Επιστημονική Ημερίδα «Διαφορετικότητα και Συμπερίληψη στο Εργασιακό Περιβάλλον»

Με μεγάλη συμμετοχή, υψηλού επιπέδου επιστημονικές εισηγήσεις και συγκινητικές προσωπικές μαρτυρίες, ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 12 Ιουνίου 2025 η επιστημονική ημερίδα με τίτλο «Διαφορετικότητα και Συμπερίληψη στο Εργασιακό Περιβάλλον». Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο Αμφιθέατρο του Δημαρχείου Περιστερίου, προσελκύοντας το ενδιαφέρον επαγγελματιών, ακαδημαϊκών, φορέων και πολιτών με ενεργό ενδιαφέρον για ζητήματα ισότητας και κοινωνικής ένταξης στον χώρο της εργασίας.

Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από το Εργαστήριο Κοινωνικής και Οργανωσιακής Ψυχολογίας και το ΠΜΣ «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση» του ΕΚΠΑ, την ΠΕΨΑΕΕ (Κέντρα Ημέρας Υποστήριξης Εργαζομένων Αιγάλεω-Πειραιά), τον Κοι.Σ.Π.Ε. «ΕΥ ΖΗΝ» (Εξειδικευμένο Γραφείο Υποστηριζόμενης Απασχόλησης /ΕΓΥΑ) και το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΠΜΣ «Επαγγελματικός Προσανατολισμός και Συμβουλευτική»). Την έναρξη τίμησαν με χαιρετισμούς ο Πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Περιστερίου π. Άγγελος Ανθόπουλος, ο Αντιδήμαρχος κ. Γεώργιος Τσίνας και ο Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Γ’ Αθήνας Δρ. Ιωάννης Κάππος καθώς και εκπρόσωποι φορέων ψυχικής υγείας και κοινωνικής ένταξης.

Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα αναπτύχθηκε γύρω από τέσσερα θεματικά στρογγυλά τραπέζια:

Το πρώτο θεματικό τραπέζι της ημερίδας με τίτλο «Πρώτη Γραμμή της Υποστήριξης: Πρακτικές και Προκλήσεις της Ένταξης Ευάλωτων Ομάδων» εστίασε στον ρόλο των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται άμεσα στην υποστήριξη της κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων. Τον συντονισμό της συζήτησης ανέλαβε ο κ. Νίκος Δρόσος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Στο πλαίσιο της ενότητας παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές και καταγράφηκαν ουσιαστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες πρώτης γραμμής, οι οποίοι εργάζονται σε δομές υποστήριξης επαγγελματικής ένταξης. Μεταξύ των φορέων που εκπροσωπήθηκαν στο τραπέζι περιλαμβάνονταν: το Γραφείο Υποστήριξης της Απασχόλησης της ΠΕΨΑΕΕ, τα Κέντρα Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Εργαζομένων, το Εξειδικευμένο Γραφείο Υποστηριζόμενης Απασχόλησης του ΚΟΙΣΠΕ «Ευ Ζην», η οργάνωση Solidarity Now, το Ίδρυμα «Θεοτόκος», το Ειδικό Εργαστήρι «Μαργαρίτα» και η πρωτοβουλία Career Sign.

Οι παρεμβάσεις των συμμετεχόντων ανέδειξαν τις πολυδιάστατες ανάγκες των ωφελούμενων, τη σημασία της διατομεακής συνεργασίας, καθώς και την ανάγκη για ενίσχυση της θεσμικής και χρηματοδοτικής υποστήριξης των σχετικών προγραμμάτων.

Το δεύτερο θεματικό τραπέζι της ημερίδας με τίτλο «Αναλύοντας τη συμπερίληψη: Ερευνητικά δεδομένα και θεωρητικές προσεγγίσεις» επικεντρώθηκε στην επιστημονική και ερευνητική προσέγγιση του ζητήματος της συμπερίληψης μέσω θεωρητικών προσεγγίσεων και την παρουσίαση πρόσφατων ερευνητικών ευρημάτων όσον αφορά τα εργασιακά ζητήματα ευάλωτων κοινωνικά ομάδων. Τον συντονισμό της ενότητας είχε ο Καθηγητής Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Αλέξανδρος-Σταμάτιος Αντωνίου.

Στο πλαίσιο της ενότητας παρουσιάστηκαν αποτελέσματα ερευνών, θεωρητικά μοντέλα και ακαδημαϊκές τοποθετήσεις που αφορούσαν την ισότητα, την προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη στον επαγγελματικό και εκπαιδευτικό χώρο. Μεταξύ των εισηγητών συγκαταλέγονταν, εκτός του κ. Αντωνίου, η κα Μαρία Ευαγγελίου, ο Δρ. Γεώργιος Πολύδωρος, ο Δρ. Ηλίας Βασιλείου και η Δρ. Αργυρώ Χαροκοπάκη.

Οι εισηγήσεις εστίασαν σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ένταξη και αντιμετώπιση διακρίσεων εις βάρος ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, όπως είναι τα άτομα με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς και οι γυναίκες που βιώνουν έμφυλες διακρίσεις στον επαγγελματικό τομέα – με ιδιαίτερη έμφαση στην υποεκπροσώπησή τους σε ηγετικές θέσεις. Παράλληλα, αναλύθηκαν έμφυλα στερεότυπα που αναπαράγονται στο σχολικό περιβάλλον, καθώς και τρόποι αντιμετώπισής τους μέσω εκπαιδευτικών παρεμβάσεων. Η συγκεκριμένη ενότητα ανέδειξε τη συμβολή της επιστημονικής γνώσης στη διαμόρφωση πολιτικών και πρακτικών που στοχεύουν σε ένα πιο δίκαιο, ισότιμο και συμπεριληπτικό κοινωνικό και επαγγελματικό πλαίσιο.

Το επόμενο θεματικό τραπέζι της ημερίδας, με τίτλο: «Δεν Είμαστε Μόνο Ωφελούμενοι: Ιστορίες Ενδυνάμωσης και Συμμετοχής» αποτέλεσε μια από τις πιο συγκινητικές και ουσιαστικές στιγμές της εκδήλωσης, τον συντονισμό του οποίου ανέλαβε ο κ. Μενέλαος Θεοδωρουλάκης, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΕΨΑΕΕ και της Ομοσπονδίας Φορέων Ψυχικής Υγείας και Αποκατάστασης «Αργώ».

Στο πλαίσιο αυτής της ενότητας, τον λόγο έλαβαν εργαζόμενοι που συμμετέχουν σε υποστηριζόμενα προγράμματα, οι οποίοι μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες ζωής και την καθημερινή τους προσπάθεια για κοινωνική ενσωμάτωση μέσω της εργασίας. Οι αφηγήσεις τους ανέδειξαν τη σημασία της ενδυνάμωσης, της αυτονομίας και της ισότιμης συμμετοχής στον εργασιακό χώρο. Το ακροατήριο τούς αντάμειψε με ιδιαίτερη συγκίνηση και θερμό χειροκρότημα αναγνωρίζοντας τη δύναμη και τον συμβολισμό των λόγων τους.

Στο τελευταίο θεματικό τραπέζι της ημερίδας συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των συνδιοργανωτών φορέων, οι οποίοι κατέθεσαν τεκμηριωμένες προτάσεις για την προώθηση πολιτικών συμπερίληψης και την ενίσχυση της διασύνδεσης μεταξύ υπηρεσιών, κοινωνικών φορέων και του εκπαιδευτικού συστήματος.

Κατά τη διάρκεια της ενότητας, οι κ. Αντωνίου, Δρόσος, Θεοδωρουλάκης και η κυρία  Νικολάου ανέδειξαν, ο καθένας/καθεμία από τη δική του/της επιστημονική και επαγγελματική σκοπιά, τη σημασία της ενσωμάτωσης και ένταξης διαφορετικών κοινωνικών ομάδων στο εργασιακό περιβάλλον. Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη συμπερίληψη όχι μόνο ως θεσμική επιταγή, αλλά και ως βασικό πυλώνα κοινωνικής συνοχής και ίσων ευκαιριών.

Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν την ανάγκη για ολιστικές πολιτικές ένταξης, οι οποίες δεν θα περιορίζονται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά θα βασίζονται στη διεπιστημονική συνεργασία, στη βιώσιμη στήριξη των επαγγελματιών πρώτης γραμμής και στη συνεχή επιμόρφωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η εκδήλωση ανέδειξε με σαφήνεια ότι η συμπερίληψη στην αγορά εργασίας δεν αποτελεί απλώς μια επιλογή πολιτικής, αλλά μια βαθιά κοινωνική αναγκαιότητα. Οι μαρτυρίες των συμμετεχόντων εργαζομένων προσέδωσαν ανθρώπινη διάσταση στις προκλήσεις της απασχόλησης και απέδειξαν έμπρακτα ότι, με την κατάλληλη υποστήριξη, η εργασία μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αξιοπρέπειας, κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας.