Στις 2 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο του International Aphasia Rehabilitation Conference (IARC) 2026 (1-3 Ιουλίου), που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, η καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σπυριδούλα Βαρλοκώστα, παρουσίασε το LexiGram, ένα καινοτόμο, σταθμισμένο εργαλείο αξιολόγησης των λεξικών και γραμματικών διαταραχών σε ελληνόφωνους ασθενείς με αφασία. Η αφασία είναι επίκτητη γλωσσική διαταραχή που προκαλείται από εγκεφαλική βλάβη, συνήθως μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο ή σοβαρό τραυματισμό. Μπορεί να επηρεάσει την ομιλία, την κατανόηση, την ανάγνωση και τη γραφή.
Το LexiGram αποτελεί προϊόν διεπιστημονικής συνεργασίας ερευνητών από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Στόχος του είναι η αξιόπιστη και ολοκληρωμένη αξιολόγηση τόσο της λεξικής όσο και της γραμματικής επεξεργασίας του λόγου, στην παραγωγή και την κατανόηση, παρέχοντας παράλληλα λεπτομερή γλωσσικά προφίλ που μπορούν να υποστηρίξουν τη διαφορική διάγνωση και τον εξατομικευμένο σχεδιασμό θεραπευτικών παρεμβάσεων.
Κατά την παρουσίασή της, η καθηγήτρια Βαρλοκώστα ανέδειξε τα αποτελέσματα της διαδικασίας στάθμισης του εργαλείου, τα οποία επιβεβαιώνουν την υψηλή κλινική ευαισθησία του LexiGram στην ανίχνευση τόσο λεξικών όσο και μορφοσυντακτικών διαταραχών, καθώς και την ικανότητά του να διακρίνει διαφορετικά γλωσσικά προφίλ μεταξύ των επιμέρους τύπων αφασίας.
Η ανάπτυξη εργαλείων όπως το LexiGram έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική γλώσσα, καθώς η αξιολόγηση της αφασίας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη μετάφραση ή προσαρμογή εργαλείων που έχουν σχεδιαστεί για άλλες γλώσσες. Οι γλωσσικές ιδιαιτερότητες της Ελληνικής, όπως ο πλούτος της μορφολογίας και η συντακτική της δομή, καθιστούν απαραίτητη την ύπαρξη επιστημονικά τεκμηριωμένων και σταθμισμένων εργαλείων που ανταποκρίνονται στα χαρακτηριστικά των ελληνόφωνων ομιλητών. Το LexiGram καλύπτει αυτό το σημαντικό κενό, προσφέροντας στους κλινικούς επαγγελματίες ένα αξιόπιστο μέσο αξιολόγησης και συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη της έρευνας και της τεκμηριωμένης κλινικής πρακτικής στην Ελλάδα.
Η παρουσίαση του LexiGram στο International Aphasia Rehabilitation Conference 2026 ανέδειξε τη δυναμική της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας στην ανάπτυξη καινοτόμων εργαλείων με διεθνή προοπτική και επιβεβαίωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο του ΕΚΠΑ και του Εργαστηρίου Ψυχογλωσσολογίας και Νευρογλωσσολογίας στην έρευνα για την επεξεργασία της γλώσσας και τις γλωσσικές διαταραχές.
