Νέα & Ανακοινώσεις

Η μερική έκλειψη Σελήνης όπως αποτυπώθηκε από το Αστεροσκοπείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η μερική έκλειψη Σελήνης όπως αποτυπώθηκε από το Αστεροσκοπείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Κείμενο και φωτογραφίες: Κοσμάς Γαζέας, Λέκτορας Αστροφυσικής, Ε.Κ.Π.Α.

Οι εκλείψεις Σελήνης είναι σχετικά σπάνιες, αλλά εύκολα ορατές από τη Γη. Τα ξημερώματα της Τετάρτης 18 Σεπτεμβρίου 2024 είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε μια μερική έκλειψη Σελήνης, που ήταν ορατή από την Ελλάδα. Η Σελήνη κρύφτηκε μόλις 8% πίσω από τη σκιά της Γης και είδαμε ένα μικρό τμήμα της πανσέληνου να σκιάζεται για λίγα λεπτά.

240918 Fullmoon UOAO Kosmas Gazeas 01
Η Πανσέληνος της 18ης Σεπτεμβρίου 2024, όπως αποτυπώθηκε από το Γεροσταθοπούλειο Πανεπιστημιακό Αστεροσκοπείο Αθηνών λίγο πριν ξεκινήσει η σεληνιακή έκλειψη.

Το φαινόμενο της έκλειψης ξεκίνησε στις 03:41 (τοπική ώρα), κορυφώθηκε στις 05:45 και έληξε στις 07:17 με τη δύση της Σελήνης.

Το Γεροσταθοπούλειο Πανεπιστημιακό Αστεροσκοπείο Αθηνών κατέγραψε το φαινόμενο και παρέμεινε ανοικτό για το κοινό και τους επισκέπτες του.

240918 Partial Lunar Eclipse UOAO Kosmas Gazeas 01
Στη φωτογραφία παρουσιάζεται η μέγιστη φάση του φαινομένου, όταν δηλαδή η Σελήνη κρύφτηκε κατά 8% πίσω από τη γήινη σκιά. Σε κάθε στιγμή του φαινομένου λαμβανόταν φωτογραφίες με μικρή και μεγάλη, ώστε να αποτυπωθεί σωστά η σεληνιακή επιφάνεια τόσο στο φωτεινό, όσο και στο σκοτεινό της τμήμα.

Μείνετε συντονισμένοι με τα κανάλια επικοινωνίας του Γεροσταθοπούλειου Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου Αθηνών για τις εκδηλώσεις του τρέχοντος ακαδημαϊκού έτους.

Ιστοσελίδα Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου:http://observatory.phys.uoa.gr
Facebook Πανεπιστημιακού Αστεροσκοπείου: www.facebook.com/uoaobservatory

Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ  Έλενα Γκόγκα, κύρια ερευνήτρια του εμβολίου mRNA για το μελάνωμα, στο ERTnews

Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Έλενα Γκόγκα, κύρια ερευνήτρια του εμβολίου mRNA για το μελάνωμα, στο ERTnews

Νέα, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά δεδομένα για την αντιμετώπιση του μελανώματος φέρνει μεγάλη διεθνής κλινική μελέτη για μια εξατομικευμένη θεραπεία mRNA, η οποία σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία φαίνεται να μειώνει τις υποτροπές της νόσου και να αυξάνει το διάστημα επιβίωσης χωρίς μεταστατική νόσο. Η κύρια ερευνήτρια της μελέτης στην Ελλάδα, καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύντρια της […]

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ένας από τους κορυφαίους δερματολόγους της Ελλάδας, ο Καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός, τιμήθηκε με διεθνή διάκριση σε αναγνώριση της σημαντικής συμβολής του στην προαγωγή της δερματολογίας και της υγείας του δέρματος παγκοσμίως. Ο Καθηγητής Στρατηγός, Καθηγητής Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο Νοσοκομείο Ανδρέας Συγγρός στην Αθήνα, έλαβε το Certificate […]

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

Η σύμπραξη των πανεπιστημίων με την βιομηχανία είναι κρίσιμη παράμετρος για την ανάπτυξη της τεχνολογίας και για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ειδικά για τον τομέα της Αεροδιαστημικής. Το τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καινοτομεί και εγκαινιάζει μία νέα εποχή στην συνεργασία με την Ελληνική βιομηχανία Διαστημικής με την προσφορά […]

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε συνεργασία με Τμήματος Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της ΕΑΔΠΠΑ διοργανώνουν ένα πρότυπο βιωματικό εργαστήριο φυσικών επιστημών για μαθητές ηλικίας 12-15 ετών. Στόχος του προγράμματος είναι οι μαθητές να μάθουν να συλλέγουν και να αξιολογούν δεδομένα για το θαλάσσιο περιβάλλον, στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, εξοικειώνονται με τη διαδικασία της επιστημονικής […]

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Για μια ακόμη χρονιά, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» ανοίγει τις πόρτες του σε νέους φοιτητές που επιθυμούν να συνδυάσουν την επιστήμη με την πράξη στον τομέα του περιβάλλοντος. Λειτουργώντας αδιάλειπτα από το 2017, το πρόγραμμα πέρασε με απόλυτη επιτυχία την πιστοποίηση της ΕΘΑΑΕ το 2023 — επιβεβαιώνοντας την ποιότητα και […]

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός λαμβάνει διεθνή διάκριση για την παγκόσμια ηγετική του προσφορά στη Δερματολογία

Ένας από τους κορυφαίους δερματολόγους της Ελλάδας, ο Καθηγητής Αλέξανδρος Στρατηγός, τιμήθηκε με διεθνή διάκριση σε αναγνώριση της σημαντικής συμβολής του στην προαγωγή της δερματολογίας και της υγείας του δέρματος παγκοσμίως. Ο Καθηγητής Στρατηγός, Καθηγητής Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο Νοσοκομείο Ανδρέας Συγγρός στην Αθήνα, έλαβε το Certificate […]

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

25 Νέες Υποτροφίες για τους φοιτητές Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ από την Ελληνική Βιομηχανία Διαστημικής

Η σύμπραξη των πανεπιστημίων με την βιομηχανία είναι κρίσιμη παράμετρος για την ανάπτυξη της τεχνολογίας και για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ειδικά για τον τομέα της Αεροδιαστημικής. Το τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης & Τεχνολογίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καινοτομεί και εγκαινιάζει μία νέα εποχή στην συνεργασία με την Ελληνική βιομηχανία Διαστημικής με την προσφορά […]

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Δήλωση συμμετοχής στο Bιωματικό Eργαστήριο για παιδιά – «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση»

Το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος σε συνεργασία με Τμήματος Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της ΕΑΔΠΠΑ διοργανώνουν ένα πρότυπο βιωματικό εργαστήριο φυσικών επιστημών για μαθητές ηλικίας 12-15 ετών. Στόχος του προγράμματος είναι οι μαθητές να μάθουν να συλλέγουν και να αξιολογούν δεδομένα για το θαλάσσιο περιβάλλον, στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, εξοικειώνονται με τη διαδικασία της επιστημονικής […]

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Ανοιχτές οι αιτήσεις για το ΠΜΣ «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» | Ακαδημαϊκό Έτος 2026–2027

Για μια ακόμη χρονιά, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οικολογία και Διαχείριση της Βιοποικιλότητας» ανοίγει τις πόρτες του σε νέους φοιτητές που επιθυμούν να συνδυάσουν την επιστήμη με την πράξη στον τομέα του περιβάλλοντος. Λειτουργώντας αδιάλειπτα από το 2017, το πρόγραμμα πέρασε με απόλυτη επιτυχία την πιστοποίηση της ΕΘΑΑΕ το 2023 — επιβεβαιώνοντας την ποιότητα και […]

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών: Πίσω από κάθε επιστήμονα, επαγγελματία, ενεργό πολίτη, υπάρχει τουλάχιστον ένας εκπαιδευτικός που πίστεψε σε εκείνον όταν ούτε ο ίδιος δεν πίστευε

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών: Πίσω από κάθε επιστήμονα, επαγγελματία, ενεργό πολίτη, υπάρχει τουλάχιστον ένας εκπαιδευτικός που πίστεψε σε εκείνον όταν ούτε ο ίδιος δεν πίστευε

Παρίσι, 5 Οκτωβρίου 1966. Σε μια διάσκεψη υπό την αιγίδα της UNESCO και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας υιοθετείται ένα κείμενο ορόσημο για το επάγγελμα του εκπαιδευτικού, καθώς αναγνωρίζεται ως επάγγελμα υψηλής κοινωνικής αξίας. Για πρώτη φορά, η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει ότι η διδασκαλία δεν είναι απλώς ένα λειτούργημα, αλλά ένα επάγγελμα που απαιτεί εξειδικευμένη γνώση, […]

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού: Ώρα να αναστοχαστούμε τον ρόλο των εκπαιδευτικών σε μία κοινωνία που διαρκώς μεταβάλλεται

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού: Ώρα να αναστοχαστούμε τον ρόλο των εκπαιδευτικών σε μία κοινωνία που διαρκώς μεταβάλλεται

Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού αποτελεί μία μοναδική αφορμή για να τιμήσουμε και να αναγνωρίσουμε το έργο όλων όσων υπηρετούν την εκπαίδευση, αλλά και να αναστοχαστούμε σχετικά με τον ρόλο τους σε μία κοινωνία που διαρκώς μεταβάλλεται. Στη σημερινή εποχή, το έργο των εκπαιδευτικών δεν περιορίζεται απλώς στο σχολείο ή στην μετάδοση γνώσεων και την ανάπτυξη […]

Υποδοχή και τελετή λευκής ποδιάς για τους πρωτοετείς φοιτητές και τις πρωτοετείς φοιτήτριες του αγγλόφωνου προγράμματος σπουδών της Ιατρικής Σχολής

Υποδοχή και τελετή λευκής ποδιάς για τους πρωτοετείς φοιτητές και τις πρωτοετείς φοιτήτριες του αγγλόφωνου προγράμματος σπουδών της Ιατρικής Σχολής

Το αγγλόφωνο πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών υποδέχθηκε επίσημα τις πρωτοετείς φοιτήτριες και τους πρωτοετείς φοιτητές του σε μια εκδήλωση που σηματοδότησε την έναρξη της ακαδημαϊκής τους πορείας στην ιατρική. Στην εκδήλωση συμμετείχαν φοιτητές και φοιτήτριες, μέλη ΔΕΠ, καθώς και εκπρόσωποι της διοίκησης του Ιδρύματος, με αφορμή την ένταξη […]

Νέα έκδοση του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ: Αναζητώντας τον εαυτό στις τέχνες του 21ου αιώνα

Νέα έκδοση του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ: Αναζητώντας τον εαυτό στις τέχνες του 21ου αιώνα

Πώς αποτυπώνεται ο εαυτός στην τέχνη όταν η εικόνα του προσώπου κυκλοφορεί καθημερινά στα κοινωνικά δίκτυα και μετασχηματίζεται με ψηφιακά εργαλεία; Το ερώτημα διατρέχει τον συλλογικό τόμο «…να βρω ξανά το πρόσωπό σου, την καρδιά μου γυρεύοντας»: αναζητώντας τον εαυτό στις τέχνες του 21ου αιώνα, που κυκλοφόρησε το 2026 από τις εκδόσεις Επίκεντρο, με επιμέλεια […]

Ενδυνάμωση των επαγγελματιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας για την υποστήριξη ηλικιωμένων κατά τη διάρκεια κλιματικών κρίσεων: Αποτελέσματα από το έργο chAnGE

Ενδυνάμωση των επαγγελματιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας για την υποστήριξη ηλικιωμένων κατά τη διάρκεια κλιματικών κρίσεων: Αποτελέσματα από το έργο chAnGE

Το τριετές έργο chAnGE (Κλιματική αλλαγή και υγιής γήρανση: συν-δημιουργία ηλεκτρονικής μάθησης για την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή), ένα συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση έργο στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, ολοκληρώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2026. Στο έργο ο εταίρος από το ΕΚΠΑ ήταν ο Τομέας Δημόσιας Υγείας του Τμήματος Νοσηλευτικής. Από την Ελλάδα επίσης […]

Το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο ERASMUS+ Blended Intensive Programme (BIP) «The History of Women Philosophers and Scientists» στο Paderborn University, Germany

Το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο ERASMUS+ Blended Intensive Programme (BIP) «The History of Women Philosophers and Scientists» στο Paderborn University, Germany

Το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετείχε στο ERASMUS+ Blended Intensive Programme (BIP) με τίτλο «The History of Women Philosophers and Scientists», το οποίο διοργανώθηκε από το Paderborn University, Γερμανίας στο πλαίσιο του Θερινού Σχολείου Libori Summer School. Ως πρόγραμμα μικτής μάθησης περιλάμβανε την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, αλλά και […]

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού: Ώρα να αναστοχαστούμε τον ρόλο των εκπαιδευτικών σε μία κοινωνία που διαρκώς μεταβάλλεται

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού: Ώρα να αναστοχαστούμε τον ρόλο των εκπαιδευτικών σε μία κοινωνία που διαρκώς μεταβάλλεται

Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού αποτελεί μία μοναδική αφορμή για να τιμήσουμε και να αναγνωρίσουμε το έργο όλων όσων υπηρετούν την εκπαίδευση, αλλά και να αναστοχαστούμε σχετικά με τον ρόλο τους σε μία κοινωνία που διαρκώς μεταβάλλεται. Στη σημερινή εποχή, το έργο των εκπαιδευτικών δεν περιορίζεται απλώς στο σχολείο ή στην μετάδοση γνώσεων και την ανάπτυξη […]

Υποδοχή και τελετή λευκής ποδιάς για τους πρωτοετείς φοιτητές και τις πρωτοετείς φοιτήτριες του αγγλόφωνου προγράμματος σπουδών της Ιατρικής Σχολής

Υποδοχή και τελετή λευκής ποδιάς για τους πρωτοετείς φοιτητές και τις πρωτοετείς φοιτήτριες του αγγλόφωνου προγράμματος σπουδών της Ιατρικής Σχολής

Το αγγλόφωνο πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών υποδέχθηκε επίσημα τις πρωτοετείς φοιτήτριες και τους πρωτοετείς φοιτητές του σε μια εκδήλωση που σηματοδότησε την έναρξη της ακαδημαϊκής τους πορείας στην ιατρική. Στην εκδήλωση συμμετείχαν φοιτητές και φοιτήτριες, μέλη ΔΕΠ, καθώς και εκπρόσωποι της διοίκησης του Ιδρύματος, με αφορμή την ένταξη […]

Νέα έκδοση του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ: Αναζητώντας τον εαυτό στις τέχνες του 21ου αιώνα

Νέα έκδοση του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ: Αναζητώντας τον εαυτό στις τέχνες του 21ου αιώνα

Πώς αποτυπώνεται ο εαυτός στην τέχνη όταν η εικόνα του προσώπου κυκλοφορεί καθημερινά στα κοινωνικά δίκτυα και μετασχηματίζεται με ψηφιακά εργαλεία; Το ερώτημα διατρέχει τον συλλογικό τόμο «…να βρω ξανά το πρόσωπό σου, την καρδιά μου γυρεύοντας»: αναζητώντας τον εαυτό στις τέχνες του 21ου αιώνα, που κυκλοφόρησε το 2026 από τις εκδόσεις Επίκεντρο, με επιμέλεια […]

Ενδυνάμωση των επαγγελματιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας για την υποστήριξη ηλικιωμένων κατά τη διάρκεια κλιματικών κρίσεων: Αποτελέσματα από το έργο chAnGE

Ενδυνάμωση των επαγγελματιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας για την υποστήριξη ηλικιωμένων κατά τη διάρκεια κλιματικών κρίσεων: Αποτελέσματα από το έργο chAnGE

Το τριετές έργο chAnGE (Κλιματική αλλαγή και υγιής γήρανση: συν-δημιουργία ηλεκτρονικής μάθησης για την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή), ένα συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση έργο στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, ολοκληρώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2026. Στο έργο ο εταίρος από το ΕΚΠΑ ήταν ο Τομέας Δημόσιας Υγείας του Τμήματος Νοσηλευτικής. Από την Ελλάδα επίσης […]

Το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο ERASMUS+ Blended Intensive Programme (BIP) «The History of Women Philosophers and Scientists» στο Paderborn University, Germany

Το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο ERASMUS+ Blended Intensive Programme (BIP) «The History of Women Philosophers and Scientists» στο Paderborn University, Germany

Το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετείχε στο ERASMUS+ Blended Intensive Programme (BIP) με τίτλο «The History of Women Philosophers and Scientists», το οποίο διοργανώθηκε από το Paderborn University, Γερμανίας στο πλαίσιο του Θερινού Σχολείου Libori Summer School. Ως πρόγραμμα μικτής μάθησης περιλάμβανε την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, αλλά και […]

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ε.Κ.Π.Α. το οποίο εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του 1837, αρχικά στεγάστηκε σε ένα ανακαινισμένο οθωμανικό κτήριο στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης, το οποίο στις μέρες μας έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως Μουσείο του Πανεπιστημίου. Αρχικά ονομάστηκε «Οθωνικό Πανεπιστήμιο» από το όνομα του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και αποτελούνταν από 4 ακαδημαϊκά Τμήματα με 52 φοιτητές. Καθώς αποτελούσε το πρώτο Πανεπιστήμιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής και μεσογειακής περιοχής, απέκτησε σημαντικό κοινωνικο-ιστορικό ρόλο, ο οποίος υπήρξε καθοριστικός για την παραγωγή συγκεκριμένης γνώσης και πολιτισμού μέσα στη χώρα.

Stay Connected

Ακολουθήστε το hub.uoa.gr στα Social Media

Newsletter

Γραφτείτε για να λαμβάνετε ενημερώσεις

closebutton
Μετάβαση στο περιεχόμενο