Εγκαίνια της προέκθεσης των μόνιμων συλλογών του Λαογραφικού Μουσείου και Αρχείου του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ

Την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2025, στη Φιλοσοφική Σχολή (αίθουσα 734, 7ος όροφος), πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της προέκθεσης των μόνιμων συλλογών του Λαογραφικού Μουσείου και Αρχείου του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ.

Ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Καθηγητής κ. Γεράσιμος Σιάσος, διαβίβασε τις ευχές του για την επιτυχία του εγχειρήματος.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους και απηύθυναν χαιρετισμό:

O κ. Αχιλλέας Χαλδαιάκης, Καθηγητής, Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ και πρώην Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής, ο Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής, Καθηγητής κ. Δημήτριος Δρόσος, η Πρόεδρος του Τμήματος Φιλολογίας, Καθηγήτρια κα Θεοδώρα Αντωνοπούλου, η Διευθύντρια του Λαογραφικού Μουσείου και Αρχείου, Καθηγήτρια κα Μαριάνθη Καπλάνoγλου, η εκπρόσωπος του Ιδρύματος «Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια», κυρία Γραμμένου, η Διευθύντρια του Τομέα Βυζαντινής Φιλολογίας και Λαογραφίας και Διευθύντρια του ΔΠΜΣ «Λαογραφία και Πολιτιστική Διαχείριση», Αν. Καθηγήτρια κα Χρυσανθοπούλου και ο Διευθυντής του ΠΜΣ «Λαϊκός Πολιτισμός και Λογοτεχνία – Γεώργιος Α. Μέγας», Αν. Καθηγητής κ. Γιώργος Κούζας.

Επίσης, τον λόγο έλαβαν και παλαιότεροι Καθηγητές του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, οι οποίοι υπηρέτησαν στη Σχολή.

Το Λαογραφικό Μουσείο και Αρχείο του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ περιλαμβάνει τη μουσειακή συλλογή και ένα από τα μεγαλύτερα λαογραφικά αρχεία στην Ελλάδα, καθιστώντας το κυψέλη έρευνας, μάθησης και πολιτισμού.

Η διαδικασία συλλογής των μουσειακών αντικειμένων και του Αρχείου Χειρογράφων Πρωτογενούς Λαογραφικής Ύλης ξεκίνησε ήδη από το 1965.

Ο εμπλουτισμός των συλλογών συνεχίζεται μέχρι σήμερα, μέσα από τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές δράσεις (επιτόπιες έρευνες, εργασίες, σεμινάρια, μαθήματα) και τη συνεργασία των πανεπιστημιακών δασκάλων της Λαογραφίας με τους φοιτητές και τις φοιτήτριές τους, στο πλαίσιο της μεθοδολογίας της επιτόπιας έρευνας.

Οι μουσειακές και αρχειακές συλλογές περιλαμβάνουν λαογραφικό υλικό από όλη την Ελλάδα, την Κύπρο, τον Ελληνισμό της Διασποράς, καθώς και άλλους τόπους και λαούς.

Σήμερα, το Λαογραφικό Μουσείο και Αρχείο βρίσκεται σε στάδιο δημιουργίας της μόνιμης έκθεσής του, με τη συνδρομή της Κοσμητείας, του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, του Ιδρύματος «Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια», καθώς και της κοπιαστικής ομαδικής και συνεργατικής προσπάθειας όσων συμμετέχουν στην υλοποίησή της.

Πρωτοστατούν ο λαογράφος – μουσειολόγος κ. Στέλιος Πλάκας, το μέλος ΕΤΕΠ του Τμήματος κα Ζωή Ζούπα, οι Καθηγητές Λαογραφίας και οι φοιτητές του Τμήματος Φιλολογίας.

Η έκθεση περιλαμβάνει θεματικές ενότητες πάνω στις αγροτικές κοινότητες, την οικογενειακή ζωή, τη γυναικεία εργασία, τη λαϊκή τέχνη και τη λαϊκή αρχιτεκτονική, οι οποίες φωτίζουν πτυχές της καθημερινής ζωής στον ελληνικό αγροτικό και αστικό χώρο από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα.

Η βασική λαογραφική – μουσειολογική ιδέα αντιμετωπίζει τα εκθέματα όχι ως μεμονωμένα τεκμήρια της ιστορίας, αλλά ως ενότητες πολιτισμού, που συγκροτούν μαρτυρίες για άτομα και κοινωνικές ομάδες — τις εμπειρίες, τη δημιουργικότητα και τα συναισθήματά τους — όπως αυτά μετασχηματίζονται σε χρηστικά αντικείμενα ή αφηγηματοποιούνται σε αυτοβιογραφίες και άλλα είδη του λαϊκού αφηγηματικού λόγου.