Την Παρασκευή, 30 Ιανουαρίου 2023, πραγματοποιήθηκε στο κτίριο «Κωστής Παλαμάς» του ΕΚΠΑ Ημερίδα με θέμα: «ΥΓΡΗ ΒΙΟΨΙΑ: Τελευταίες εξελίξεις, δυνατότητες και προοπτικές στην σύγχρονη ογκολογία». Την Ημερίδα διοργάνωσε η Καθ. Εύη Λιανίδου, Καθηγήτρια Αναλυτικής Χημείας και Κλινικής Χημείας του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υγρής Βιοψίας.
Η υγρή βιοψία (liquid biopsy) αποτελεί μία ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση για την παρακολούθηση ασθενών με καρκίνο και βασίζεται στην άντληση σημαντικών πληροφοριών για την εξέλιξη της νόσου μέσω ανάλυσης περιφερικού αίματος. Δίνει τη δυνατότητα χαρακτηρισμού και μελέτης της ετερογένειας ενός συμπαγούς όγκου σε πραγματικό χρόνο, μέσω λεπτομερούς μοριακής ανάλυσης του κυκλοφορούντος γενετικού υλικού του στο περιφερικό αίμα. Η ανίχνευση συγκεκριμένων βιοδεικτών στο περιφερικό αίμα σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσω της υγρής βιοψίας είναι πολύ σημαντική για την επιλογή της θεραπείας και την παρακολούθηση των ασθενών. Οι αναλύσεις υγρής βιοψίας δίνουν άλλη διάσταση στην εξατομικευμένη θεραπεία, καθώς παρέχουν τη δυνατότητα χαρακτηρισμού της νεοπλασματικής νόσου σε μοριακό επίπεδο για την εκτίμηση της πρόγνωσης, καθώς και την πρόβλεψη ανταπόκρισης ή της ανάπτυξης αντίστασης σε στοχευμένες θεραπείες, ειδικά όταν η απόκτηση βιοπτικού υλικού από μεταστατικές εστίες δεν είναι πάντοτε εφικτή για πρακτικούς λόγους.
Στην Ημερίδα παρουσιάστηκαν όλες οι τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της υγρής βιοψίας, καθώς και οι δυνατότητες και προοπτικές που δίνει η προσέγγιση αυτή στην Κλινική Ογκολογία, αλλά και στον συμπληρωματικό της ρόλο ως προς την κλασική ιστική βιοψία. Έγινε ιδιαίτερη αναφορά στις προκλήσεις σχετικά με την ενσωμάτωση της υγρής βιοψίας στην κλινική πράξη μέσω των διαδικασιών ελέγχου ποιότητας και της διαπίστευσης του εργαστηρίου. Επισημάνθηκε η προγνωστική και προβλεπτική αξία των αναλύσεων των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (circulating tumor cells, CTCs) καθώς και του κυκλοφορούντος εξωκυττάριου καρκινικού DNA (circulating tumor DNA, ctDNA) σε περιφερικό αίμα. Επίσης παρουσιάσθηκαν τα τελευταία ερευνητικά δεδομένα για τον ρόλο των CTCs στη διαδικασία της μετάστασης και την σημασία του μοριακού χαρακτηρισμού τους για την έγκαιρη ανίχνευση της έλλειψης ανταπόκρισης σε στοχευμένες θεραπείες. Πραγματοποιήθηκαν ομιλίες σχετικά με τα τελευταία δεδομένα κλινικών μελετών υγρής βιοψίας για ασθενείς με καρκίνο μαστού, προστάτη, μη-μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα και κεφαλής και τραχήλου. Παρουσιάσθηκαν τα πολύ πρόσφατα δεδομένα που διερευνούν την κλινική σημασία της υγρής βιοψίας στον καρκίνο του θυρεοειδούς αλλά και στο πολλαπλούν μυέλωμα. Αναφέρθηκε ο σημαντικός ρόλος της υγρής βιοψίας στην έγκαιρη ανίχνευση της ελάχιστα υπολειπόμενης νόσου στον πρώιμο καρκίνο του μαστού και παρουσιάσθηκαν εξαιρετικά ευαίσθητες και εξειδικευμένες τεχνολογίες για την ανίχνευση μεταλλάξεων σε δείγματα υγρής βιοψίας. Τέλος, επισημάνθηκε ο ρόλος της υγρής βιοψίας στην εποχή της ανοσοθεραπείας με ενδιαφέροντα κλινικά δεδομένα.
Η συμμετοχή διακεκριμένων ομιλητών στην ημερίδα, όπως Κλινικών Ογκολόγων, Καθηγητών και Ερευνητών του ΕΚΠΑ, αλλά και ερευνητικών κέντρων του εξωτερικού με εξαιρετικές ομιλίες συνέβαλλε σε ζωηρές συζητήσεις με τους συμμετέχοντες. Την ημερίδα παρακολούθησαν δια ζώσης 73 άτομα που προέρχονταν από το χώρο της Πανεπιστημιακής και Ερευνητικής κοινότητας. Σημαντική ήταν η ευγενική χορηγία και στήριξη εταιρειών σχετικών με το αντικείμενο (Roche, Interlab, Astra-Zeneca, Βιοδιαγνωστική, ΕΛΠΕΝ), τις οποίες και ευχαριστούμε ιδιαίτερα.
Στόχος της Ελληνικής Εταιρείας Υγρής Βιοψίας (https://hsliquidbiopsy.wixsite.com/2021) είναι η συγκεκριμένη ημερίδα να καθιερωθεί σε ετήσια βάση με σκοπό την ανασκόπηση των εξελίξεων στον τομέα της υγρής βιοψίας σε ερευνητικό, τεχνολογικό και κλινικό επίπεδο καθώς και τη συζήτηση προκλήσεων και ζητημάτων που αφορούν στην ενσωμάτωσή της στην κλινική πράξη.
