Ημερίδα με θέμα «Διαφοροποιημένη Διδασκαλία και μετασχηματισμός της σχολικής μονάδας», πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας και το Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εφαρμογών, Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Παραγωγής Εκπαιδευτικού Υλικού της Θρησκευτικής Αγωγής μαζί με το 1ο Πρότυπο ΓΕΛ Αθηνών Γεννάδειο

Την Πέμπτη 14 Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκε ημερίδα με θέμα «Διαφοροποιημένη Διδασκαλία και Μετασχηματισμός της Σχολικής Μονάδας: Σχεδιασμός- Εφαρμογές και Καινοτομία στο 1^ο Πρότυπο Λύκειο Αθηνών Γεννάδειο». Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας και το Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εφαρμογών, Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Παραγωγής Εκπαιδευτικού Υλικού της Θρησκευτικής Αγωγής μαζί με το 1^ο Πρότυπο ΓΕΛ Αθηνών Γεννάδειο, στο αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος», του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών.

Η ημερίδα αφορούσε στην σπουδαιότητα της διαφοροποιημένης διδασκαλίας όχι μόνο ως μεθοδολογική πρακτική αλλά και ως στάση ζωής του παιδαγωγού και στην ανάγκη σύνδεσή της με την καθημερινή πρακτική.

Στους αρχικούς χαιρετισμούς δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση ότι στην εκπαιδευτική πραγματικότητα, η παιδαγωγική επάρκεια πιστοποιείται και από τον σχεδιασμό διαφοροποιημένων πρακτικών, καθώς η συμπερίληψη αφορά το καλό του κοινωνικού συνόλου. Εξάλλου, η παιδαγωγική πράξη της διαφοροποιημένης διδασκαλίας συνδέεται με την ηθική, με μια δίκαιη τάξη και επιτρέπει πολλούς δρόμους προς την γνώση. Η ανάγκη μιας παιδαγωγικής δικαιοσύνης, με την έννοια του προσεκτικού σχεδιασμού, της ουσιαστικής κατάρτισης, του αναστοχασμού, της αξιολόγησης των μαθητικών αναγκών συνδέεται με την διαφοροποιημένη διδασκαλία, καθώς οδηγεί στον μετασχηματισμό όλης της σχολικής μονάδας. Η διαφοροποιημένη διδασκαλία δεν είναι παραχώρηση και απλοποίηση της γνώσης, αλλά συνδυάζει το δικαίωμα ενός διαφορετικού δρόμου προς την μάθηση μέσα στην ομάδα, δομώντας μια κοινή κουλτούρα μάθησης. Ένα σχολείο ποιότητας σήμερα οφείλει να αναγνωρίζει την διαφορετικότητα και να την μετατρέπει σε παιδαγωγική δυναμική.

Η κα. Σμυρναίου Ζαχαρούλα, Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, συμμετείχε στην Στρογγυλή Τράπεζα, μαζί με άλλους εκλεκτούς συναδέλφους πανεπιστημιακούς. Στην ομιλία της η κα. Σμυρναίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα πορίσματα μεγάλων γνωστικών ψυχολόγων, σύμφωνα με τα οποία στο σχολείο πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν οι πρώιμες αναπαραστάσεις των μαθητών/τριών και αυτές να αποτελούν έναυσμα για τον διδακτικό σχεδιασμό. Η εξατομικευμένη μάθηση σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός σέβεται την γνωστική ετοιμότητα του κάθε μαθητή και μετέπειτα την λαμβάνει υπόψιν στον διδακτικό σχεδιασμό.

Οι δραστηριότητες με αντικείμενα, οι συμβολικές αναπαραστάσεις και η σύνδεση διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων, όπως η Τέχνη, αποτελούν βασικούς πυλώνες μια διαφοροποιημένης, στην πράξη, διδασκαλίας, καθώς έτσι δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές/τριες να προσεγγίζουν την γνώση με πολλαπλούς δρόμους και προσεγγίσεις, να εργάζονται σε διαφορετικές, πολλαπλές αναπαραστάσεις και να δίνεται αξία στο παιδαγωγικό λάθος, μετατρέποντάς το σε ευκαιρία μάθησης. Μάλιστα, η διαφοροποιημένη διδασκαλία δε θα μπορούσε να μην εμπλουτιστεί και με την σύνδεσή της με κοινωικοπολιτισμικά θέματα (Socio-cultural issues), καθώς με τα εργαλεία αυτά προκρίνονται οι κοινωνικές αρχές της ισότητας, των ίσως ευκαιριών και της ενσυναίσθησης.

Ταυτόχρονα, στην ομιλία της ανέδειξε διαφορετικές στρατηγικές και μοντέλα διαφοροποίησης, όπως τα κέντρα μάθησης (learning centers), το διαβαθμισμένο μάθημα (tiered lesson), την στρατηγική Think-Tac-Toe, ή την στρατηγική Cubing (Κύβοι),  το μοντέλο «Γνωρίζω, Κατανοώ, Κάνω  (Know, Understand and Do – KUD)» και το μοντέλο Jigsaw (Συνεργατική Συναρμολόγηση).

Τόσο στις Ανθρωπιστικές όσο και στις Θετικές Επιστήμες διαφοροποιημένη διδασκαλία μπορεί να υπάρξει εάν εφαρμοστούν οι παραπάνω παιδαγωγικές αρχές, αλλά και αν αντιμετωπιστούν σύγχρονες παιδαγωγικές προκλήσεις, όπως η υλοκεντρική δομή και οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος σήμερα. Η διαφοροποιημένη διδασκαλία δεν αλλάζει τον στόχο της μάθησης, αλλά τον δρόμο για να φτάσει ο κάθε μαθητής σε αυτόν. Η κα. Σμυρναίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ερευνητικής ανάδειξης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, και για τον λόγο αυτό στα Κέντρα Καινοτομίας στις 13 Περιφερειακές Διευθύνσεις, ως επιστημονική υπεύθυνη του έργου, αναδεικνύονται και παιδαγωγικές πρακτικές διαφοροποιημένης διδασκαλίας ανάλογα τα διαφορετικά μαθησιακά προφίλ, σε μια προσπάθεια συμπεριληπτικής εκπαίδευσης στην πράξη.