Επεμβατική Ογκολογία 2022

Επιμέλεια: ΔΚ Φιλιππιάδης | Αναπληρωτής Καθηγητής Διαγνωστικής και Επεμβατικής Ακτινολογίας, Β Εργαστήριο Ακτινολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Η Επεμβατική Ογκολογία αποτελεί τον νεότερο και ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο της εξειδίκευσης της Επεμβατικής Ακτινολογίας, προσφέροντας ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές υπό απεικονιστική καθοδήγηση για τη διάγνωση, θεραπεία και παρηγορητική αντιμετώπιση καρκινικής νόσου και των επιπλοκών της. Οι τεχνικές Επεμβατικής Ογκολογίας πραγματοποιούνται από Επεμβατικούς Ακτινολόγους.

Ο κλάδος της Επεμβατικής Ογκολογίας έχει καθιερωθεί ως σημαντική θεραπευτική εξειδίκευση στην πολύ-επιστημονική ογκολογική φροντίδα και θεωρείται ο τέταρτος πυλώνας της σύγχρονης φροντίδας της καρκινικής νόσου μαζί με την Παθολογική και την Χειρουργική Ογκολογία καθώς και τις τεχνικές Ακτινοθεραπείας. Ενώ η χειρουργική εκτομή όγκων αποτελεί μια αποδεκτή τεχνική που προσφέρει μακροπρόθεσμες θεραπείες, συχνά δεν είναι δυνατή λόγω του μεγέθους, του αριθμού ή της εντόπισης του όγκου. Οι θεραπείες Επεμβατικής Ογκολογίας μπορούν να εφαρμοστούν για τη συρρίκνωση του όγκου καθιστώντας δυνατή και ευκολότερη μια χειρουργική προσέγγιση ενώ σε συγκεκριμένες ενδείξεις και καρκινικά υποστρώματα αποτελούν ελκυστική εναλλακτική της χειρουργικής εκτομής. Επίσης οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές δύναται να προσφέρουν αποτελεσματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις σε ασθενείς με συνοσηρότητες οι οποίοι δεν είναι χειρουργικοί υποψήφιοι ενώ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες προκειμένου να συνεισφέρουν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας τους.

Εκτός από τις θεραπευτικές προσεγγίσεις η Επεμβατική Ογκολογία προσφέρει ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές για την αντιμετώπιση επιπλοκών της καρκινικής νόσου  όπως είναι ο πόνος, η αιμορραγία, η απόφραξη ζωτικών οργάνων, η θρόμβωση και η μόλυνση ανακουφίζοντας τους καρκινικούς ασθενείς, επιμηκύνοντας της επιβίωση και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής τους.

Ο ελάχιστα επεμβατικός χαρακτήρας των τεχνικών Επεμβατικής Ογκολογίας σχετίζεται με λιγότερο πόνο, λιγότερες παρενέργειες και μικρότερο χρόνο αποκατάστασης. Πολλές από τις τεχνικές Επεμβατικής Ογκολογίας δύναται να πραγματοποιηθούν σε εξωτερικά ιατρεία ελευθερώνοντας έτσι νοσοκομειακές κλίνες και μειώνοντας το κόστος.

Σε καθημερινή βάση στα τμήματα Επεμβατικής Ακτινολογίας  πραγματοποιούνται ιατρικές πράξεις σε καρκινοπαθείς ασθενείς ως διαγνωστικές, θεραπευτικές και παρηγορητικές τεχνικές. Οι εν λόγω τεχνικές περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την διαδερμική βιοψία, διαδερμική κατάλυση νεοπλασμάτων (ablation), ενδαγγειακές τεχνικές (χημειοεμβολισμός, ραδιοεμβολισμός), τεχνικές οστικής σταθεροποίησης  και διαδερμική νευρόλυση καθώς επίσης διαδερμική παροχέτευση χοληφόρων, γαστρονηστιδοστομία, νεφροστομία, τοποθέτηση αγγειακών και εντερικών stent, τοποθέτηση και διαχείριση κεντρικών καθετήρων και φίλτρων.

Οι τεχνικές διαδερμικής κατάλυσης (ablation) περιλαμβάνουν την διαδερμική εφαρμογή ενέργειας με στόχο την νέκρωση καρκινικών εστιών (πρωτοπαθών και δευτεροπαθών) σε πνεύμονες, ήπαρ, νεφρούς, μυοσκελετικό συστημα κλπ.

Οι ενδαρτηριακές θεραπείες χρησιμοποιούν μικροκαθετήρες για στοχευμένη έγχυση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων ή ραδιοεμβολικού υλικού στον όγκο σε υψηλές συγκεντρώσεις με σύγχρονο εμβολισμό και αποκοπή της αγγείωσης με σκοπό τη σταδιακή συρρίκνωση και τη νέκρωσή της εξεργασίας.

Οι τεχνικές σπονδυλικής και οστικής σταθεροποίησης προσφέρουν θεραπεία σε παθολογικά κατάγματα και οστικές αλλοιώσεις καρκινικού υποστρώματος. Μπορούν να συνδυαστούν με άλλες τεχνικές Επεμβατικής Ογκολογίας όπως είναι η διαδερμική κατάλυση καθώς επίσης και με άλλες θεραπείες όπως οι τεχνικές ακτινοθεραπείας.

Οι τεχνικές διαδερμικής νευρόλυσης περιλαμβάνουν την κατάλυση αισθητικών νευρικών δομών για μείωση του άλγους (σημειώνεται πως σύμφωνα με βιβλιογραφικά δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ογκολογίας, το καρκινικό άλγος απαντάται σε ποσοστό 80% στους συγκεκριμένους ασθενείς).

Η πιστοποίηση IASIOS αποτελεί ένα ολοκαίνουριο παγκόσμιο σύστημα διαπίστευσης που λειτουργεί υπό την Interventional Radiology Accreditation Service (IRAS). Πρόκειται για ένα σύστημα που βασίζεται σε μέλη, ειδικά σχεδιασμένο για ιατρικές εγκαταστάσεις που λειτουργούν στην Επεμβατική Ογκολογία. Η πιστοποίηση IASIOS αφ’ ενός δίδει την δυνατότητα στους συμμετέχοντες να επιδείξουν τα επιτεύγματα τους, αφ’ ετέρου αποσκοπεί στη θέσπιση υψηλότατων προτύπων για την φροντίδα των ασθενών και την ενθάρρυνση ορθών πρακτικών στην Επεμβατική Ογκολογία.

Το Β Εργαστήριο Ακτινολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ είναι το πρώτο εν Ελλάδι τμήμα Επεμβατικής Ογκολογίας που ξεκίνησε την διαδικασία πιστοποίησης με το σύστημα IASIOS.