Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Δημοκρατίας, στις 15 Σεπτεμβρίου, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναδεικνύει τη διαχρονική και άρρηκτη σχέση της Παιδείας με τη Δημοκρατία, τις αξίες και τα ιδεώδη της.
Από την ίδρυσή του, το 1837, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών υπηρετεί με συνέπεια την Παιδεία, την επιστήμη και την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών. Σε μια χώρα με βαθιά δημοκρατική παράδοση, το πρώτο Πανεπιστήμιο της νεότερης Ελλάδας, σχεδόν δύο αιώνες μετά, εξακολουθεί να αποτελεί χώρο γνώσης, ελεύθερου διαλόγου, επιστημονικής αναζήτησης και πνευματικής καλλιέργειας.
Η Δημοκρατία είναι ένας διαρκής θεσμικός και πολιτισμικός αγώνας, που απαιτεί πολίτες με γνώση, ελεύθερη σκέψη, κριτική ικανότητα και αίσθηση ευθύνης απέναντι στην κοινωνία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, η Δημοκρατία είναι «τόσο στόχος όσο και διαδικασία». Η Παιδεία δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε ο νέος άνθρωπος να μην είναι απλώς κάτοχος γνώσεων, αλλά ενεργός και υπεύθυνος πολίτης.
Στην καρδιά αυτής της αποστολής βρίσκονται οι Καθηγήτριες και οι Καθηγητές του Πανεπιστημίου. Μέσα από τη διδασκαλία, την έρευνα και το προσωπικό τους παράδειγμα, μεταλαμπαδεύουν στους φοιτητές και στις φοιτήτριες όχι μόνο την επιστημονική γνώση, αλλά και τις αρχές της κριτικής σκέψης, της δημιουργικής αμφισβήτησης, του επιστημονικού διαλόγου και του σεβασμού στη διαφορετική άποψη. Τους ενθαρρύνουν να ερευνούν πριν αποφανθούν, να τεκμηριώνουν πριν υποστηρίξουν και να ακούν πριν απορρίψουν.
Στο αμφιθέατρο, στο εργαστήριο, στη βιβλιοθήκη και σε κάθε χώρο όπου παράγεται και μεταδίδεται η γνώση, οι αξίες αυτές μετατρέπονται σε καθημερινή ακαδημαϊκή πρακτική. Η Δημοκρατία διδάσκεται χωρίς να αποτελεί μάθημα, βιώνεται ως ακαδημαϊκό ήθος.
Κάθε γενιά παραλαμβάνει τη Δημοκρατία ως ιστορικό κεκτημένο, αλλά οφείλει να την παραδώσει στις επόμενες γενιές ισχυρότερη και πιο συμπεριληπτική. Η διαγενεακή αυτή συνέχεια δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς Παιδεία. Οι Καθηγήτριες και οι Καθηγητές, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές και όλοι όσοι συγκροτούν την ακαδημαϊκή κοινότητα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας.
