεθόδων και παιδαγωγικών προσεγγίσεων.
Παράλληλα, όλες οι διεθνείς πολιτικές και πρωτοβουλίες για την ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης δεν παύει να συνοδεύονται και από προκλήσεις, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη διαμορφώνει πια ολόκληρες γενιές πολιτών με αυξημένα προσόντα αλλά και με δυσκολίες αφομοίωσης και καλλιέργειας κριτικής σκέψης. Η συνεχής, επομένως, έκθεση σε ψηφιακά μέσα, όπως το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχει επηρεάσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι αντιλαμβάνονται τη γνώση, την επικοινωνία και τη μάθηση. Οι νέοι που ανήκουν στην σημερινή ψηφιακή γενιά, έχουν εξοικείωση με την τεχνολογία, αυτό όμως δε σημαίνει ότι έχουν και βαθιά, κριτική ματιά στην χρήση της. Έχουν γρήγορη πρόσβαση σε κάθε πληροφορία, όμως τους λείπει η ικανότητα αξιολόγησής της. Έχουν πρόσβαση σε περισσότερους τρόπους μάθησης, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η γνωστική τους ανάπτυξη ενισχύεται. Αντίθετα, υπάρχουν σύγχρονες έρευνες που κάνουν λόγο παιδιά- ζόμπι, για επιφανειακή προσέγγιση της γνώσης, για μονοδιάστατη μετάδοση της γνώσης, για μειωμένη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη μνήμη, αλλά και για αδυναμία των νέων να διαπραγματευτούν κρίσιμα ζητήματα ηθικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής δικαιοσύνης που προκύπτουν από την ευρεία χρήση εργαλείων ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία – και όχι μόνο.
Η σημερινή γενιά πολιτών θα πρέπει, επομένως, να προετοιμαστεί για να ζήσει σε έναν αυτοματοποιημένο κόσμο, από την μια, αλλά με ισότιμη πρόσβαση στα ψηφιακά μέσα και εργαλεία από την άλλη. Η ψηφιακή διακυβέρνηση οφείλει να ισορροπήσει στις συνεχείς αντιφάσεις, όπως για παράδειγμα αυτή που παρατηρούμε όταν τα περισσότερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο έχουν επενδύσει τόσο πολύ σε πλαίσια και προγράμματα που θέτουν στο επίκεντρο τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για το 2030, αλλά ταυτόχρονα, παραμένουν άκριτα απέναντι στις καταστροφικές συνέπειες που έχει η ΤΝ για το περιβάλλον.
