Η εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση περνά μέσα από τα ΜΜΕ – Νέα μελέτη με τη συμμετοχή του καθηγητή του ΕΚΠΑ Στυλιανού Παπαθανασόπουλου

Το άρθρο, με πρώτο συγγραφέα τον καθηγητή του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ Στυλιανό Παπαθανασόπουλο, διερευνά μια κρίσιμη αλλά μέχρι σήμερα ανεπαρκώς φωτισμένη πτυχή της σύγχρονης δημόσιας ζωής: πώς η εμπιστοσύνη στα μέσα ενημέρωσης διαμορφώνει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Στον πυρήνα της ανάλυσης βρίσκεται η υπόθεση ότι δεν λειτουργούν όλα τα μέσα με τον ίδιο τρόπο· αντίθετα, διαφορετικοί τύποι μέσων ενδέχεται να καλλιεργούν διαφορετικές μορφές εμπιστοσύνης. Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζεται αν και πώς η εμπιστοσύνη στα νέα και στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης επηρεάζει με διακριτό τρόπο την εμπιστοσύνη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η προσέγγιση του ζητήματος αναδεικνύει ένα πλέγμα αλληλοεπιδρώντων παραγόντων – από την ηλικία και την κοινωνική τάξη έως την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση, την αξιολόγηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, την αντίληψη περί μεροληψίας των μέσων και την πολιτική ιδεολογία. Στόχος της μελέτης δεν είναι η αναζήτηση αιτιωδών σχέσεων, αλλά η αποτύπωση των βασικών μοτίβων που προκύπτουν από αυτές τις αλληλεπιδράσεις. Για τον λόγο αυτό, υιοθετείται συνειδητά μια συγχρονική προσέγγιση, με αξιοποίηση δεδομένων του Ευρωβαρόμετρου και συνδυασμό ανάλυσης παραγόντων και λογιστικής παλινδρόμησης.

Τα ευρήματα φωτίζουν ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις. Η εμπιστοσύνη στα νέα μέσα φαίνεται να συνδέεται πιο έντονα με την πολιτική εμπιστοσύνη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με τα παραδοσιακά μέσα. Την ίδια στιγμή, οι διαδρομές διαμέσου των οποίων συγκροτείται αυτή η σχέση διαφέρουν: η εμπιστοσύνη στα παραδοσιακά μέσα ενισχύει την εμπιστοσύνη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς κυρίως μέσω της ηλικίας, της εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση και των θετικών εκτιμήσεων για την ευρωπαϊκή οικονομία. Αντίθετα, η εμπιστοσύνη στα νέα μέσα φαίνεται να λειτουργεί μέσω της εμπιστοσύνης στις εθνικές κυβερνήσεις και της αντίληψης για τη μεροληψία των μέσων ενημέρωσης.

Συνολικά, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν μια σύνθετη και πολυεπίπεδη σχέση μεταξύ μέσων ενημέρωσης και θεσμικής εμπιστοσύνης. Από τη μία πλευρά, τα παραδοσιακά μέσα διατηρούν έναν σημαντικό ρόλο στο εθνικό επίπεδο· από την άλλη, τα νέα μέσα αναδύονται ως φορείς δυνατοτήτων για την ανανέωση και ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου. Υπό αυτό το πρίσμα, η μελλοντική έρευνα καλείται να αντιμετωπίσει πιο συστηματικά τη διάκριση ανάμεσα σε αυτές τις δύο μορφές εμπιστοσύνης, προκειμένου να κατανοήσει πληρέστερα τη σχέση τους με την εμπιστοσύνη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

https://doi.org/10.3390/world7040065