Έκδοση του νέου συλλογικού τόμου «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στην Ειδική Αγωγή & Εκπαίδευση» με την επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Α.–Σ. Αντωνίου

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Gutenberg ο νέος συλλογικός τόμος με τίτλο «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στην Ειδική Αγωγή & Εκπαίδευση» με την επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Ψυχολογίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ Αλέξανδρου-Σταμάτιου Αντωνίου. Πρόκειται για ένα εμπεριστατωμένο επιστημονικά και ιδιαίτερα επίκαιρο εκδοτικό εγχείρημα, το οποίο αναδεικνύει τον κεντρικό ρόλο της Ειδικής Αγωγής στο σύγχρονο, συμπεριληπτικό σχολείο και συζητά τις πλέον πρόσφατες θεωρητικές, ερευνητικές και πρακτικές εξελίξεις στον χώρο, με στόχο να αποτελέσει πολύτιμο σύμβουλο για εκπαιδευτικούς, φοιτητές, ερευνητές, γονείς και επαγγελματίες ειδικής αγωγής και ψυχικής υγείας. Ο τόμος είναι αφιερωμένος στους/στις πολλούς/ές και άξιους/ες αποφοίτους του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΠΤΔΕ-ΕΚΠΑ), οι οποίοι/ες, διάσπαρτοι/ες πλέον σε όλη την Ελλάδα, υπηρετούν με συνέπεια τον χώρο αυτό και προσφέρουν σημαντική υποστήριξη σε σχολεία και δομές Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, με εξειδικευμένες γνώσεις, μεγάλη υπομονή, ιδιαίτερη ευαισθησία και πνεύμα ανθρωπισμού.

Στον τόμο παρεχώρησαν πρόλογο εξέχουσες προσωπικότητες του εκκλησιαστικού, ακαδημαϊκού και πολιτικού χώρου:

– ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος Β΄,

– ο Ακαδημαϊκός και Ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας Γεώργιος Χρούσος, 

– ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος,

– η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Σοφία Ζαχαράκη,

– η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας κ. Δόμνα Μιχαηλίδου,

– η π. Υπουργός και Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ. Άννα Διαμαντοπούλου και

– ο ψυχίατρος και πρώην ευρωβουλευτής κ. Στέλιος Κυμπουρόπουλος.

Τα κείμενά τους υπογραμμίζουν τη σημασία της συγκεκριμένης έκδοσης για το εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και για την κοινωνία ευρύτερα, αναδεικνύοντας την Ειδική Αγωγή ως κρίσιμο πεδίο για την προώθηση της συμπερίληψης, της ισότητας των ευκαιριών και των δικαιωμάτων.

Στον τόμο αυτό ο οποίος εκτείνεται σε 770 σελίδες συμμετέχουν 44 συγγραφείς που υπογράφουν 29 κεφάλαια. Πρόκειται για διακεκριμένους/ες καθηγητές/ριες σε ελληνικά πανεπιστήμια, ερευνητές/ριες, υποψήφιους/ες διδάκτορες/μεταδιδάκτορες, εκπαιδευτικούς, ειδικούς παιδαγωγούς και ψυχολόγους με ενεργή παρουσία και σημαντική εμπειρία στον χώρο της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται μέλη ΔΕΠ από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, το Τμήμα Ψυχολογίας και την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, καθώς και καθηγητές/ριες από άλλα πανεπιστήμια της Ελλάδος και της Κύπρου. Η σύνθεση αυτή προσδίδει στον τόμο αυτό ιδιαίτερα διεπιστημονικό και συνεργατικό χαρακτήρα, αντανακλώντας το εύρος και το βάθος της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας στο πεδίο.

Οι μελέτες που περιλαμβάνονται στον ανά χείρας τόμο καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεματικών της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται ζητήματα εκπαίδευσης χαρισματικών παιδιών, σύγχρονες μέθοδοι παιδαγωγικής παρέμβασης και αξιολόγησης, η φιλοσοφία και η πρακτική της σχολικής συμπερίληψης, αναδυόμενα ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα, τεχνικές αυτορρύθμισης και στρατηγικές μάθησης, οι στάσεις και οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών, καθώς και διαστάσεις που αφορούν ομάδες υψηλού κινδύνου. Οι συγγραφείς αξιοποιούν, με συστηματικό και εύληπτο τρόπο, τα πιο πρόσφατα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας και τα εγκολπώνουν στα κείμενά τους, καθιστώντας τον τόμο ένα χρήσιμο εργαλείο τόσο για την ακαδημαϊκή κοινότητα όσο και για τους επαγγελματίες της πράξης.

Παράλληλα, διατυπώνονται σύγχρονοι προβληματισμοί που αναδύονται στο πεδίο της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, παρέχοντας στους αναγνώστες/ριες μια πιο σύνθετη και επικαιροποιημένη οπτική για τη διερεύνηση κρίσιμων ψυχολογικών μεταβλητών, όπως το άγχος και η εμπειρία μοναξιάς στα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και/ή αναπηρία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, επίσης, στην κριτική αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων παρεμβάσεων, με στόχο την βελτίωση των εκπαιδευτικών πρακτικών και την ενίσχυση της συμπερίληψης στο σχολικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τη UNICEF,  τα παιδιά με αναπηρίες σε όλη την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία αποδεικνύονται ιδιαίτερα ευάλωτα στο στίγμα και τις διακρίσεις και συχνά βιώνουν αποκλεισμό. Μάλιστα, ενδέχεται να μην εμφανίζονται στα εθνικά στατιστικά στοιχεία και ως «αόρατα» να μην λαμβάνονται υπ’ όψιν από τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων και τους παρόχους υπηρεσιών. Τα δικαιώματα των παιδιών αυτών συχνά καταστρατηγούνται και ο αποκλεισμός τους επιδεινώνεται περαιτέρω όταν ανήκουν σε άλλη μειονοτική ομάδα. Ομοίως με όλα τα παιδιά, έτσι και τα παιδιά με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες έχουν φιλοδοξίες και όνειρα για το μέλλον τους και χρειάζονται ποιοτική εκπαίδευση προκειμένου να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους και να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.

Ειδικότερα, η συμπεριληπτική εκπαίδευση, αν και αρχικά επικεντρωνόταν κατά βάση στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια, τα τελευταία χρόνια οι αρχές και οι πρακτικές της φαίνεται ότι αρχίζουν να συμπεριλαμβάνονται και στα προγράμματα και τη φιλοσοφία των πανεπιστημίων. Ζητήματα όπως το κατά πόσον οι χώροι των πανεπιστημίων είναι πράγματι πλήρως προσβάσιμοι και δεν υπάρχουν φυσικά εμπόδια οποιουδήποτε τύπου, η πρόνοια για την απρόσκοπτη μετάβαση των φοιτητών/ριών με αναπηρίες στα πρώτα έτη, ώστε να καλλιεργηθεί ένα κλίμα ασφάλειας και ακαδημαϊκής επιτυχίας καθώς και η περαιτέρω εκπαίδευση του προσωπικού σχετικά με αυτά τα θέματα αποτελούν ορισμένα παραδείγματα όσον αφορά το ευρύτερο πλαίσιο της φιλοσοφίας της συμπερίληψης.

Απώτερος στόχος του βιβλίου είναι η διαμόρφωση και ανάδειξη μιας σύγχρονης, τεκμηριωμένης και εξειδικευμένης προσέγγισης στις θεματικές της Ειδικής Αγωγής, η οποία αφενός συμβάλλει στην περαιτέρω επιμόρφωση και επιστημονική ενδυνάμωση όλων των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο χώρο και αφετέρου ενισχύει την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας απέναντι στα δικαιώματα και τις ανάγκες των παιδιών/εφήβων και των οικογενειών τους. Σε ένα διεθνές αλλά και εθνικό εκπαιδευτικό τοπίο που μεταβάλλεται διαρκώς και με ταχείς ρυθμούς, ο εν λόγω τόμος «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στην Ειδική Αγωγή & Εκπαίδευση» έρχεται να συμβάλει στον γόνιμο διάλογο σχετικά με μια σειρά από καίρια ζητήματα του χώρου και να προτείνει ένα σχολείο πραγματικά ανοικτό και προσβάσιμο για όλες και όλους.