Στην έκθεση της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή (ημερομηνία δημοσίευσης 18 Ιανουαρίου 2024) με τίτλο «Προς την κλιματική ουδετερότητα: Πρόοδος, κενά πολιτικής και ευκαιρίες» (Τowards EU climate neutrality: progress, policy gaps and opportunities), σημειώνεται η σημαντική πρόοδος που έχει επιτευχθεί (στην Ευρωπαϊκή Ένωση) από το 2005 έως το 2022 σε ότι αφορά στη μείωση των εκπομπών ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα. Παράλληλα επισημαίνεται ότι απαιτείται διπλασιασμός του ετήσιου ρυθμού μείωσης των εκπομπών για να επιτευχθεί ο στόχος του 2030 (δηλαδή μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 55% σε σχέση με το 1990) και αυτός για κλιματική ουδετερότητα το 2050.
Όπως σημειώνει o Kωνσταντίνος Καρτάλης, Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής, στην έκθεση επισημαίνεται καθυστέρηση στον στόχο για τη σταδιακή κατάργηση των εκπομπών από τη χρήση ορυκτών καυσίμων (ενέργεια, βιομηχανία, κτήρια, αν και κυρίως στις μεταφορές) καθώς και μείωση – από το 2015 και μετά – του δυναμικού απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα από τα δάση στην Ευρωπαϊκή Ενωση, με τη μείωση να συναρτάται με τη γήρανση των δασών, την υπερεκμετάλλευση τους για παραγωγή δασική βιομάζας και την απώλεια δασικών εκτάσεων λόγω των πυρκαγιών.
Για την επίτευξη των στόχων μείωσης των εκπομπών για το 2030, η Επιστημονική Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, τα παρακάτω μέτρα:
- το διπλασιασμό και τετραπλασιασμό της τρέχουσας παραγωγής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα αντίστοιχα,
- τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και την αποφυγή επενδύσεων που θα δεσμεύσουν τις ενεργειακές υποδομές της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη χρήση ορυκτών καυσίμων στο μέλλον,
- την άμεση κατάργηση των ενισχύσεων στα ορυκτά καύσιμα, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική αύξηση τους τα τελευταία έτη (κατά το έτος 2022 οι ενισχύσεις στα ορυκτά καύσιμα στην Ευρωπαϊκή Ενωση έφθασαν στα 120 δις ευρώ από περίπου 50 το 2021),
- τη διατήρηση των ενισχύσεων για τα ευάλωτα νοικοκυριά, σε συνδυασμό με κίνητρα για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη στροφή σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
- την προώθηση της χρήσης του πράσινου υδρογόνου σε αντίθεση με το μπλε υδρογόνο που παράγεται με τη χρήση ενέργειας από ορυκτά καύσιμα,
- την κατάργηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων για θέρμανση και παραγωγή ηλεκτρισμού μέχρι το 2040, και
- τη χρήση τεχνολογιών δέσμευσης και χρήσης/αποθήκευσης άνθρακα μόνο σε δραστηριότητες – κυρίως βιομηχανικές – για τις οποίες δεν υπάρχουν ή υπάρχουν εξαιρετικά περιορισμένες δυνατότητες μείωσης των εκπομπών.
Η έκθεση είναι διαθέσιμη στο σύνδεσμο: https://climate-advisory-board.europa.eu/reports-and-publications/towards-eu-climate-neutrality-progress-policy-gaps-and-opportunities/
