Η κ. ΑΜ είναι 74 ετών και την τελευταία τριετία υπέφερε σχεδόν καθημερινά από πόνο, βάρος και παραισθησίες στη δεξιά της γάμπα που είχε εκτεταμένους κιρσούς. Λόγω ηλικίας και άλλων προβλημάτων υγείας δεν ήθελε χειρουργική επέμβαση. Ενημερώθηκε κατά την επίσκεψή της στο Αττικό Νοσοκομείο για μια έρευνα με καινούργιο φάρμακο που παρασκευάσθηκε από φύλα ερυθράς αμπέλου, για το οποίο υπήρχαν ενδείξεις ότι ανακουφίζει τα συμπτώματα των κιρσών. Δέχθηκε να συμμετάσχει στην έρευνα και μετά από δυο μήνες θεραπείας είχε μια σημαντική μείωση των συμπτωμάτων της και βελτίωση της ποιότητας της ζωής της.
Η φλεβική ανεπάρκεια είναι σημαντικό πρόβλημα υγείας και υπολογίζεται ότι ένα 30% του πληθυσμού της χώρα μας έχει κάποιου βαθμού φλεβική ανεπάρκεια. Σκοπός της έρευνας που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα, εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα, ήταν η αξιοποίηση των υποπροϊόντων οινοποίησης καθώς και φυτικών μερών της αμπέλου για την παραγωγή εκχυλισμάτων ή/και εμπλουτισμένων κλασμάτων με τελικό στόχο την ανάπτυξη καινοτόμου συμπληρώματος διατροφής με φαρμακευτικές ιδιότητες που να έχει ευεργετική δράση για την αντιμετώπιση της φλεβικής ανεπάρκειας. Είναι ενδεικτικό ότι σε πρόσφατη μονογραφία του ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) έχει αποδεχτεί ως επωφελή τη χρήση των φύλλων της αμπέλου στη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια.
Τεκμηριωμένες μελέτες των τελευταίων χρόνων έχουν αποδείξει ότι ουσίες προερχόμενες από φυτικά είδη παρουσιάζουν σημαντική βιολογική δραστικότητα όπως αντιοξειδωτικές, αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που έχουν κεντρίσει ένα σημαντικό επιστημονικό, οικολογικό και οικονομικό ενδιαφέρον.
Οι φορείς που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα στην Αθήνα και Λάρισα και είχαν μια υποδειγματική συνεργασία ήταν:
• Τμήμα Φαρμακευτικής ΕΚΠΑ (Τομέας Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων)
• Ίδρυμα Iατροβιολογικών Έρευνών Ακαδημίας Αθηνών
• Ιατρική Σχολή Αθηνών, Ά Αγγειοχειρουργική Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο (ΕΚΠΑ)
• Αγγειοχειρουργική Κλινική, Τμήμα Ιατρικής Σχολής Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
• GALENICA Φαρμακευτική Βιομηχανία ΑΕ
• Ευάγγελος Τσάνταλης, Οίνος ΑΕ (Συντονιστής)
Στο πλαίσιο της έρευνας που πραγματοποιήθηκε από τον Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων του ΕΚΠΑ, έγινε αξιολόγηση πρώτων υλών από τους αμπελώνες και παραγωγή και φυτοχημική ανάλυση εκχυλισμάτων και κλασμάτων. Στη συνέχεια έγινε αποτίμηση της βιολογικής δράσης των παραχθέντων εκχυλισμάτων από φύλλα ερυθράς αμπέλου. Το τελικό προϊόν υπεβλήθη σε κλινική μελέτη σε ασθενείς με κιρσούς (χρόνια φλεβική νόσο). Ασθενείς στη πανεπιστημιακή Αγγειοχειρουργική κλινική του ΕΚΠΑ στο Αττικό Νοσοκομείο στην Αθήνα και στην πανεπιστημιακή Αγγειοχειρουργική κλινική του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στη Λάρισα με συμπωματική φλεβική ανεπάρκεια και κιρσούς, χωρίστηκαν τυχαία (τυχαιοποιήθηκαν) σε δυο ομάδες. Η μια έλαβε την ενεργό δραστική ουσία και η άλλη φάρμακο ιδίας εξωτερικής μορφής χωρίς να περιέχει την δραστική ουσία (placebo). Μετά από δίμηνο οι ασθενείς που έλαβαν την δραστική ουσία είχαν σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής και των συμπτωμάτων τους σε σύγκριση με ασθενείς που έλαβαν το placebo. Αιματολογικές εξετάσεις έδειξαν ότι ασθενείς που έλαβαν την δραστική ουσία είχαν βελτίωση και αυτό συνοδεύτηκε από σημαντική μείωση των παραγόντων φλεγμονής.
H παραγωγική συνεργασία που παρουσιάσαμε θα δημοσιευθεί σύντομα στο περιοδικό International Angiology και αναδεικνύει τον πολύ σημαντικό ρόλο του ΕΚΠΑ που σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ανακάλυψαν ένα καινοτόμο προϊόν που βοηθά ασθενείς με κιρσούς και συνεισφέρει την οικονομική ανάπτυξη της χώρα μας. Η Βιοιατρική τεχνολογία είναι βασικός πυλώνας οικονομικής ανάπτυξης. Προς στην κατεύθυνση αυτή τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα σε συνεργασία με την φαρμακοβιομηχανία, έχουν να διαδραματίσουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο , εμπλουτίζοντας την φαρμακευτική αγορά με επώνυμα πρωτότυπα προϊόντα και δίνοντάς της μια επιπρόσθετη αξία. Υπολογίζεται ότι η Ελληνική φαρμακοβιομηχανία συνεισφέρει περίπου $2,4 δισεκατομμύρια ετησίως, ενώ διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην απασχόληση, επενδύσεις και εξωστρέφεια.
Γεώργιος Γερουλάκος FRCS,DIC,PhD(Imperial College)
Ομότιμος Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, ΕΚΠΑ
Πρόεδρος Σώματος Ομότιμων Καθηγητών Πανεπιστημίου Αθηνών
Διευθυντής Β¨ Αγγειοχειρουργικής Κλινικής, Mediterraneo Νοσοκομείο, Αθήνα
ggeroulakos@med.uoa.gr