Blended Intensive Programme (BIP) CIVIS στη Νίσυρο: “Active Volcanoes and Climate Hotspots – An Interdisciplinary Exploration on Nisyros”

Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία στη Νίσυρο, από τις 20 έως τις 24 Οκτωβρίου 2025, τα δια ζώσης μαθήματα του Blended Intensive Programme (BIP) με τίτλο «Active Volcanoes and Climate Hotspots – An Interdisciplinary Exploration on Nisyros», στο πλαίσιο της Europe’s Civic University Alliance (CIVIS) σε συνεργασία με το Υποψήφιο Γεωπάρκο UNESCO Νισύρου.

Στο θερινό σχολείο συμμετείχαν 43 φοιτήτριες και φοιτητές μεταπτυχιακού και διδακτορικού επιπέδου από εννέα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια: Aix-Marseille Université, Eberhard Karls Universität Tübingen, Université libre de Bruxelles, National and Kapodistrian University of Athens, Paris Lodron Universität Salzburg, Sapienza Università di Roma, Universitatea din Bucuresti, Universidad Autónoma de Madrid και University of London. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε υπό τη συντονιστική ευθύνη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Συντονίστρια του προγράμματος ήταν η Καθηγήτρια Παρασκευή Νομικού (Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, ΕΚΠΑ), Επιστημονική Υπεύθυνη του Γεωπάρκου Νισύρου, τονίζοντας τη στενή συνεργασία του ΕΚΠΑ με το γεωπάρκο στην εκπαίδευση και έρευνα.

Η διεπιστημονική αυτή εκπαιδευτική δράση πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή διακεκριμένων καθηγητών, ερευνητών και συνεργατών:

– Σεραφείμ Πούλος, Μαρία Χατζάκη, Παναγιώτης Νάστος, Κώστας Διαλυνάς, Βαρβάρα Αντωνίου (ΕΚΠΑ)
– Karen Fontijn (Université libre de Bruxelles)
– Καλλιόπη Μπάικα (Aix-Marseille Université)
– Daniele Casalbore (Sapienza Università di Roma)
– Jafar Anbar (Postdoctoral Researcher, Aix-Marseille Université)
– Ελισάβετ Νικόλη (Γεωεπιστήμονας Γεωπάρκου Νισύρου)
– Gonca Kuscu (Muğla Sıtkı Koçman University)

Το ηφαιστειακό και γεωδυναμικό περιβάλλον της Νισύρου αποτέλεσε ιδανικό φυσικό εργαστήριο για την κατανόηση των ενεργών ηφαιστειακών διεργασιών, των κλιματικών μεταβολών και της αλληλεπίδρασης φυσικών και ανθρωπογενών παραμέτρων στα “climate hotspots” της Ανατολικής Μεσογείου.

Μέσα από διαδραστικά μαθήματα, βιωματικά εργαστήρια και εκπαιδευτικές εκδρομές πεδίου, οι συμμετέχοντες:

– Μελέτησαν το ενεργό ηφαιστειακό σύστημα και τη γεωμορφολογία της Νισύρου.
– Παρακολούθησαν εργαστήρια ηφαιστειολογίας, γεωμορφολογίας, κλιματολογίας και αρχαιολογίας.
– Εξασκήθηκαν σε μετρήσεις πεδίου με χρήση σύγχρονων οργάνων (drones, θερμικές κάμερες, μετεωρολογικοί αισθητήρες).
– Επισκέφθηκαν τους σημαντικότερους γεωτόπους του Υποψήφιου Γεωπάρκου UNESCO Νισύρου, διερευνώντας τη σύνδεση γεωλογίας, τοπίου και πολιτισμικής κληρονομιάς.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας με το Γεωπάρκο Νισύρου, οι φοιτήτριες και φοιτητές επισκέφθηκαν:

– το Κέντρο Πληροφόρησης (Info Center) του Γεωπάρκου, όπου τους υποδέχθηκαν ο Πρόεδρος του Γεωπάρκου κ. Ευάγγελος Τασιούλας και ο Δήμαρχος Νισύρου κ. Χριστοφής Κορωναίος,
– το Ηφαιστειολογικό Μουσείο,
– το Αρχαιολογικό Μουσείο Νισύρου και το Παλαιόκαστρο, ενισχύοντας την κατανόηση της γεωπολιτισμικής κληρονομιάς και της διαχρονικής σχέσης του ανθρώπου με το ηφαιστειακό περιβάλλον.

Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στην ηφαιστειακή νησίδα Γυαλί, έναν μοναδικό γεωλογικό σχηματισμό διεθνούς σημασίας, γνωστό για τα αποθέματα ελαφρόπετρας και οψιδιανού, όπου οι συμμετέχοντες μελέτησαν τις ηφαιστειακές δομές και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις στογεωπεριβάλλον.

Η Νίσυρος, ως ενεργό ηφαιστειακό και κλιματικό hotspot, αποτελεί ένα εξαιρετικό πεδίο μελέτης των φυσικών διεργασιών που συνδέουν την ηφαιστειακή δραστηριότητα με την τοπική κλιματική μεταβλητότητα. Το θερινό σχολείο ανέδειξε τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης για την κατανόηση των περιβαλλοντικών προκλήσεων της περιοχής και την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα και την εκπαίδευση.

Η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων του δικτύου CIVIS, προωθώντας την κινητικότητα φοιτητών και διδασκόντων, τη διεπιστημονική έρευνα και τη διασύνδεση της επιστήμης με την τοπική κοινωνία της Νισύρου.