Η Νομική του ΕΚΠΑ στον αγώνα για τα Μάρμαρα του Παρθενώνα

Την Πέμπτη 26/2/2026 η Επιτροπή Νέων για την Επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα (Remarble Greece) πραγματοποίησε εκδήλωση στο Θέατρο Αρσακείου Σχολείου Ψυχικού. Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ο Κοσμήτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Καθ. Κωνσταντίνος Χριστοδούλου κ.ά. Η συμμετοχή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ στην εκδήλωση με Καθηγητές και διακεκριμένους αποφοίτους της, ήδη δικηγόρους, ήταν καθοριστική.

Ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Κακλαμάνης τόνισε ότι η επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα «αποτελεί την ενσάρκωση ενός δίκαιου αγώνα για την αποκατάσταση μιας ανεπανόρθωτης βλάβης από μια κατάφωρα άδικη, ανήθικη και παράνομη πράξη. Ο αγώνας μας για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα δε θα καμφθεί μέχρι την τελική δικαίωση. Σε αυτή την προσπάθεια ενώνονται δυναμικά οι γενιές που πέρασαν με τις γενιές που έρχονται».

Ο Κοσμήτωρ της Νομικής ΕΚΠΑ Καθ. Κ. Χριστοδούλου τόνισε ότι η κυριότητα της Ελληνικής πολιτείας στα μνημεία μένει άθικτη, ανεπίδεκτη χρησικτησίας ή άλλου τρόπου απόκτησης από μη κύριο. Τούτο πολλώ μάλλον, αφού η ενσώματη πολιτιστική κληρονομιά συνδέεται άρρηκτα με την ούτως ή άλλως αναπαλλοτρίωτα εθνική ασώματη πολιτιστική κληρονομιά, τον δωρικό, τον ιονικό ρυθμό, την ναοδομία της ελληνικής μυθολογίας, που τελικά οδηγεί στην Παναγία Παλλάδα. Εξάλλου η εθνική πολιτιστική κληρονομιά πάνω σε ένα μνημείο δεν αποκλείει το ότι αυτό ανήκει και στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, δηλαδή την διεθνή υποχρέωση κάθε κράτους να υπερασπίσει τα μνημεία, την ελληνική κυριότητα πάνω τους, ως ζωντανό εχέγγυο της πολιτιστικής φυσιογνωμίας τους. Ως προς τους νεοέλληνες, κατέληξε, η παρούσα εκδήλωση υπενθυμίζει ότι πάνω από την τρέχουσα επιβίωση και καθημερινότητά τους ευρίσκεται η ψυχή τους: Οι αγωνιστές του ’21 πρόσφεραν βόλια στους Τούρκους, για να σώσουν τα μνημεία, γιατί -όπως είπανε- “εμείς γι’ αυτά τα Μάρμαρα αγωνιζόμαστε”. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών και η Νομική του θα συνεχίζουν να στρατεύουν τον εθνικό και καποδιστριακό τους λόγο στον μεγάλο αυτόν αγώνα.

Στην συνέχεια ο πρ. Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Επίτ. Καθ. Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ κ. Προκ. Παυλόπουλος τόνισε ότι στο Βρετανικό Μουσείο μένει χαραγμένο, ανεξίτηλα, το στίγμα του «κλεπταποδόχου» των σπαραγμάτων του Παρθενώνα που σύλησε με βέβηλο τρόπο ο Λόρδος Έλγιν.  Στίγμα το οποίο η Ελλάδα πρέπει να αναδεικνύει και να καταγγέλλει  αδιαλείπτως, urbi et orbi.  Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο κάνοντας, δήθεν, κάποιες υποχωρήσεις τα τελευταία χρόνια το Βρετανικό Μουσείο πρότεινε στην Ελλάδα την για ορισμένο χρόνο επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην αρχέγονη «εστία» τους με κάποια μορφή δανεισμού.  Όμως κάθε προσφυγή σε οιαδήποτε μέθοδο δανεισμού πρέπει να θεωρείται, άνευ άλλου τινός, απορριπτέα από ελληνικής πλευράς. Και τούτο διότι κατά βάθος πρόκειται, και δη οφθαλμοφανώς, για μια κακοστημένη παγίδα του Βρετανικού Μουσείου στο πλαίσιο της επιδίωξής του να ξεπλύνει τελικώς το πολιτισμικό ανοσιούργημα του Λόρδου Έλγιν και την δική του μακροχρόνια, εξίσου πολιτισμικώς καταδικαστέα, ανοχή και συγκάλυψη. Επομένως, αποδοχή οιασδήποτε μεθόδου και πρακτικής δανεισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα  -π.χ. μέσω δανείου με δανειολήπτη την Ελλάδα- θα σήμαινε, κατ’ ουσία και επειδή το lato sensu δάνειο δεν θίγει την κυριότητα, προηγούμενη αποδοχή εκ μέρους της ότι το Βρετανικό Μουσείο είναι και θα είναι, στο διηνεκές, νόμιμος κύριος, απαλλαγμένος εφεξής από τις βαρύτατες ευθύνες του για την συγκάλυψη του εγκλήματος του Λόρδου Έλγιν.  Το αυτό δε ισχύει mutatis mutandis και για την παρακαταθήκη, αφού σε κάθε περίπτωση  ο θεματοφύλακας υποχρεούται να αποδώσει το αντικείμενο της παρακαταθήκης στον παρακαταθέτη όταν του ζητηθεί από αυτόν. Ακολούθως η Καθ. Νομικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΥπΠολιτισμού για τα Μάρμαρα του Παρθενώνα κ. Ειρ. Σταματούδη απέκρουσε την θεωρία «του Παγκόσμιου Μουσείου», με την οποία επιχειρεί το Βρετανικό Μουσείο (και άλλα μόλις 17 μουσεία ανά τον κόσμο) για δικαιολογήσει την διακράτηση των γλυπτών. Επισήμανε ρεαλιστικά ότι έτσι δεν εξυπηρετείται η ανθρωπότητα (όπως διατείνεται το βρετανικό μουσείο), αλλά μόνον τα συμφέροντα του ίδιου του μουσείου.

Κατόπιν ο πρ. Κοσμήτωρ της Νομικής ΕΚΠΑ, πρ. Πρόεδρος του ΕΔΔΑ Καθ. Διεθνούς Δικαίου της Σχολής μας Λίνος – Αλέξανδρος Σισιλιάνος προήδρευσε σε συζήτηση ανάμεσα στον Ομότιμο Καθηγητή της Σχολής μας, Ιδρυτή και Πρόεδρο του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκού & Διεθνούς Ποινικού Δικαίου Χρίστο Μυλωνόπουλο και τον Καθ. Συνταγματικού Δικαίου της Σχολής μας, μέλος Συμβουλίου Διοίκησης ΕΚΠΑ Σπ. Βλαχόπουλο με θέμα «Είναι Νομικό το Ζήτημα της Επανένωσης των Μαρμάρων του Παρθενώνα;

Ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ Χρίστος Μυλωνόπουλος ανέπτυξε το ζήτημα της ποινικής ευθύνης από την παράνομη διακράτηση των γλυπτών του Παρθενώνα και μάλιστα από τη σκοπιά της επιχειρηματολογίας του βρετανικού μουσείου. Τόνισε ότι σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο, δηλ. ακόμη και αν δεν ξεκινήσουμε από την (αληθή) εκδοχή ότι ο Έλγιν τέλεσε κλοπή, είναι αναμφισβήτητο ότι σύμφωνα τόσο με το τότε ισχύον αγγλικό δίκαιο είχε τελέσει δωροδοκία του τοπικού αξιωματούχου και η κατοχή των γλυπτών από το βρετανικό μουσείο συνιστά αξιόποινη πράξη σύμφωνα με τον αγγλικό νόμο για τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα (Proceeds of Crime Act  -POCA), πολλώ μάλλον καθόσον η αφαίρεση έγινε με βανδαλισμό των γλυπτών. Εξάλλου ο Καθ. Σπ. Βλαχόπουλος τόνισε την συνταγματική επιταγή για προάσπιση της πολιτιστικής κληρονομιάς της πατρίδας μας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση Πορισμάτων Ομάδας Έρευνας “Parthenon Clinic” της Επιτροπής Νέων για την Επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα.