Στράτος Δορδανάς, Ulrich Moennig, Μενέλαος Χαραλαμπίδης: Δωσίλογοι και δωσιλογισμός [10/03/2025]

Δύο ιστορικοί, ο Στράτος Δαρδανάς και ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, και ένας νεολληνιστής, ο Ulrich Moennig, συζητούν και φωτίζουν από διαφορετικές οπτικές γωνίες το φαινόμενο του δωσιλογισμού στην ιστοριογραφία και στην λογοτεχνία μετά την μεταπολίτευση.

Η εκδήλωση λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Μνήμη στραμμένη στο μέλλον: 80 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς» ως μέρος των δράσεων «Η ιστορία ως πρώτη ύλη της λογοτεχνίας». Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ: https://padlet.com/GermanistikAthen/80yearsAuschwitz

ΣΤΡΑΤΟΣ ΔΑΡΔΑΝΑΣ

Ο Στράτος Δορδανάς είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ειδικεύεται στην πολιτική-διπλωματική και κοινωνική ιστορία, στη μελέτη των πολεμικών συρράξεων και των εμφύλιων συγκρούσεων, με σημεία αναφοράς τους δύο παγκοσμίους πολέμους. Είναι συγγραφέας των μελετών (ενδεικτικά): Έλληνες εναντίον Ελλήνων. Ο κόσμος των Ταγμάτων Ασφαλείας στην κατοχική Θεσσαλονίκη, 1941-1944 (Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο, 2006). Το αίμα των αθώων. Αντίποινα των γερμανικών αρχών κατοχής στη Μακεδονία, 1941-1944 (Αθήνα: Εστία, 2007). Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη. Επιβιώσεις του δοσιλογισμού στη Μακεδονία, 1945-1974 (Αθήνα: Εστία, 2011). Οι αργυρώνητοι. Η γερμανική προπαγάνδα στην Ελλάδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2021). Ο Γερμανός «Λώρενς της Αραβίας» και το τζιχάντ «made in Germany». Από τον Max von Oppenheim στον αγκυλωτό σταυρό (1914-1945) (Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2024). Με άλλους (ενδεικτικά): Στράτος Ν. Δορδανάς-Βάιος Καλογρηάς, Οι Ζωές των Άλλων. Η Στάζι και οι Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Ανατολική Γερμανία (1949-1989) (Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο, 2020).

ULRICH MOENNING

Ο Ulrich Moennig είναι καθηγητής Βυζαντινών Σπουδών και Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Παμνεπιστήμιο του Αμβούργου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα συμπεριλαμβάνουν τη δημώδη Βυζαντινή Γραμματεία, την πρώιμη νεοελληνική λογοτεχνία, τις σχέσεις των λατινικών δογμάτων με την ελληνική Ορθοδοξία, την μεταπολεμική λογοτεχνία και τις γερμανο-ελληνικές σχέσεις από το 1821 και μετά, με έμφαση στην Κατοχή. Έχει δημοσιεύσει μονογραφίες για το Βίο του Αλεξάνδρου, τις ιεραποστολικές έντυπες εκδόσεις της Typographia orientalis και το υστεροβυζαντινό μυθιστόρημα Διήγησις Αλεξάνδρου και Σεμίραμης. Έχει συνεπιμεληθεί μαζί με τον Αθανάσιο Αναστασιάδη έναν τόμο με τίτλο Τραύμα και Μνήμη. Αφηγηματικές εκδοχές του Εμφυλίου στην Ελλάδα. Επίσης, υπήρξε επιστημονικός διευθυντής του γερμανο-ελληνικού ερευνητικού προγράμματος CuRe – Πολιτισμοί και τόποι μνήμηςΨηφιακά ταξίδια στο χρόνο σε πολιτισμικά σταυροδρόμια από τον 13ο ως τον 20ό αιώνα. Η Κρητική εμπειρία. Από το 2024 διευθύνει ένα ερευνητικό πρόγραμμα για τις Διδαχές του Κύριλλου Λούκαρη με χρηματοδότηση από το Γερμανικό Ίδρυμα Ερευνών (DFG).

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ

Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης γεννήθηκε το 1970 στην Αθήνα, είναι οικονομολόγος και διδάκτορας Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι συγγραφέας των βιβλίων:

– Η Εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα (2012),

– Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας (2014) και

– Οι Δωσίλογοι. Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής (2023) από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Είναι ένας από τους σχεδιαστές του μεταπτυχιακού προγράμματος Δημόσια Ιστορία του Ελληνικού Ανοικτού Παν/μιου, όπου και διδάσκει. Επίσης είναι εμπνευστής και επιστημονικός υπεύθυνος των εκδηλώσεων «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα Ελεύθερη», της πρώτης ουσιαστικής προσπάθειας για τον εορτασμό της απελευθέρωσης της Αθήνας από τη γερμανική κατοχή κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πραγματοποιεί ιστορικούς περιπάτους στην Αθήνα από τον Οκτώβριο του 2013 για την περίοδο της Κατοχής και των Δεκεμβριανών. Από τον Νοέμβριο του 2019 οι περίπατοι αυτοί γίνονται στο πλαίσιο του Athens History Walks (https://www.athenshistorywalks.com/).