Νέα & Ανακοινώσεις

Η σημασία του προγεννητικού χρωμοσωμικού ελέγχου με μοριακό καρυότυπο (aCGH)

Η σημασία του προγεννητικού χρωμοσωμικού ελέγχου με μοριακό καρυότυπο (aCGH)

Μαρία Τζέτη: Καθηγήτρια Γενετικής

Αναστάσιος Μητράκος: Ακαδημαϊκός Υπότροφος, PhD

Κωνσταντίνα Κοσμά: Ακαδημαϊκός Υπότροφος, MD, PhD, Κλινική γενετίστρια

Περικλής Μακρυθανάσης: MD, PhD , Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής

Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

———————————–

Οι χρωμοσωμικές ανωμαλίες ευθύνονται για ένα ευρύ φάσμα σύνθετων φαινοτύπων, συμπεριλαμβανομένης της νοητικής υστέρησης και των συγγενών ανωμαλιών, και εντοπίζονται σε περίπου 1 ανά 200 νεογνά.

Παραδοσιακά, μέθοδο εκλογής για την μελέτη των χρωμοσωμάτων αποτέλεσε η μικροσκοπική παρατήρηση μετά από χρώση, μέσω του συμβατικού καρυοτύπου, με σκοπό την ανίχνευση αριθμητικών και δομικών ανωμαλιών. Η συμβατική όμως αυτή κυτταρογενετική ανάλυση συνοδεύεται από πολύ χαμηλή διακριτική ικανότητα, καθώς δεν είναι σε θέση να εντοπίσει αξιόπιστα ανακατατάξεις γενωμικών τμημάτων μικρότερων των 5 εώς 10 μεγαβάσεων (Mb). Ο προγεννητικός συμβατικός χρωμοσωμικός έλεγχος πραγματοποιείται για περισσότερα από 30 χρόνια με στόχο την μείωση του κινδύνου γεννήσεως εμβρύων με χρωμοσωμικές ανωμαλίες, οι οποίες οδηγούν στην εκδήλωση πολλών γενετικών συνδρόμων (π.χ. σύνδρομα Down, Edwards, Patau, κ.α.).

Ο χρωμοσωμικός έλεγχος με μοριακό καρυότυπο (Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός σε μικροσυστοιχίες, aCGH) είναι μια νέα μεθοδολογία, η οποία παρέχει διακριτική ικανότητα 100 έως 1000 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τον συμβατικό καρυότυπο. Είναι σε θέση να ταυτοποιήσει χρωμοσωμικές ανευπλοειδίες, μικροελλείμματα και μικροδιπλασιασμούς γενετικού υλικού (Copy Number Variants, CNVs), δομικές ανακατατάξεις (όταν συνυπάρχει ποσοτική αλλαγή) ενώ μπορεί να προσδιορίσει και την προέλευση χρωμοσωμικών θραυσμάτων (marker chromosomes). Θεωρείται ότι γεφυρώνει το διαγνωστικό χάσμα μεταξύ της κλασσικής κυτταρογενετικής & της μοριακής γενετικής.

Η εισαγωγή του μοριακού καρυοτύπου στην κλινική πρακτική επέτρεψε την ουσιαστική αύξηση της διαγνωστικής απόδοσης σε ασθενείς με γενετικές ανωμαλίες. Πιο συγκεκριμένα, η ανίχνευση χρωμοσωμικών ανωμαλιών σε παιδιά με νοητική υστέρηση ή/και πολλαπλές συγγενείς ανωμαλίες (ΠΣΑ) εκτιμάται σε 3-5% μέσω συμβατικού καρυοτύπου και επιπλέον 5-20% μέσω μοριακού καρυοτύπου, υπολογίζοντας συνολική απόδοση διάγνωσης στο ~13-31% με τη χρήση όλων των τεχνικών [1, 2, 3]. Ο μοριακός καρυότυπος είναι σε θέση να προσφέρει σημαντική αύξηση της διαγνωστικής απόδοσης και στο προγεννητικό επίπεδο[4].

Οι κύριες ενδείξεις για την πραγματοποίηση προγεννητικού μοριακού καρυοτύπου περιλαμβάνουν την αυξημένη αναπαραγωγική ηλικία της μητέρας, την ύπαρξη ευρημάτων κατά τον προγεννητικό υπερηχογραφικό και βιοχημικό έλεγχο καθώς και τις περιπτώσεις ζευγαριών με ιστορικό γενετικού νοσήματος χρωμοσωμικής αιτιολογίας ή επαναλαμβανόμενων αποβολών. Επίσης έλεγχος πρέπει να πραγματοποιείται και όταν το ένα από τα δύο μέλη του ζευγαριού είναι φορέας κάποιας ισοζυγισμένης χρωμοσωμικής μετάθεσης. Παρ’όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια πολλά ζευγάρια επιλέγουν να πραγματοποιήσουν προγεννητικό έλεγχο με μοριακό καρυότυπο προληπτικά.

Για την πραγματοποίηση προγεννητικής χρωμοσωμικής ανάλυσης με μοριακό καρυότυπο είναι απαραίτητο να προηγηθεί επεμβατική λήψη εμβρυϊκού δείγματος είτε χοριακών λαχνών (Chorionic Villus Sampling, CVS) κατά την 10η – 12η εβδομάδα της κύησης ή αμνιακού υγρού (Αmniotic Fluid, AF) μετά την 15η εβδομάδα της κύησης. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να ληφθεί εμβρυϊκό αίμα από τον ομφάλιο λώρο με ομφαλιδοκέντηση (μετά τη 18η εβδομάδα κύησης) [4, 5].

Στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών παρέχεται χρωμοσωμικός έλεγχος με μοριακό καρυότυπο ήδη από το 2008, τόσο στο μεταγεννητικό όσο και στο προγεννητικό επίπεδο, ενώ έχουν ελεγχθεί περισσότερα από 2500 δείγματα.

Σε μια πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε από το Εργαστήριο αναλύθηκαν τα αποτελέσματα από 250 ζευγάρια τα οποία παραπέμφθηκαν για προγεννητικό χρωμοσωμικό έλεγχο με μοριακό καρυότυπο. Οι ενδείξεις περιελάμβαναν υπερηχογραφικά ευρήματα, προηγούμενη κύηση ή απόγονο με χρωμοσωμική ανωμαλία, γονέα φορέα ισοζυγισμένης χρωμοσωμικής μετάθεσης, αυξημένη αναπαραγωγική ηλικία της μητέρας και προληπτικό έλεγχο.

Συνολικά μελετήθηκαν 250 δείγματα (143 AF, 107 CVS). 141 αφορούσαν άρρενα έμβρυα και 109 αφορούσαν θήλεα έμβρυα. 195 δείγματα (78%) είχαν φυσιολογικό καρυότυπο και 55 (22%) έφεραν μια ή περισσότερες χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Ο μεγαλύτερος αριθμός παθολογικών ευρημάτων ανιχνεύθηκε σε εγκυμοσύνες υψηλού κινδύνου (υπερηχογραφικά ευρήματα, οικογενειακό ιστορικό) (εικόνες 1, 2, 3, & 4).

image 33
Εικόνα 1: Συνολικά αποτελέσματα Μοριακού Καρυοτύπου
image 35
Εικόνα 2: Αιτίες παραπομπής
image 36
Εικόνα 3: Έλλειμμα μεγέθους 2.8Mb στην χρωμοσωμική περιοχή 3q29, σε έμβρυο χωρίς υπερηχογραφικά ευρήματα. Έλεγχος γονεϊκών δειγμάτων έδειξε την de novo προέλευση στο έμβρυο.
image 37
Εικ. 4: Μερικός διπλασιασμός μητρικής προέλευσης του γονιδίου GRIA3 (99Kb), στην χρωμοσωμική περιοχή  Xq25. Σημειακές μεταλλάξεις, αλλά και μερικοί διπλασιασμοί του γονιδίου προκαλούν νοητική υστέρηση σε άρρενα αλλά σπάνια και σε θήλεα άτομα λόγω μη τυχαίας απενεργοποίησης του Χ χρωμοσώματος.

Τα ζευγάρια που θα υποβληθούν σε έλεγχο με προγεννητικό μοριακό καρυότυπο λαμβάνουν γενετική συμβουλή από ομάδα εξειδικευμένων κλινικών και εργαστηριακών γενετιστών του Εργαστηρίου Ιατρικής Γενετικής, τόσο πριν τον έλεγχο όσο και μετά από ένα θετικό αποτέλεσμα. Παράλληλα λαμβάνεται λεπτομερές οικογενειακό και αναπαραγωγικό ιστορικό

Συμπερασματικά, ο μοριακός καρυότυπος είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την αποκάλυψη χρωμοσωμικών αλλοιώσεων στο προγεννητικό επίπεδο, ιδιαίτερα σε κυήσεις υψηλού κινδύνου με πολλαπλά υπερηχογραφικά ευρήματα ή οικογενειακό ιστορικό.

[1] Oikonomakis V, Kosma K, Mitrakos A, Sofocleous C, Pervanidou P, Syrmou A, Pampanos A, Psoni S, Fryssira H, Kanavakis E, Kitsiou-Tzeli S, Tzetis M. Recurrent copy number variations as risk factors for autism spectrum disorders: analysis of the clinical implications. Clin Genet. 2016;89(6):708-18.

[2] Syrmou A, Tzetis M, Fryssira H, Kosma K, Oikonomakis V, Giannikou K, Makrythanasis P, Kitsiou-Tzeli S, Kanavakis E. Array comparative genomic hybridization as a clinical diagnostic tool in syndromic and nonsyndromic congenital heart disease. Pediatr Res. 2013;73(6):772-6.

[3] Tzetis M, Kitsiou-Tzeli S, Frysira H, Xaidara A, Kanavakis E. The clinical utility of molecular karyotyping using high-resolution array-comparative genomic hybridization. Expert Rev Mol Diagn. 2012;12(5):449-57.

[4] Mirsafaie M, Moghaddam‐Banaem L, Kheirollahi M. The relationship between screening markers in the first trimester of pregnancy and chromosome aberrations. Int J Prev Med 2022;13:81.

[5] Miller DT, Adam MP, Aradhya S, et al. Consensus statement: chromosomal micro- array is a first-tier clinical diagnostic test for individuals with developmental dis- abilities or congenital anomalies. Am J Hum Genet 2010;86(5):749–64.

Το πρόγραμμα του 12ου AHOS Aegean Hematology Oncology Symposium

Το πρόγραμμα του 12ου AHOS Aegean Hematology Oncology Symposium

Το πρόγραμμα του 12ου AHOS Aegean Hematology Oncology Symposium, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 25 έως τις 28 Σεπτεμβρίου του 2025. Ο σύνδεσμος για την υποβολή εργασιών είναι https://www.ahos2025.com/abstractsubmission Αναλυτικά το πρόγραμμα του 12ου AHOS Aegean Hematology Oncology Symposium

Harvard και ΕΚΠΑ: Εντατικό Αγγλόφωνο Πρόγραμμα Σπουδών «CLINICAL EPIDEMIOLOGY: FROM THEORY TO APPLICATION»

Harvard και ΕΚΠΑ: Εντατικό Αγγλόφωνο Πρόγραμμα Σπουδών «CLINICAL EPIDEMIOLOGY: FROM THEORY TO APPLICATION»

Στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας των Πανεπιστημίων Harvard και ΕΚΠΑ, το οποίο αφορά τη συνεργασία των Τμημάτων Επιδημιολογίας του T.H. Chan School of Public Health και Ιατρικής Σχολής των δύο Πανεπιστημίων, ανακοινώνεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026, το πρόγραμμα Εντατικού Αγγλόφωνου Προγράμματος Σπουδών με τίτλο «CLINICAL EPIDEMIOLOGY: FROM THEORY TO APPLICATION», το οποίο οδηγεί […]

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναδεικνύει το ραγδαία εξελισσόμενο έργο της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος στο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναδεικνύει το ραγδαία εξελισσόμενο έργο της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος στο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναδεικνύει με υπερηφάνεια το ραγδαία εξελισσόμενο έργο της νεοσύστατης Χειρουργικής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος και Χειρουργικής Ηπατοπαθών, που λειτουργεί στο ΓΝΑ «Λαϊκό» υπό την καθοδήγηση του Καθηγητή Χειρουργικής και Μεταμοσχεύσεων κ. Γεωργίου Σωτηρόπουλου. Η Κλινική, μοναδική στο δημόσιο σύστημα υγείας της χώρας, ενισχύει ουσιαστικά το πρόγραμμα μεταμοσχεύσεων ήπατος, αποτελώντας πρότυπο επιστημονικής […]

Κοινωφελείς Δράσεις Γηροδοντιατρικής ΕΚΠΑ για το Ακαδημαϊκό Έτος 2024-25

Κοινωφελείς Δράσεις Γηροδοντιατρικής ΕΚΠΑ για το Ακαδημαϊκό Έτος 2024-25

Το Γνωστικό Αντικείμενο της Γηροδοντιατρικής ΕΚΠΑ, συνεχίζοντας μία σταθερή προσπάθεια 14 ετών με στόχο την προαγωγή της στοματικής υγείας των ηλικιωμένων συμπολιτών μας, και κυρίως όσων ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, ολοκλήρωσε τις εκπαιδευτικές και κοινωφελείς του δράσεις για το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025. Οι δράσεις αυτές οργανώθηκαν και εκπονήθηκαν τόσο μέσω της «κοινωφελούς μάθησης/ service learning» […]

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Πρόγραμμα «Ας Μιλήσουμε για τα Παιδιά» του ΕΚΠΑ

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Πρόγραμμα «Ας Μιλήσουμε για τα Παιδιά» του ΕΚΠΑ

Με απόλυτη επιτυχία και συγκινητική συμμετοχή της φορεών, εκπαιδευτικών και γονέων της τοπικής κοινωνίας πραγματοποιήθηκαν οι ενημερωτικές εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δράσεις του προγράμματος «Ας Μιλήσουμε για τα Παιδιά» σε Αργοστόλι Κεφαλονιάς, Αρχαία Ολυμπία και Ζαχάρω Ηλείας, στα πλαίσια της ενημέρωσης και κατάρτισης των εκπαιδευτικών Α’βάθμιας Εκπαίδευσης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας των παιδιών και […]

28 Ιουλίου: Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

28 Ιουλίου: Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας εορτάζεται από το 2008 κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου, ημέρα γέννησης του Baruch Blumberg που ανακάλυψε την Ηπατίτιδα Β και έλαβε το Νομπέλ για αυτήν την ανακάλυψη το 1976. Τι είναι ηπατίτιδα; Η Ηπατίτιδα είναι φλεγμονή του ήπατος, ενός οργάνου που είναι μεταβολικό εργαστήριο του οργανισμού μας και βοηθάει μεταξύ άλλων […]

Harvard και ΕΚΠΑ: Εντατικό Αγγλόφωνο Πρόγραμμα Σπουδών «CLINICAL EPIDEMIOLOGY: FROM THEORY TO APPLICATION»

Harvard και ΕΚΠΑ: Εντατικό Αγγλόφωνο Πρόγραμμα Σπουδών «CLINICAL EPIDEMIOLOGY: FROM THEORY TO APPLICATION»

Στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας των Πανεπιστημίων Harvard και ΕΚΠΑ, το οποίο αφορά τη συνεργασία των Τμημάτων Επιδημιολογίας του T.H. Chan School of Public Health και Ιατρικής Σχολής των δύο Πανεπιστημίων, ανακοινώνεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026, το πρόγραμμα Εντατικού Αγγλόφωνου Προγράμματος Σπουδών με τίτλο «CLINICAL EPIDEMIOLOGY: FROM THEORY TO APPLICATION», το οποίο οδηγεί […]

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναδεικνύει το ραγδαία εξελισσόμενο έργο της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος στο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναδεικνύει το ραγδαία εξελισσόμενο έργο της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος στο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναδεικνύει με υπερηφάνεια το ραγδαία εξελισσόμενο έργο της νεοσύστατης Χειρουργικής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος και Χειρουργικής Ηπατοπαθών, που λειτουργεί στο ΓΝΑ «Λαϊκό» υπό την καθοδήγηση του Καθηγητή Χειρουργικής και Μεταμοσχεύσεων κ. Γεωργίου Σωτηρόπουλου. Η Κλινική, μοναδική στο δημόσιο σύστημα υγείας της χώρας, ενισχύει ουσιαστικά το πρόγραμμα μεταμοσχεύσεων ήπατος, αποτελώντας πρότυπο επιστημονικής […]

Κοινωφελείς Δράσεις Γηροδοντιατρικής ΕΚΠΑ για το Ακαδημαϊκό Έτος 2024-25

Κοινωφελείς Δράσεις Γηροδοντιατρικής ΕΚΠΑ για το Ακαδημαϊκό Έτος 2024-25

Το Γνωστικό Αντικείμενο της Γηροδοντιατρικής ΕΚΠΑ, συνεχίζοντας μία σταθερή προσπάθεια 14 ετών με στόχο την προαγωγή της στοματικής υγείας των ηλικιωμένων συμπολιτών μας, και κυρίως όσων ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, ολοκλήρωσε τις εκπαιδευτικές και κοινωφελείς του δράσεις για το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025. Οι δράσεις αυτές οργανώθηκαν και εκπονήθηκαν τόσο μέσω της «κοινωφελούς μάθησης/ service learning» […]

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Πρόγραμμα «Ας Μιλήσουμε για τα Παιδιά» του ΕΚΠΑ

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Πρόγραμμα «Ας Μιλήσουμε για τα Παιδιά» του ΕΚΠΑ

Με απόλυτη επιτυχία και συγκινητική συμμετοχή της φορεών, εκπαιδευτικών και γονέων της τοπικής κοινωνίας πραγματοποιήθηκαν οι ενημερωτικές εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δράσεις του προγράμματος «Ας Μιλήσουμε για τα Παιδιά» σε Αργοστόλι Κεφαλονιάς, Αρχαία Ολυμπία και Ζαχάρω Ηλείας, στα πλαίσια της ενημέρωσης και κατάρτισης των εκπαιδευτικών Α’βάθμιας Εκπαίδευσης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας των παιδιών και […]

28 Ιουλίου: Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

28 Ιουλίου: Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας εορτάζεται από το 2008 κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου, ημέρα γέννησης του Baruch Blumberg που ανακάλυψε την Ηπατίτιδα Β και έλαβε το Νομπέλ για αυτήν την ανακάλυψη το 1976. Τι είναι ηπατίτιδα; Η Ηπατίτιδα είναι φλεγμονή του ήπατος, ενός οργάνου που είναι μεταβολικό εργαστήριο του οργανισμού μας και βοηθάει μεταξύ άλλων […]

Επιτυχία της Ελληνικής Εθνικής Ομάδας και του Χριστόφορου Πολυδώρου στους Παγκόσμιους Αγώνες Μεταμοσχευμένων Αθλητών

Επιτυχία της Ελληνικής Εθνικής Ομάδας και του Χριστόφορου Πολυδώρου στους Παγκόσμιους Αγώνες Μεταμοσχευμένων Αθλητών

Με ακόμα επιτυχημένη συμμετοχή για τον Χριστόφορο Πολυδώρου, μέλος του διδακτικού προσωπικού του εργαστηρίου Αναλυτικής Χημείας (ΕΔΙΠ) του ΕΚΠΑ και για την Ελληνική Εθνική Ομάδα στους Παγκόσμιους Αγώνες Μεταμοσχευμένων Αθλητών. Οι αγώνες πραγματοποιήθηκαν από τις 17 έως τις 24 Αυγούστου 2025 στη Δρέσδη της Γερμανίας. Στους αγώνες συμμετείχαν περισσότεροι από 2200 αθλητές από 51  χώρες, οι […]

BRIDGES: Έγκριση Χρηματοδότησης Erasmus+ 2025 για το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας

BRIDGES: Έγκριση Χρηματοδότησης Erasmus+ 2025 για το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας

Με μεγάλη χαρά και υπερηφάνεια το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας ανακοινώνει την έγκριση της πρότασής του στο πλαίσιο του Erasmus+ 2025 στον Τομέα της Σχολικής Εκπαίδευσης. Το έργο με τίτλο Building Relationships, Inspiring Development, Guiding Empowerment and Sustainability – BRIDGES στοχεύει να “χτίσει γέφυρες” βιώσιμης επαγγελματικής ανάπτυξης για μαθητές σχολείων απομακρυσμένων περιοχών σε Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία. Σκοπός μας […]

Χάρης Παμπούκης: Εξελέγη στο Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου – Διάκριση για τη χώρα

Χάρης Παμπούκης: Εξελέγη στο Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου – Διάκριση για τη χώρα

Ο Χάρης Παμπούκης εξελέγη, την Δευτέρα, 25 Αυγούστου 2025, στο Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου. Ο Χάρης Παμπούκης που είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών στην έδρα του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου και το Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών, εξελέγη μέλος του Ινστιτούτου Διεθνούς Δικαίου από τον πρώτο γύρο της σχετικής εκλογικής διαδικασίας. Το Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου είναι ο πλέον […]

Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot – Στοιχεία έρευνας του ΕΚΠΑ στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής»

Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot – Στοιχεία έρευνας του ΕΚΠΑ στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής»

Στοιχεία από ανάλυση που πραγματοποίησε το ΕΚΠΑ, καθώς και δηλώσεις του καθηγητή του ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνου Καρτάλη και του ερευνητή Κώστα Φιλιππόπουλου αναφορικά με το «Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot» φιλοξένησε η εφημερίδα «ΒΗΜΑ της Κυριακής» την Κυριακή 17 Αυγούστου. Συγκεκριμένα, στο δημοσίευμα με τίτλο « Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot» […]

Δημιουργία και στάθμιση κλίμακας για τη μέτρηση της ψυχολογικής χειραγώγησης (gaslighting) που υφίστανται οι εργαζόμενοι από τους προϊσταμένους στον εργασιακό χώρο

Δημιουργία και στάθμιση κλίμακας για τη μέτρηση της ψυχολογικής χειραγώγησης (gaslighting) που υφίστανται οι εργαζόμενοι από τους προϊσταμένους στον εργασιακό χώρο

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο πλαίσιο της επιστημονικής του δράσης αναφορικά με τη διερεύνηση επίκαιρων και πρωτότυπων θεμάτων, προέβη για πρώτη φορά διεθνώς στη δημιουργία μιας κλίμακας για τη μέτρηση της ψυχολογικής χειραγώγησης (gaslighting) που υφίστανται οι εργαζόμενοι από τους προϊσταμένους στον εργασιακό χώρο. Πιο συγκεκριμένα, η ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Κλινικής Επιδημιολογίας […]

Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Ερήμης Παμπούλας Κύπρου

Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Ερήμης Παμπούλας Κύπρου

Ολοκληρώθηκε στις 30.7.2025 η πρώτη περίοδος ανασκαφής του Χαλκολιθικού οικισμού της Ερήμης Παμπούλας στην Κύπρο, στο πλαίσιο του ομώνυμου ερευνητικού προγράμματος του ΕΚΠΑ. Η ανασκαφή έφερε στο φως τμήματα δύο κτιρίων, πλήθος τμημάτων αλλά και σχεδόν ακέραια αγγεία κεραμικής, λίθινα εργαλεία και πολλά κοσμήματα από πικρόλιθο, τα οποία υπόσχονται να ανανεώσουν σημαντικά την κατανόηση της […]

BRIDGES: Έγκριση Χρηματοδότησης Erasmus+ 2025 για το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας

BRIDGES: Έγκριση Χρηματοδότησης Erasmus+ 2025 για το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας

Με μεγάλη χαρά και υπερηφάνεια το Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας ανακοινώνει την έγκριση της πρότασής του στο πλαίσιο του Erasmus+ 2025 στον Τομέα της Σχολικής Εκπαίδευσης. Το έργο με τίτλο Building Relationships, Inspiring Development, Guiding Empowerment and Sustainability – BRIDGES στοχεύει να “χτίσει γέφυρες” βιώσιμης επαγγελματικής ανάπτυξης για μαθητές σχολείων απομακρυσμένων περιοχών σε Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία. Σκοπός μας […]

Χάρης Παμπούκης: Εξελέγη στο Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου – Διάκριση για τη χώρα

Χάρης Παμπούκης: Εξελέγη στο Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου – Διάκριση για τη χώρα

Ο Χάρης Παμπούκης εξελέγη, την Δευτέρα, 25 Αυγούστου 2025, στο Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου. Ο Χάρης Παμπούκης που είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών στην έδρα του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου και το Δίκαιο Διεθνών Συναλλαγών, εξελέγη μέλος του Ινστιτούτου Διεθνούς Δικαίου από τον πρώτο γύρο της σχετικής εκλογικής διαδικασίας. Το Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου είναι ο πλέον […]

Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot – Στοιχεία έρευνας του ΕΚΠΑ στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής»

Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot – Στοιχεία έρευνας του ΕΚΠΑ στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής»

Στοιχεία από ανάλυση που πραγματοποίησε το ΕΚΠΑ, καθώς και δηλώσεις του καθηγητή του ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνου Καρτάλη και του ερευνητή Κώστα Φιλιππόπουλου αναφορικά με το «Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot» φιλοξένησε η εφημερίδα «ΒΗΜΑ της Κυριακής» την Κυριακή 17 Αυγούστου. Συγκεκριμένα, στο δημοσίευμα με τίτλο « Πώς η Μεσόγειος μετατράπηκε σε κλιματικό hot spot» […]

Δημιουργία και στάθμιση κλίμακας για τη μέτρηση της ψυχολογικής χειραγώγησης (gaslighting) που υφίστανται οι εργαζόμενοι από τους προϊσταμένους στον εργασιακό χώρο

Δημιουργία και στάθμιση κλίμακας για τη μέτρηση της ψυχολογικής χειραγώγησης (gaslighting) που υφίστανται οι εργαζόμενοι από τους προϊσταμένους στον εργασιακό χώρο

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο πλαίσιο της επιστημονικής του δράσης αναφορικά με τη διερεύνηση επίκαιρων και πρωτότυπων θεμάτων, προέβη για πρώτη φορά διεθνώς στη δημιουργία μιας κλίμακας για τη μέτρηση της ψυχολογικής χειραγώγησης (gaslighting) που υφίστανται οι εργαζόμενοι από τους προϊσταμένους στον εργασιακό χώρο. Πιο συγκεκριμένα, η ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Κλινικής Επιδημιολογίας […]

Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Ερήμης Παμπούλας Κύπρου

Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Ερήμης Παμπούλας Κύπρου

Ολοκληρώθηκε στις 30.7.2025 η πρώτη περίοδος ανασκαφής του Χαλκολιθικού οικισμού της Ερήμης Παμπούλας στην Κύπρο, στο πλαίσιο του ομώνυμου ερευνητικού προγράμματος του ΕΚΠΑ. Η ανασκαφή έφερε στο φως τμήματα δύο κτιρίων, πλήθος τμημάτων αλλά και σχεδόν ακέραια αγγεία κεραμικής, λίθινα εργαλεία και πολλά κοσμήματα από πικρόλιθο, τα οποία υπόσχονται να ανανεώσουν σημαντικά την κατανόηση της […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο