Η επίσημη παρουσίαση της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Οικογένειας παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, σε ειδική εκδήλωση στην Εθνική Πινακοθήκη. Η Δράση περιλαμβάνει διαφορετικούς πυλώνες, ανάλογα με την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών, καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Ο Δεύτερος Πυλώνας της Εθνικής Δράσης για την Υγεία του Παιδιού και Οικογένειας αφορά στην Αντιμετώπιση του Αυτοτραυματισμού στους Νέους. Το Υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με την UNICEF, και με την επιστημονική καθοδήγηση και υποστήριξη της Α’ Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, δημιούργησαν το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων (17-24 ετών), το οποίο λειτουργεί ήδη παρέχοντας εξειδικευμένη στήριξη σε εφήβους, νέους και οικογένειες που βιώνουν το πρόβλημα του αυτοτραυματισμού. Το Κέντρο παρέχει δια ζώσης, αλλά και εξ αποστάσεως (μέσω τηλεψυχιατρικής), υπηρεσίες κλινικής αξιολόγησης, ψυχοθεραπείας σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο σε νέους και τους γονείς τους, αλλά και άλλες εξειδικευμένες θεραπείες. Όλες οι θεραπευτικές παρεμβάσεις και οι κλινικές υπηρεσίες παρέχονται εντελώς δωρεάν. Για ραντεβού και πληροφορίες οι νέοι αλλά και οι γονείς τους μπορούν να τηλεφωνούν στα: 2107462290 και 2107462281 (Δευτέρα-Παρασκευή, 09:00-21:00), ενώ μπορούν να αποστείλουν email στο: kaan@eginitio.uoa.gr.
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, μιλώντας στην εκδήλωση αναφέρθηκε στη σημαντική αυτή πρωτοβουλία για την προστασία των νέων ανθρώπων και των οικογενειών τους, επισημαίνοντας: «Το δυσκολότερο και πολυτιμότερο βήμα για όλους μας στη ζωή, είναι να βρούμε τη δύναμη να αποδεχτούμε μια αλήθεια που πονάει. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής χαρακτηρίζεται από ιλιγγιώδη ταχύτητα και συνεχείς αλλαγές. Σε αυτό το περιβάλλον που κυριαρχεί η εικόνα και όχι το βίωμα, οι νέοι συχνά, ενώ φαίνονται συνεχώς συνδεδεμένοι ψηφιακά, στην πραγματικότητα στερούνται ουσιωδών κοινωνικών σχέσεων, στερούνται των βιωμάτων που θα θρέψουν τον ψυχισμό και θα τους μάθουν ότι μπορούν να εμπιστεύονται τους ανθρώπους, αξίζει να μάθουν να αγαπούν, να παλεύουν, να ζουν με βάση την επιθυμία και να σέβονται τις ανάγκες τους». Παράλληλα, η κυρία Αγαπηδάκη έκανε ειδική μνεία και στα ερευνητικά δεδομένα, τα οποία όπως υπογράμμισε, καταγράφουν ότι οι νέοι υποφέρουν από σοβαρές ψυχικές δυσκολίες, μία από τις οποίες είναι και ο αυτοτραυματισμός.
«Κάθε νέα, κάθε νέος που αυτοτραυματίζεται, χρειάζεται να ξέρει ότι δεν είναι μόνη, δεν είναι μόνος. Υπάρχει μια ομάδα ειδικών που ξέρει και καταλαβαίνει τι συμβαίνει και μπορεί να τους μιλήσει ελεύθερα για όσα βιώνει. Είμαστε δίπλα σε κάθε νέο, σε κάθε οικογένεια, με τον πιο έμπρακτο τρόπο: αναπτύσσοντας το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων, που παρέχει δωρεάν υπηρεσίες σε νέους που αυτοτραυματίζονται και τις οικογένειες τους», τόνισε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, εξηγώντας ότι συνολικά η πρωτοβουλία αυτή αφορά ολόκληρο το οικοσύστημα γύρω από το παιδί, την οικογένεια, το σχολείο, τους επαγγελματίες υγείας και στοχεύει να τους προσφέρει τα πολύτιμα εργαλεία που χρειάζονται για να αναγνωρίζουν έγκαιρα σημάδια κινδύνου και να παρεμβαίνουν με ασφάλεια. «Στόχος μας είναι να δώσουμε στους νέους όχι απλά θεραπεία, αλλά τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τον εαυτό τους, να ονειρευτούν, να ζήσουν τη ζωή τους όπως επιθυμούν, όπως αξίζει σε όλους μας», σημείωσε χαρακτηριστικά η κυρία Αγαπηδάκη.
Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, κατά τον χαιρετισμό του ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «Το φαινόμενο του αυτοτραυματισμού στους εφήβους και στους νέους έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, η συχνότητα μη αυτοκτονικού αυτοτραυματισμού έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την πανδημία, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει την έγκαιρη παρέμβαση στη συμπεριφορά αυτή ως κρίσιμο παράγοντα πρόληψης σοβαρότερων ψυχοκοινωνικών δυσκολιών.
Στη χώρα μας η αναγκαιότητα για δομές με εξειδικευμένο προσανατολισμό είναι επείγουσα, καθώς οι συμπεριφορές αυτές συνδέονται με οικογενειακές δυναμικές και κοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική ανθεκτικότητα των νέων.
Για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η δημιουργία μιας τέτοιας δομής αποτελεί έκφραση της θεμελιώδους αποστολής του: τη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την κοινωνική προσφορά. Το Ίδρυμά μας μας έχει θέσει ως στρατηγική προτεραιότητα την ανάπτυξη καινοτόμων, τεκμηριωμένων παρεμβάσεων στον τομέα της ψυχικής υγείας, ιδίως όσον αφορά τους νέους. Η ίδρυση του Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την Ψυχική Υγεία των Νέων, σε συνεργασία με την Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο, συνιστά επομένως μια ουσιαστική καινοτομία και ένα ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Το Κέντρο λειτουργεί με βάση την αρχή της διεπιστημονικής φροντίδας, συνδυάζοντας κλινική αξιολόγηση και παρακολούθηση, ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, ψυχοεκπαιδευτικές και υποστηρικτικές παρεμβάσεις στην οικογένεια, δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης στην κοινότητα και παράλληλα ερευνητική παρακολούθηση των αποτελεσμάτων. Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται ένα μοντέλο ολιστικής υποστήριξης, το οποίο ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και παράλληλα αναπτύσσει νέα δεδομένα για την ελληνική πραγματικότητα.
Ταυτόχρονα, η συνεργασία του Πανεπιστημίου Αθηνών με το Υπουργείο Υγείας και τη UNICEF, έναν οργανισμό παγκόσμιας εμβέλειας, διαμορφώνει ένα σταθερό πλαίσιο θεσμικής διασύνδεσης, το οποίο διευκολύνει τη μεταφορά κλινικής εμπειρίας και υποστηρίζει την οικοδόμηση ενός συνεκτικού μοντέλου κοινοτικής φροντίδας που ανταποκρίνεται στις σύνθετες ψυχοκοινωνικές ανάγκες των νέων και των οικογενειών τους.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας κ. Ειρήνη Αγαπηδάκη και τον Διπλωματικό Εκπρόσωπο της UNICEF στην Ελλάδα κ. Ghassan Khalil για αυτήν τη σπουδαία πρωτοβουλία. Θερμές ευχαριστίες απευθύνω και στους διακεκριμένους συναδέλφους της Α’ Ψυχιατρικής Κλινικής, ιδιαίτερα στον Διευθυντή Καθηγητή κ. Νικόλαο Στεφανή με τους οποίο έχω τη χαρά να συνεργάζομαι. Το έργο τους στηρίζει σταθερά την ιατρική κοινότητα, εμπλουτίζει την έρευνα και διασφαλίζει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση για τους φοιτητές μας».
Ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα τόνισε την καίριας σημασίας πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με την UNICEF. Υπογραμμίζοντας ότι η υγεία και η ευημερία παιδιών και νέων αποτελούν απαράβατο δικαίωμα, το οποίο κατοχυρώνεται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ο κύριος Γασάν Χαλίλ ανέφερε επίσης ότι η πρωτοβουλία αποτελεί πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο πρότυπο παρέμβασης για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του αυτοτραυματισμού, η οποία θα χρησιμοποιηθεί ως καλή πρακτική, ευελπιστώντας να υλοποιηθεί και σε άλλες χώρες.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε συζήτηση με ειδικούς που βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή» της προσπάθειας. Στο πάνελ συμμετείχαν η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο Δρ. Ιωάννης Μαλογιάννης, ψυχίατρος και Επιστημονικά Υπεύθυνος του Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την Ψυχική Υγεία των Νέων, η κυρία Μυρσίνη Καζάκου, υπεύθυνη του προγράμματος για την UNICEF και ο κύριος Θωμάς Γεράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας MARC. Οι ομιλητές ανέδειξαν κρίσιμες πτυχές του φαινομένου του αυτοτραυματισμού, παρουσιάζοντας τα πρώτα δεδομένα ερευνών που δείχνουν ότι τουλάχιστον ένα στα έξι παιδιά στη χώρα μας αυτοτραυματίζεται, με τα κορίτσια να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα και υψηλότερα ποσοστά, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό των νέων που ξεπερνά το 60% δήλωσε ότι γνωρίζει κάποιο άτομο που αυτοτραυματίζεται. Επιπλέον, η έρευνα έδειξε ότι οι νέοι βιώνουν συχνά συναισθήματα όπως θλίψη, άγχος, θυμό και απελπισία σε ποσοστό 76%, ενώ δυσκολεύονται ιδιαίτερα να διαχειριστούν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα σε ποσοστό 62,7%. Η νέα υπηρεσία που αναπτύσσει το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF ανταποκρίνεται στις ανάγκες των οικογενειών και των επαγγελματιών υγείας, δημιουργώντας ένα συνεκτικό πλαίσιο πρόληψης και θεραπείας, σε εθνικό επίπεδο.
Η Εθνική Δράση για την Προαγωγή της Υγείας των Παιδιών και των Οικογενειών τους, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Next Generation EU.
