Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα “EU Horizon 2020 EXHAUSTION”, στο οποίο συμμετέχει η ερευνητική ομάδα της Ομ. Καθ. Κλέας Κατσουγιάννη και Αν. Καθ Εύης Σαμόλη από την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, διερευνά τον τρόπο που η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει τη θνησιμότητα και νοσηρότητα από καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις του πληθυσμού της Ευρώπης καθώς και τα οφέλη του μετριασμού των επιπτώσεων αλλά και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Στόχος του προγράμματος είναι ο εντοπισμός στρατηγικών προσαρμογής που θα βοηθήσουν στην αποφυγή πρόωρων θανάτων και ασθενειών μεταξύ των ευάλωτων ομάδων, όπως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι χρόνια πάσχοντες. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν ερευνητικά κέντρα από τη Νορβηγία, την Αγγλία/Ουαλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ελλάδα.
Αρχικά αποτελέσματα εντοπίζουν τον αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας και νοσηρότητας λόγω των υψηλών θερμοκρασιών κατά τη θερινή περίοδο του έτους. Οι επιδράσεις βρέθηκαν να είναι ισχυρότερες στην αναπνευστική θνησιμότητα /νοσηρότητα σε σχέση με την καρδιαγγειακή, ενώ άτομα άνω των 65+ ετών και οι γυναίκες βρέθηκαν πιο ευάλωτοι στις δυσμενείς επιπτώσεις της ζέστης στην υγεία. Παρατηρήθηκαν γεωγραφικές διαφοροποιήσεις στις επιπτώσεις ανά περιοχή, με πιο ισχυρές επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών να εντοπίζονται στη Νότια Ευρώπη (Ιταλία και Ελλάδα) ενώ οι ασθενέστερες στη Βόρεια Ευρώπη (Νορβηγία).
Παρατηρήθηκε μια σαφής αλληλεπίδραση μεταξύ των υψηλών θερμοκρασιών και συγκεντρώσεων σωματιδίων [PM2.5] κατά τη θερινή περίοδο του έτους, με την υψηλότερη ποσοστιαία αύξηση θανάτων και νοσηλειών λόγω υψηλών θερμοκρασιών να παρατηρείται τις ημέρες με υψηλά επίπεδα PM2.5. Επιπλέον, βρέθηκαν ενδείξεις για αλληλεπίδραση των υψηλών θερμοκρασιών και του όζοντος στη θνησιμότητα από καρδιοαναπνευστικά αίτια, με τη μεγαλύτερη αύξηση στη θνησιμότητα να παρατηρείται τις ημέρες με υψηλά επίπεδα του ρύπου. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη σχεδιασμού μέτρων για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα σε όλη την Ευρώπη, καθώς, εάν αυτά εφαρμοστούν, η ανθεκτικότητα της Ευρώπης απέναντι στην κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να αυξηθεί.
