Τα μεταφραστικά προγράμματα του ΚΕΔΙΒΙΜ του ΕΚΠΑ στη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Πραγματοποιήθηκε και φέτος, την Παρασκευή 24 Νοεμβρίου 2023, η εικονική επίσκεψη των Εκπαιδευόμενων των Εξ αποστάσεως Επιμορφωτικών Προγραμμάτων Μετάφρασης και Διερμηνείας (Αγγλικά, Αλβανικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Τουρκικά) του Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια βίου Μάθησης του ΕΚΠΑ στη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης (ΓΔΜ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Τα προγράμματα Μετάφρασης & Διερμηνείας ανήκουν στον όμιλο translinguistics (https://translinguistics.cce.uoa.gr/), μαζί με τα προγράμματα Ιταλικής γλώσσας & Μετάφρασης και Διδασκαλίας της Ξένης Γλώσσας (Αγγλικά, Γερμανικά, Ιταλικά).

Οι Εκπαιδευόμενες/οι, με πρωτοβουλία της διευθύντριας των Προγραμμάτων, καθ. Domenica Minniti-Γκώνια, μαζί με 1.000 φοιτητές από περισσότερα από 30 πανεπιστήμια της Ελλάδας, της Ιταλίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών (εκτάκτως και της Ουκρανίας), έζησαν τη μοναδική εμπειρία να «δουν» από μέσα τί είναι και πώς λειτουργεί η μεγαλύτερη και σημαντικότερη μεταφραστική υπηρεσία στον κόσμο.

Η Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης (ΓΔΜ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απασχολεί περίπου 2.000 άτομα προσωπικό, κυρίως στις Βρυξέλλες (44,5%) και το Λουξεμβούργο (54%). Το 70% αυτών είναι μεταφραστές και μεταφράστριες και το 30% είναι προσωπικό υποστήριξης, δηλαδή περίπου 1400 και 600 άτομα αντίστοιχα. Οι μεταφραστές και οι μεταφράστριες της ΓΔΜ μεταφράζουν από και προς τις 24 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν και πλέον, στην πράξη, πάνω από το 90% των πρωτοτύπων συντάσσονται στα Αγγλικά. Το 2021 η ΓΔΜ μετέφρασε 2,76 εκατομμύρια σελίδες. Κατά μέσο όρο, η ΓΔΜ διεκπεραιώνει καθημερινά 300 αιτήματα μετάφρασης που προέρχονται από τις 50 γενικές διευθύνσεις και άλλες υπηρεσίες της ΕΕ.

Τα κείμενα που μεταφράζονται είναι συνήθως νομοθετικές προτάσεις – προτάσεις οδηγιών ή κανονισμών – δελτία τύπου, κείμενα για τον ιστότοπο EUROPA και για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λόγοι, άρθρα, αλληλογραφία με τα κράτη-μέλη και με Ευρωπαίους πολίτες ή οργανώσεις, ανακοινώσεις και εκθέσεις της Επιτροπής προς τα άλλα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαντήσεις της Επιτροπής σε ερωτήσεις ευρωβουλευτών, έγγραφα δημόσιων διαβουλεύσεων κ.λπ.

Πέρα από τις πλήρεις μεταφράσεις κειμένων, οι μεταφραστές και οι μεταφράστριες της ΓΔΜ μεταφράζουν και επιμελούνται περιεχόμενο για τις ιστοσελίδες του EUROPA, διορθώνουν και επιμελούνται κείμενα που παράγονται από το σύστημα αυτόματης μετάφρασης της ΓΔΜ (eTranslation), παράγουν γραπτές ή προφορικές περιλήψεις και επιμελούνται τα αγγλικά ή γαλλικά πρωτότυπα, όταν χρειάζεται.

Κατά την εικονική περιδιάβαση, οι Εκπαιδευόμενες/οι συνάντησαν μεταφράστριες/στές και ασκούμενες/ους της ΓΔΜ και πληροφορήθηκαν από πρώτο χέρι για το επάγγελμα του μεταφραστή, τα μεταφραστικά εργαλεία και ό,τι έχει σχέση με τον «μαγικό» κόσμο της μετάφρασης των ενωσιακών κειμένων. Μεταξύ άλλων, οι Εκπαιδευόμενες/οι ενημερώθηκαν για τις τελευταίες εξελίξεις και τάσεις στον κλάδο της μετάφρασης, όπως αυτές διαμορφώνονται χάρη στις τεχνολογίες πληροφορίας, λ.χ. για την αυτόματη μετάφραση (eTranslation), τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της, τα εργαλεία αξιολόγησης και αναθεώρησης των μεταφράσεων κ.ο.κ. Είχαν επίσης την ευκαιρία να αντιληφθούν στην πράξη ότι η μετάφραση δεν έγκειται μόνο στην αναζήτηση της σωστής έκφρασης ή λέξης, αλλά επωφελείται σημαντικά λ.χ. από τη χρήση του σωστού μεταφραστικού εργαλείου, το οποίο συμβάλλει στην απλοποίηση και ευκολότερη διαχείριση της μεταφραστικής διαδικασίας. Η μετάφραση πλέον κινείται με ταχείς ρυθμούς και το προφίλ του επαγγελματία μεταφραστή απαιτεί σήμερα ένα ευρύ πλαίσιο ικανοτήτων, όπως εξοικείωση με την τεχνολογία, διανοητική ευελιξία, ταχύτητα, προσαρμοστικότητα και, βεβαίως, υψηλό επίπεδο γλωσσικών και διαπολιτισμικών δεξιοτήτων.

Οι Εκπαιδευόμενες/οι των Προγραμμάτων, ως επίδοξοι αυριανοί μεταφραστές, ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας στις μεταφραστικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις διαδικασίες πρόσληψης, την πρακτική άσκηση και τις δυνατότητες συνεργασίας τους με τη ΓΔΜ. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η διασύνδεση της επιμόρφωσης και της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με τις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες και επιταγές της τεχνολογίας, της οικονομίας και της αγοράς εργασίας είναι σημαντική και επιβάλλεται.

Μέσα από την πρωτοβουλία αυτή, στόχος μας ήταν να δοθεί σε Εκπαιδευόμενες και Εκπαιδευόμενους η δυνατότητα να γνωρίσουν τις μεταφραστικές υπηρεσίες της ΕΕ και, υπερβαίνοντας τις γεωγραφικές αποστάσεις, να επωφεληθούν από τα συγκεκριμένα εργαλεία επικοινωνίας, για μάθηση και εργασία χωρίς σύνορα.