Νέα & Ανακοινώσεις

Η Πανδημία Covid-19 και η Θεωρία Δημόσιας Επιλογής

Η Πανδημία Covid-19 και η Θεωρία Δημόσιας Επιλογής

Έχει υποστηριχθεί ότι τα μέτρα που ελήφθησαν για την αναχαίτιση της νόσου Covid-19 στηρίζονταν σε επιστημονικά δεδομένα και υπηρέτησαν τη δημόσια υγεία. Πρόκειται για θέση που βρίσκεται σε συμφωνία με μία κεντρική θεωρία, τη θεωρία δημοσίου συμφέροντος, που υποστηρίζει ότι οι πολιτικοί νομοθετούν με βάση το κοινό καλό. Συγχρόνως, η θέση αυτή αντικρούει μία επίσης κεντρική θεωρία των οικονομικών, τη θεωρία δημόσιας επιλογής, που στηρίζεται στον μεθοδολογικό ατομισμό και υποστηρίζει ότι οι πολιτικοί δρουν, όπως κάθε άτομο στην καθημερινότητά του, προκειμένου να μεγιστοποιήσουν την προσωπική τους ωφέλεια. Συνεπώς, προκειμένου να διαπιστωθεί ποια από τις δύο ανταγωνιστικές θεωρίες βρίσκει εφαρμογή στο πλαίσιο της πανδημίας, απαιτείται έλεγχος της κάθε θεωρίας με βάση τα εμπειρικά δεδομένα και τη σχετική βιβλιογραφία.

The Covid 19 Pandemic Image

Ο Παναγιώτης Καραδήμας, νέος διδάκτωρ του τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης, στο βιβλίο του με τίτλο The Covid-19 Pandemic: A Public Choice View, που κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Springer το Φεβρουάριου του 2023 (https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-24967-9), εξετάζει τα παραπάνω ζητήματα και επιχειρεί να δώσει απαντήσεις.

Το βιβλίο αποτελείται από 6 κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο είναι η εισαγωγή στην οποία συνοψίζονται οι στόχοι του εγχειρήματος. Στο δεύτερο κεφάλαιο με τίτλο “Viral Mitigation: Weak Theoretical Underpinnings” παρουσιάζονται οι θεωρητικές και εμπειρικές παραδοχές, πάνω στις οποίες στηρίχθηκαν τα μέτρα κατά του κορωνοϊού, ώστε να ελεγχθεί η συνάφεια μεταξύ εφαρμοζόμενων πολιτικών και διεθνούς βιβλιογραφίας. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η πιθανότητα θανάτου από τον Sars-Cov-2 ανά ηλικιακή ομάδα, η  σημασία της μη στηριζόμενης στα αντισώματα ανοσίας, όπως για παράδειγμα της κυτταρικής ανοσίας (ειδικά της προκαλούμενης από τα Τ-Λεμφοκύτταρα ανοσίας), αλλά και ο ρόλος που η τελευταία παίζει στο φαινόμενο της προϋπάρχουσας ανοσίας, καθώς και η πιθανότητα ασυμπτωματικής μετάδοσης. Η θεωρία γύρω από τις ιογενείς λοιμώξεις, όπως ο κορωνοϊός, εξετάζεται παράλληλα με μια σειρά εμπειρικών δεδομένων από χώρες που έλαβαν σαρωτικά μέτρα κατά της νόσου Covid-19 και συγκρίνεται με δεδομένα που προέκυψαν από χώρες που δεν ακολούθησαν αυτό το δρόμο (Σουηδία, Ν. Ντακότα), ώστε να φανεί αν οι στόχοι του δραστικού περιορισμού της μετάδοσης ή/και της εξάλειψης μιας νόσου, όπως ο κορωνοϊός, μπορούσαν να περιγραφούν ως πολιτικές με επιστημονικό υπόβαθρο.

Το τρίτο κεφάλαιο με τίτλο “The World Stampeded: From Mass Hysteria to Prolonged Mass Hysteria” περιγράφει το φαινόμενο της μαζικής υστερίας. Πρόκειται για φαινόμενο που έχει καταγραφεί στο παρελθόν (οι καταγεγραμμένες ρίζες του βρίσκονται στον Μεσαίωνα) και στο οποίο οι άνθρωποι βρίσκονται σε κατάσταση στην οποία διογκώνουν τον κίνδυνο στον οποίο βρίσκονται με αποτέλεσμα να κάνουν προβληματικές εκτιμήσεις ρίσκου. Στο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι λόγοι οι οποίοι συντείνουν στη θέση πως η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων μεγαλοποίησε τον κίνδυνο, στον οποίο ο κορωνοϊός τους εξέθεσε, ώστε να δικαιολογείται η  περιγραφή της κατάστασης ως κατάστασης μαζικής υστερίας.

Το τέταρτο κεφάλαιο έχει τίτλο “Tradeoffs and Knock on Effects” και καταπιάνεται με τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις του ζητήματος. Συγκεκριμένα, εξετάζεται αν το δίλημμα που τέθηκε από τους υποστηρικτές της θεωρίας δημοσίου συμφέροντος, ήτοι, ότι θα πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα σε ζωές που απειλούνται από τον ιό και μειωμένο εισόδημα ή χαμένες ώρες κοινωνικής δραστηριότητα, είναι συμβατό με τη σχετική βιβλιογραφία. Ωστόσο, καλά εδραιωμένες προκείμενες από τις κοινωνικές επιστήμες και την ιατρική υποδεικνύουν ότι το παραπάνω δίλημμα είναι παραπλανητικό, καθώς το μειωμένο εισόδημα και οι μειωμένες ώρες κοινωνικής δραστηριότητα είναι συνδεδεμένες με μειωμένο προσδόκιμο ζωής. Επομένως, το συμβατό με τη βιβλιογραφία δίλημμα είναι ότι έχουμε να επιλέξουμε ανάμεσα στις ζωές που απειλούνται από τον ιό και τις ζωές που απειλούνται από τον περιορισμό της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας. Τα κεφάλαια 2-4 αμφισβητούν τη θεωρία δημοσίου συμφέροντος, υποδηλώνοντας πως τα μέτρα κατά του ιού δύσκολα μπορούν να χαρακτηριστούν ως συμβατά με την επιστήμη.

Το πέμπτο κεφάλαιο με τίτλο “Public Choice Theory: An Explanation of the Pandemic Policy Responses” υποστηρίζει τη θέση  πως τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας εξηγούνται καλύτερα, αν λάβουμε υπ’ όψιν μας τη θεωρία δημόσιας επιλογής. Η κατάσταση μαζικής υστερίας, στην οποία βρέθηκε για παρατεταμένο διάστημα η ανθρωπότητα, πίεσε τους κυβερνώντες να λάβουν μέτρα, ώστε να δείξουν ότι  συμμερίζονται την αγωνία της πλειοψηφίας και ότι δεν αδιαφορούν για τη δημόσια υγεία. Έδρασαν, επομένως, με στόχο να μεγιστοποιήσουν την ατομική τους ωφέλεια στο άμεσο μέλλον, προκαλώντας μακροπρόθεσμη βλάβη στην πλειοψηφία η οποία εκτέθηκε στον κίνδυνο μειωμένου προσδόκιμου ζωής. Καθώς το εν λόγω κόστος αναμένεται να φανεί σε βάθος χρόνου και καθώς την ώρα των αποφάσεων επικράτησε προβληματική εκτίμηση ρίσκου από τους περισσότερους, η πεποίθηση της πλειοψηφίας είναι πως τα μέτρα ήταν συμβατά με την επιστήμη δικαιολογώντας και επικροτώντας έτσι την εφαρμογή τους.

Το βιβλίο κλείνει με έναν επίλογο στον οποίο τονίζεται το εμπειρικό υπόβαθρο της θεωρίας δημόσιας επιλογής.

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Μήνυμα για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορική μνήμη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Κάθε χρόνο, η επέτειός της υπενθυμίζει τη διαχρονική δέσμευση των Πανεπιστημίων να υπερασπίζονται τη δημοκρατία στη λειτουργία τους, στην κοινωνία και στους θεσμούς της. Η δέσμευση αυτή εκφράζεται καθημερινά μέσα από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προάσπιση της ελευθερίας του […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Επιτυχής ολοκλήρωση της συμμετοχής του ΕΚΠΑ στο WiderAdvance Facility για την υποστήριξη έργων Widening

Την Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η συμμετοχή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στο WiderAdvance Facility, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων και στη μεγιστοποίηση του επιστημονικού, κοινωνικού και οικονομικού τους αντικτύπου. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο ΕΚΠΑ υπό τον επιστημονικό συντονισμό του Καθηγητή Νικολάου […]

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΚΠΑ – The Cyprus Institute στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου COPILOT Empowering Higher Education for Sustainable Innovation, το οποίο υλοποιείται μέσω της πρωτοβουλίας EIT Higher Education Initiative (EIT HEI) του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology – EIT), πραγματοποιήθηκε στις 6–8 Οκτωβρίου 2026 τριήμερη επίσκεψη στελεχών του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου […]

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 Αμφιθέατρο Goethe-Institut Athen Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με επιστημονική υπεύθυνη την επίκουρη καθηγήτρια Ευγενία Αλεξάκη, διοργανώνει διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Έλληνες στο Γκέρλιτς: εξορία – μνήμη – πολιτισμικές αναπαραστάσεις». Το συνέδριο έχει ως στόχο τη διεπιστημονική εξέταση της ιστορίας, της εμπειρίας και της μνήμης της ελληνικής παρουσίας στην πόλη […]

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Το ΕΚΠΑ στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης για την κυβερνοασφάλεια και τον υβριδικό πόλεμο

Ένα θαλάσσιο drone σε σπηλιά της Λευκάδας, ψεύτικες απειλές για βόμβες που εκτρέπουν πτήσεις, ψυγεία σούπερ μάρκετ που «ζεσταίνονται» μετά από κυβερνοεπίθεση, η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, αλλά και μια παγκόσμια διακοπή υπηρεσιών νέφους που ανέδειξε πόσο εξαρτημένοι είμαστε από λίγους μεγάλους παρόχους, ή το πάγωμα όλων των απογειώσεων στις ΗΠΑ λόγω βλάβης στις […]

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Άσκηση και διαβήτης: Ο καθοριστικός σύμμαχος υγείας και ο ρόλος του ΤΕΦΑΑ ΕΚΠΑ

Στον αγώνα για τη διαχείριση και την πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη, ο συνδυασμός μιας ισορροπημένης διατροφής με συστηματική σωματική δραστηριότητα είναι καθοριστικός. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες μας λειτουργούν σαν “σφουγγάρι”, απορροφώντας γλυκόζη από το αίμα και χρησιμοποιώντας την ως πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειώνονται άμεσα τα επίπεδα σακχάρου. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, οι […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο